Hoor college w eek 1
,Slachtofferschap = sociale constr uctie (tijd, plaats & cultuur gebonden).
Definitie WvSR: “degene die als rechtstreeks gevolg van een strafbaar feit vermogensschade
of ander nadeel heeft ondervonden.”
Christie ideal victim 6 criteria:
1. slachtoffer is zwak
2. verricht een deugdzame activiteit
3. geen schuld aan aanwezigheid plaats delict
4. dader is groot en slecht
5. dader is onbekend en geen bekende van slachtoffer
6. sterk genoeg om van zich te doen horen en de status van slachtoffer te claimen (=
erkend worden)
Cultuur-historische verklaringen
(1) christendom: christus als lijdensfiguur
(2) WO2: ervaringen kampslachtoffers/-overlevers
Slachtofferhiërarchieën
verschillen w or thy en unw or thy victim s
- media-aandacht
- wetenschappelijke aandacht (veel onderzoek seksueel misbruik, weinig naar fraude)
- wettelijke bescherming
- wetsuitvoering
→ Verschillen in wettelijke bescherming
Algemene regelgeving met beperkte werking:
1. spr eekr echt (misdrijf gevangenisstraf > 8 jaar)
2. informatiegesprek met OvJ
3. schadefonds Geweldsmisdrijven
Regelgeving voor specifieke groepen
1. mensenhandel
2. geweld tegen kinderen
3. geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
4. geweld tegen werknemers met een publieke taak
Cultuur-historische verklaringen
1. specifieke gebeurtenissen
2. slachtofferbewegingen
3. radio, tv en later internet en sociale media
Veranderende slachtofferbeelden: zwarte piet, geweld tegen homo’s, heksenverbranding.
,Criminologen:
- waarom crimineel worden
- gevolgen (voor dader)
- implicaties voor wetgeving en beleid (straf & preventie)
Victimologen:
- waarom slachtoffer worden
- gevolgen (voor slachtoffer)
- implicaties voor wetgeving en beleid (slachtofferrechten & hulpverlening)
Ontstaansgeschiedenis
- von Hertig, Mendelsohn, Horowitz
- Nagel, Bastiaans
Von Hertig 2 uitgangspunten:
1) strafrecht bepaalt grenzen victimologie
2) interactie daders en slachtoffers: welke rol speelde het slachtoffer bij de
totstandkoming van het misdrijf?
Mendelsohn, slachtoff er typologieën categorie basis hoeveel eigen schuld
1. compleet onschuldig
2. beetje schuld
3. net zo schuldig als dader
4. meer schuld dan dader
5. zelf strafbare feiten en daarbij slachtoffer worden
6. voordoen als slachtoffer om iemand anders (ten onrechte) straf te laten krijgen
Wolfgang - patter ns in cr im inal hom icide
- alcoholgebruik vaak een rol (⅔ gevallen)
- dader en slachtoffer bekenden (½ gevallen)
- victim pr ecipitation (¼ gevallen) → gedrag van slachtoffer in rol slachtofferschap
Amir - patter ns in for cible rape
- 19% verkrachtingen victim-precipitation
Kritiek: victim precipitation = victim blam in g
Restitution to victims of crime → behoefte slachtoffer aan vergelding en compensatie.
, Hulpverleningscriminologie
Gevolgen nazi-regime & terroristische aanslagen: behoefte psychologische hulp
Hedendaagse victimologie perspectieven:
1) K r itisch (en cultur eel) per spectief
- wat is een slachtoffer
- wie wordt erkend als slachtoffer
2) Sociologisch / cr im inologisch
- hoe vaak komt het voor
- wat bepaalt het risico op slachtofferschap
- wie is er bang om slachtoffer te worden
3) Psychologisch
- sociale psychologie: hoe op slachtofferschap gereageerd
- traumapsychologie: (psychische) gevolgen slachtofferschap
4) Jur idisch
- positie slachtoffer in strafproces en andere (wettelijke) regelingen
Typen slachtofferschap
- conventionele criminaliteit: kindermishandeling & huiselijk geweld
- genocide
- natuurrampen
- overheidsfalen
- mensenhandel
Victimologie populair: tijdschriften, onderzoeksinstituten, vereniging, netwerk.
