Samenvatting communicatieve
technieken
Hoofdstuk 1: erkennen / actief luisteren / vragen stellen
1.1 Luisteren
Luisteren is een basisvoorwaarde voor een goede onderlinge communicatie. Het vereist drie
zaken: onze volle aandacht, horen naar de toon / uitdrukkingen/ gebaren en tenslotte een
poging om te horen wat er niet gezegd wordt.
1.2 Het belang van luisteren
Een ontvanger die luistert, moedigt de zender aan om verder te vertellen. De zender voelt
zich begrepen en de ontvanger kan de boodschap achterhalen. Door goed te luisteren laat je
dus weten dat je de ander probeert te begrijpen en win je het vertrouwen van mensen.
Zender voelt zich beloond en zal verder praten, ontvanger krijgt dieper inzicht. Hierdoor is
samenwerking mogelijk.
FACTOREN DIE GOED LUISTEREN BELEMMEREN:
Non-verbale informatie kan ons afleiden (uurwerk kijken)
Eigen mentale processen ( emoties, belangstelling, eigen gedachten) kunnen ervoor
zorgen dat we de verbale informatie onvoldoende opnemen.
De context kan ervoor verantwoordelijk zijn dat we bepaalde verbale informatie niet
opnemen (bv gehaast zijn)
Het ‘hulpverleningssyndroom’ (te snel willen helpen)
1
, VERSCHIL TUSSEN ACTIEF EN PASSIEF LUISTEREN
Goed luisteren = actief luisteren. Het vraagt inzet van jouw eigen persoon. Het is niet
vrijblijvend. Je neemt de andere ernstig en wilt met zijn verhaal ‘iets doen’. Lettend op
verbale en non-verbale signalen en context, kunnen misverstanden vermijden. Je neemt een
open houding aan & speelt actief terug op wat je gehoord hebt.
Bij een boodschap zijn er twee niveaus:
1. het inhoudelijke niveau (wat er concreet gezegd wordt) en 2 het gevoelsniveau (wat blijkt
uit non-verbale taal en uit context). Bij het actief luisteren probeert de ontvanger/luisteraar
echt te begrijpen wat de zender wil zeggen doordat hij zowel op inhoudelijk als op
gevoelsniveau aangeeft wat hij gehoord heeft. De luisteraar zal ingaan op de inhoud
alsook weergeven welke indruk hij heeft over de emotie, beleving of behoefte van de
zender. Bij actief luisteren moet je zowel de inhoud als emotie/, beleving of behoefte
(h)erkennen, verwoorden en terugkoppelen.
Bij het actief luisteren gaat de ontvanger zowel luisteren naar de inhoud als naar de
onderliggende, vaak onuitgesproken of half uitgesproken boodschap van de zender.
VEELGEMAAKTE FOUTEN
1. Papegaaien
Het verwoorden van een boodschap door letterlijk napraten. Dit kan zeer irriterend zijn en
zelfs de indruk geven dat er niet geluisterd wordt.
2. Vooruitlopen
Soms is de verleiding groot om er, bij wijze van spreken, op los te interpreteren.
3. Achterblijven (weglaten)
In een boodschap zitten belevingen of behoeften. Het vergt 'feeling' om daarin de
belangrijkste boodschap te (h)erkennen. Wanneer men op een minder belangrijke
boodschap ingaat kan de cliënt zich niet begrepen voelen
2
technieken
Hoofdstuk 1: erkennen / actief luisteren / vragen stellen
1.1 Luisteren
Luisteren is een basisvoorwaarde voor een goede onderlinge communicatie. Het vereist drie
zaken: onze volle aandacht, horen naar de toon / uitdrukkingen/ gebaren en tenslotte een
poging om te horen wat er niet gezegd wordt.
1.2 Het belang van luisteren
Een ontvanger die luistert, moedigt de zender aan om verder te vertellen. De zender voelt
zich begrepen en de ontvanger kan de boodschap achterhalen. Door goed te luisteren laat je
dus weten dat je de ander probeert te begrijpen en win je het vertrouwen van mensen.
Zender voelt zich beloond en zal verder praten, ontvanger krijgt dieper inzicht. Hierdoor is
samenwerking mogelijk.
FACTOREN DIE GOED LUISTEREN BELEMMEREN:
Non-verbale informatie kan ons afleiden (uurwerk kijken)
Eigen mentale processen ( emoties, belangstelling, eigen gedachten) kunnen ervoor
zorgen dat we de verbale informatie onvoldoende opnemen.
De context kan ervoor verantwoordelijk zijn dat we bepaalde verbale informatie niet
opnemen (bv gehaast zijn)
Het ‘hulpverleningssyndroom’ (te snel willen helpen)
1
, VERSCHIL TUSSEN ACTIEF EN PASSIEF LUISTEREN
Goed luisteren = actief luisteren. Het vraagt inzet van jouw eigen persoon. Het is niet
vrijblijvend. Je neemt de andere ernstig en wilt met zijn verhaal ‘iets doen’. Lettend op
verbale en non-verbale signalen en context, kunnen misverstanden vermijden. Je neemt een
open houding aan & speelt actief terug op wat je gehoord hebt.
Bij een boodschap zijn er twee niveaus:
1. het inhoudelijke niveau (wat er concreet gezegd wordt) en 2 het gevoelsniveau (wat blijkt
uit non-verbale taal en uit context). Bij het actief luisteren probeert de ontvanger/luisteraar
echt te begrijpen wat de zender wil zeggen doordat hij zowel op inhoudelijk als op
gevoelsniveau aangeeft wat hij gehoord heeft. De luisteraar zal ingaan op de inhoud
alsook weergeven welke indruk hij heeft over de emotie, beleving of behoefte van de
zender. Bij actief luisteren moet je zowel de inhoud als emotie/, beleving of behoefte
(h)erkennen, verwoorden en terugkoppelen.
Bij het actief luisteren gaat de ontvanger zowel luisteren naar de inhoud als naar de
onderliggende, vaak onuitgesproken of half uitgesproken boodschap van de zender.
VEELGEMAAKTE FOUTEN
1. Papegaaien
Het verwoorden van een boodschap door letterlijk napraten. Dit kan zeer irriterend zijn en
zelfs de indruk geven dat er niet geluisterd wordt.
2. Vooruitlopen
Soms is de verleiding groot om er, bij wijze van spreken, op los te interpreteren.
3. Achterblijven (weglaten)
In een boodschap zitten belevingen of behoeften. Het vergt 'feeling' om daarin de
belangrijkste boodschap te (h)erkennen. Wanneer men op een minder belangrijke
boodschap ingaat kan de cliënt zich niet begrepen voelen
2
