DEEL 2 : OVERZICHT VAN ENKELE
SLEUTELJURISDICTIES –
RECHTSVERGELIJKING VAN
NEDERLAND
Historisch kader ................................................................................................................................. 2
Ontstaan ........................................................................................................................................ 2
Einde .............................................................................................................................................. 2
Staatstructuur & rechtsbronnen .......................................................................................................... 3
Formele rechtsbronnen ................................................................................................................... 4
Nederlandse grondwet (hoogste norm) ............................................................................................ 4
Formele wetten............................................................................................................................... 4
Regelgeving van de uitvoerende macht ............................................................................................. 5
Verordeningen ................................................................................................................................ 5
Verdragen + besluiten ..................................................................................................................... 5
Rechtspraak ................................................................................................................................... 5
Algemene rechtsbeginselen ............................................................................................................ 6
Gewoonte....................................................................................................................................... 6
Onderlinge verhouding van de rechtsbronnen ...................................................................................... 6
Indeling & algemene benadering.......................................................................................................... 7
Nieuw nederlands BW: successtory ................................................................................................. 7
Gerechtelijke organisatie .................................................................................................................... 8
3 niveaus van rechtscolleges: .......................................................................................................... 8
Invloeden ........................................................................................................................................... 9
1
, HISTORISCH KADER
Republiek der 7 verenigde Nederlanden
ONTSTAAN
- Politiek bijeenvoegen van gebieden in de Nederlanden gestart met Bourgondische hertogen
(1384-1506)
o Met keizerrijk van Karel V kwamen de gebieden onder Spaans bestuur (zgn. Spaanse
Nederlanden of XVII Provinciën)
Maar niet iedereen was heel gelukkige met die Spaanse beïnvloeding,
aanzienlijke oorlog ontstaan
o Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje (1568-1648)
Willem van Oranje (1533-1584): stadshouder van deelregio’s (Holland &
Zeeland) – De geuzen (opstandelingen)
Hertog van Alva
Toegenomen religieuze spanningen
Plakkaat van Verlatinghe (1581)
Toch nog een goeie 60 Geld eigenlijk een beetje als onafhankelijkheidsverdrag, verlaten van de
jaar er tussen
Spaanse koning
Vrede van Münster (1648)
Spanje erkende uiteindelijk ook de onafhankelijkheid
Soort van vredesverdrag: einden 80-jarige oorlog geofficialiseerd
- Bestuurd door Staten-Generaal (met vertegenwoordigers van autonome gewesten)
o Vergaande autonomie
- In de autonome gewesten centrale bestuursrol voor Stadhouder
o Toch nog een belangrijk figuur
- Gouden Eeuw: periode van bloei van handel, kunst en wetenschap
o 17e eeuw
o Verenigde Oostindische Compagnie - VOC (°1602)
Overzeese gebieden gaan verkennen, kruiden gaan importeren van exotische
regio’s naar het “hoge noorden”.
- Koloniaal imperium
o Handelsposten & nederzettingen in huidig Indonesië, Japan, Maleisië, Taiwan, Zuid-
Afrika, Ghana, India, Brazilië, Suriname & Caraïbische eilanden,…
o Nederland heeft zeer veel kolonies gehad, in veel verschillende regio’s
Eigenlijk mag het wel een koloniale grootmacht genoemd worden, wat zorgde
voor positieve aspecten, maar de negatieve gevolgen mogen niet worden
vergeten (slavernij).
