Samenvatting Hulp nodig?

Praktisch burgerlijk recht
Deel 1 inleiding tot het recht
1 Algemene inleiding
- Romeins Recht: basis voor Europa, Code Napoleon  WET
- Common Law: basis voor VK, VS, Nieuw-Zeeland  Rechtspraak
(baseren zich op hoe rechters vroeger over iets hebben beslist)
- Morele regels ≠ rechtsregels
 Juridische sanctie bij overtreding

1.2 Het begrip recht
1.2.1 Algemeen
o Objectief recht
 Een geheel van algemeen geldende normatieve regelen
 Opgelegd of ontvangen en bekrachtigd door de staat
 Waarvan de naleving afdwingbaar is
 En die de ordening van het maatschappelijke leven beogen
o Subjectieve recht
 Recht om te trouwen
 Recht om eigenaar te zijn van een auto
 …

1.2.2 Een geheel van algemeen geldende normatieve regels
o Aanvullend of dwingend recht
 Dwingend recht
 Moeten worden nageleefd en toegepast
 Bij niet-naleving volgt sanctie
 Aanvullend recht
 Rechtssubjecten gelden enkel voor zover zij geen andere regeling getroffen hebben
 Te kiezen tussen aanvullend of afwijkende overeenkomst
 Vb. huurcontract: OV bij huurhuis moet eigenaar, OV bij handelshuur huurder

1.2.4 Afdwingbare normen
o Wnr verplichtingen niet vrijwillig nakomen, gedwongen door overheid om toch na te leven
o Wet afdwingen door sanctie, sanctie bepaalt door overheid
o Alleen de staat mag straffen uitdelen



2 Indelingen van het recht

PRIVAAT RECHT PUBLIEK RECHT
= rechtsverhouding burger <-> burger = rechtsverhouding burger <-> overheid (=de
staat)
Vb. burenruzie, scheiding vb. strafrecht: diefstal, slagen en verwondingen



 Publiek recht heeft steeds voorrang op privaat recht

1

,2.1 Publiekrecht
o Grondwettelijk of constitutioneel recht
 Omvat regels die de vestiging, structuur en uitoefening van het soevereine gezag
 Regelt de inrichting van de staatsmachten, hun onderlinge verhouding en de grondrechten
o Administratief recht of bestuursrecht
 Regels betreffende inrichting en werking van de organen van de uitvoerende macht
 Hoe de staat en zijn onderverdelingen functioneren
o Strafrecht
 Materiële strafrecht
 Beschrijft strafbare feiten (=misdrijven) en de eraan verbonden straffen
 Drie soorten misdrijven
 Overtredingen: politierechtbank, politiestraf
> Gevangenisstraf 1-7 dagen
> Werkstraf 20- 45 uren
> Geldboete 1-25 euro
 Wanbedrijven: correctionele rechtbank
> Gevangenisstraf 8 dagen- 40 jaar
> Werkstraf 45-300 uren
> Geldboete minstens 26 euro
 Misdaden: vroeger Hof van Assisen, nu meer en meer correctionele
> Opsluiting of hechtenis ( voor politieke) levenslang of 5-40 jaar
> Geldboete minstens 26 euro
 Formele strafrecht
o Fiscaal recht
 Regels betreffende het heffen en innen van belastingen
 Directe (op inkomsten) en indirecte belastingen
o Sociale zekerheidsrecht



2.2 Privaatrecht
o Internationaal privaatrecht
 Regelt bij grensoverschrijdende gevallen de bevoegdheid van de Belgische rechters en aanwijzing
van toepasselijk recht
o Burgerlijk recht
 Gemeenschappelijk voor alle burgers zonder onderscheid
 Personenrecht
 Betrekking tot persoon als enkeling in de maatschappij
 Naamgeving, opmaken van aktes van burgerlijke stand en bekwaamheid van personen
 Goederenrecht
 Eigendomsrecht, vruchtgebruik, mede-eigendom
 Familierecht
 Regelt verhoudingen van personen die met elkaar verwant zijn
 Familiaal vermogensrecht
 Erfrecht, schenkingen en testamenten
 Huwelijksvermogensrecht
 Verbintenissenrecht