,Slachtofferschap = sociale constr uctie (tijd, plaats & cultuur gebonden).
Definitie WvSR: “degene die als rechtstreeks gevolg van een strafbaar feit vermogensschade
of ander nadeel heeft ondervonden.”
Christie ideal victim 6 criteria:
1. slachtoffer is zwak
2. verricht een deugdzame activiteit
3. geen schuld aan aanwezigheid plaats delict
4. dader is groot en slecht
5. dader is onbekend en geen bekende van slachtoffer
6. sterk genoeg om van zich te doen horen en de status van slachtoffer te claimen (=
erkend worden)
Cultuur-historische verklaringen
(1) christendom: christus als lijdensfiguur
(2) WO2: ervaringen kampslachtoffers/-overlevers
Slachtofferhiërarchieën
verschillen w or thy en unw or thy victim s
- media-aandacht
- wetenschappelijke aandacht (veel onderzoek seksueel misbruik, weinig naar fraude)
- wettelijke bescherming
- wetsuitvoering
→ Verschillen in wettelijke bescherming
Algemene regelgeving met beperkte werking:
1. spr eekr echt (misdrijf gevangenisstraf > 8 jaar)
2. informatiegesprek met OvJ
3. schadefonds Geweldsmisdrijven
Regelgeving voor specifieke groepen
1. mensenhandel
2. geweld tegen kinderen
3. geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
4. geweld tegen werknemers met een publieke taak
Cultuur-historische verklaringen
1. specifieke gebeurtenissen
2. slachtofferbewegingen
3. radio, tv en later internet en sociale media
Veranderende slachtofferbeelden: zwarte piet, geweld tegen homo’s, heksenverbranding.
,Criminologen:
- waarom crimineel worden
- gevolgen (voor dader)
- implicaties voor wetgeving en beleid (straf & preventie)
Victimologen:
- waarom slachtoffer worden
- gevolgen (voor slachtoffer)
- implicaties voor wetgeving en beleid (slachtofferrechten & hulpverlening)
Ontstaansgeschiedenis
- von Hertig, Mendelsohn, Horowitz
- Nagel, Bastiaans
Von Hertig 2 uitgangspunten:
1) strafrecht bepaalt grenzen victimologie
2) interactie daders en slachtoffers: welke rol speelde het slachtoffer bij de
totstandkoming van het misdrijf?
Mendelsohn, slachtoff er typologieën categorie basis hoeveel eigen schuld
1. compleet onschuldig
2. beetje schuld
3. net zo schuldig als dader
4. meer schuld dan dader
5. zelf strafbare feiten en daarbij slachtoffer worden
6. voordoen als slachtoffer om iemand anders (ten onrechte) straf te laten krijgen
Wolfgang - patter ns in cr im inal hom icide
- alcoholgebruik vaak een rol (⅔ gevallen)
- dader en slachtoffer bekenden (½ gevallen)
- victim pr ecipitation (¼ gevallen) → gedrag van slachtoffer in rol slachtofferschap
Amir - patter ns in for cible rape
- 19% verkrachtingen victim-precipitation
Kritiek: victim precipitation = victim blam in g
Restitution to victims of crime → behoefte slachtoffer aan vergelding en compensatie.
, Hulpverleningscriminologie
Gevolgen nazi-regime & terroristische aanslagen: behoefte psychologische hulp
Hedendaagse victimologie perspectieven:
1) K r itisch (en cultur eel) per spectief
- wat is een slachtoffer
- wie wordt erkend als slachtoffer
2) Sociologisch / cr im inologisch
- hoe vaak komt het voor
- wat bepaalt het risico op slachtofferschap
- wie is er bang om slachtoffer te worden
3) Psychologisch
- sociale psychologie: hoe op slachtofferschap gereageerd
- traumapsychologie: (psychische) gevolgen slachtofferschap
4) Jur idisch
- positie slachtoffer in strafproces en andere (wettelijke) regelingen
Typen slachtofferschap
- conventionele criminaliteit: kindermishandeling & huiselijk geweld
- genocide
- natuurrampen
- overheidsfalen
- mensenhandel
Victimologie populair: tijdschriften, onderzoeksinstituten, vereniging, netwerk.