EINDE
- In 1795 overrompeld door Franse revolutionaire legers
- Instabiele Franse periode
o Bataafse Republiek (1795-1801)
o Bataafse Gemenebest (1801-1806)
o Koninkrijk Holland (1806-1810)
Lodewijk Napoleon Bonaparte: zich zelf uitgeroepen als de koning van Ned.
o Annexatie door Franse Keizerrijk van Napoleon I (1810-1813)
o Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden (1813-1815)
2
SLEUTELJURISDICTIES –
RECHTSVERGELIJKING VAN
NEDERLAND
Historisch kader ................................................................................................................................. 2
Ontstaan ........................................................................................................................................ 2
Einde .............................................................................................................................................. 2
Staatstructuur & rechtsbronnen .......................................................................................................... 3
Formele rechtsbronnen ................................................................................................................... 4
Nederlandse grondwet (hoogste norm) ............................................................................................ 4
Formele wetten............................................................................................................................... 4
Regelgeving van de uitvoerende macht ............................................................................................. 5
Verordeningen ................................................................................................................................ 5
Verdragen + besluiten ..................................................................................................................... 5
Rechtspraak ................................................................................................................................... 5
Algemene rechtsbeginselen ............................................................................................................ 6
Gewoonte....................................................................................................................................... 6
Onderlinge verhouding van de rechtsbronnen ...................................................................................... 6
Indeling & algemene benadering.......................................................................................................... 7
Nieuw nederlands BW: successtory ................................................................................................. 7
Gerechtelijke organisatie .................................................................................................................... 8
3 niveaus van rechtscolleges: .......................................................................................................... 8
Invloeden ........................................................................................................................................... 9
1
, HISTORISCH KADER
Republiek der 7 verenigde Nederlanden
ONTSTAAN
- Politiek bijeenvoegen van gebieden in de Nederlanden gestart met Bourgondische hertogen
(1384-1506)
o Met keizerrijk van Karel V kwamen de gebieden onder Spaans bestuur (zgn. Spaanse
Nederlanden of XVII Provinciën)
Maar niet iedereen was heel gelukkige met die Spaanse beïnvloeding,
aanzienlijke oorlog ontstaan
o Tachtigjarige Oorlog tegen Spanje (1568-1648)
Willem van Oranje (1533-1584): stadshouder van deelregio’s (Holland &
Zeeland) – De geuzen (opstandelingen)
Hertog van Alva
Toegenomen religieuze spanningen
Plakkaat van Verlatinghe (1581)
Toch nog een goeie 60 Geld eigenlijk een beetje als onafhankelijkheidsverdrag, verlaten van de
jaar er tussen
Spaanse koning
Vrede van Münster (1648)
Spanje erkende uiteindelijk ook de onafhankelijkheid
Soort van vredesverdrag: einden 80-jarige oorlog geofficialiseerd
- Bestuurd door Staten-Generaal (met vertegenwoordigers van autonome gewesten)
o Vergaande autonomie
- In de autonome gewesten centrale bestuursrol voor Stadhouder
o Toch nog een belangrijk figuur
- Gouden Eeuw: periode van bloei van handel, kunst en wetenschap
o 17e eeuw
o Verenigde Oostindische Compagnie - VOC (°1602)
Overzeese gebieden gaan verkennen, kruiden gaan importeren van exotische
regio’s naar het “hoge noorden”.
- Koloniaal imperium
o Handelsposten & nederzettingen in huidig Indonesië, Japan, Maleisië, Taiwan, Zuid-
Afrika, Ghana, India, Brazilië, Suriname & Caraïbische eilanden,…
o Nederland heeft zeer veel kolonies gehad, in veel verschillende regio’s
Eigenlijk mag het wel een koloniale grootmacht genoemd worden, wat zorgde
voor positieve aspecten, maar de negatieve gevolgen mogen niet worden
vergeten (slavernij).
EINDE
- In 1795 overrompeld door Franse revolutionaire legers
- Instabiele Franse periode
o Bataafse Republiek (1795-1801)
o Bataafse Gemenebest (1801-1806)
o Koninkrijk Holland (1806-1810)
Lodewijk Napoleon Bonaparte: zich zelf uitgeroepen als de koning van Ned.
o Annexatie door Franse Keizerrijk van Napoleon I (1810-1813)
o Soeverein Vorstendom der Verenigde Nederlanden (1813-1815)
2