2

, 3. Bronnen van recht
De WET: (het parlement stemt hiervoor)

1. Op internationaal niveau (komt uit EU)
o Verordening = heeft een algemene strekking. Ze is verbinden in al haar onderdelen en is rechtstreeks
toepasselijk in elke lidstaat. ( in heel Europa)
o Richtlijn = verbinden enkel ten aanzien van het resultaat voor elke lidstaat waarvoor zij bestemd is. De
nationale instanties moeten de manier en de middelen kiezen om dit resultaat te bereiken.
Vb. milieu= elke lidstaat moet wetgeving aanpassen tot de doelstelling bereikt is anders boete.
o Besluit= verbindend in al zijn onderdelen. Men kan evenwel besluiten maken die enkel voor bepaalde
lidstaten bestemd zijn. Ze zijn dan alleen voor hen bindend.
Vb. vluchtelingenprobleem: Hongarije moet ook … vluchtelingen opnemen zoals al de andere lidstaten.


2. Op Belgisch niveau
o Grondwet
 De meest fundamentele van alle nationale wetten
 Het wijzigen ervan slechts mogelijk is via een ingewikkelde procedure. De wijzigingen gebeuren mits
goedkeuring door 2/3 van de stemmen zowel in de Kamer als de Senaat. Bovendien moet minstens
2/3 van de leden in elke kamer aanwezig zijn
 Staatsstructuur
 Grondrechten + fundamentele vrijheden
o Decreten
 Wetten op deelstaatniveau (vb Vlaanderen) <-> België = Federale staat Uitgevaardigd
door de betrokken Parlement (Vlaams, Waals, Duitse Gemeenschap…)
 Decreten hebben binnen het grondgebied van de betrokken regio en binnen de door de Grondwet
aan het betrokken parlement toegekende bevoegdheden, kracht van wet zoals een federale wet.
Een wet en een decreet staan dus hiërarchisch op hetzelfde niveau. Vb. onderwijs, cultuur.. !

CASE: Stel Vlaanderen maakt een wet in tegenstrijd met de Belgische wet dan gaat die niet door want de
Belgische wet staat boven een decreet. MAAR In België zijn die 2 even waardig. Indien conflict lost een
speciale rechtbank nl. Het Grondwettelijk hof.
Vb. Geen Tabaksreclame meer in België, maar de formule 1 in Wallonië leeft van die sponsoring dus de walen maken
een deelstaatwet en formule 1 gaat gewoon door. Na enkele jaren schaft de rechtbank die deelstaat af, want is beter
voor de gezondheid al men nergens reclame voor tabak maakt.
o Ordonnanties
 Uitgevaardigd door het Brussels Hoofdstedelijk Parlement
 Bij gewone meerderheid goedgekeurd, nadien bekrachtigd en afgekondigd door de Brusselse
Hoofdstedelijke Gewestregering en gepubliceerd in het Belgisch staatsblad
 Van kracht binnen het Brussels Gewest
o Koninklijke besluiten
 = uitvoeringsbesluiten  een verdere precisering van de wet
 Koninklijk besluit is ondergeschikt aan de wet en kan dus de wet niet wijzigen of opheffen
 Een wet kan bestaan maar niet worden uitgevoerd wnr er geen koninklijk besluit is
o Ministeriële besluiten
 Uitgevaardigd door een of meer ministers en gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad
 Meestal verdere detaillering van bij koninklijk besluit uitgewerkte regels
 Ondergeschikt aan wetten en koninklijke besluiten
o Besluit van een deelregering
 Regionaal decreet of ordonnantie uitgewerkt in een besluit
 Regionale regering komt hier tussen
 Gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad
3