POLITIEK HC: Mondiale politiek
Inhoudstafel
1. Mondialisering
2. De hedendaagse neoliberale mondialisering
3. Kosmopolitisme en identiteitspolitiek
4. Mondiale instellingen
5. Mondiaal protest
6. Besluit: mondialisering als uitdaging
1. Mondialisering
→ De definitie van mondialisering goed kunnen uitleggen (schema in Powerpoint)
1.1 De wereld wordt kleiner… en groter
Wat verstaan we onder mondialisering/globalisering?
Het is een proces dat aanduidt dat mensen wereldwijd met elkaar verbonden zijn en steeds
sterker van elkaar afhankelijk worden.
Uit ons standpunt wordt en lijkt de wereld groter, en in het standpunt dat we allemaal met
elkaar verbonden zijn wordt de wereld dan weer kleiner.
Dat onze wereld groter wordt is vrij duidelijk.
Bv. Vroeger was Gent voor de mensen ver en was er helemaal geen sprake van het
buitenland.
Bv. Nu is dat veel minder zo, door ook bijvoorbeeld sociale media. We zijn veel meer op de
hoogte van het nieuws uit het buitenland.
FOTO= onderstaand is een citaat uit dit boek
De nederlandse journalist Evert Nieuwenhuis: Hij wijst op de toegenomen snelheid
waarmee de wereld kleiner werd
, ”Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, duurde het vijf maanden voor dit historische
nieuws zijn opdrachtgever koningin Isabella van Spanje bereikte.
In 1865 werd de Amerikaanse president Lincoln vermoord en duurde het twee weken
voordat het nieuws in Europese hoofdsteden bekend was.
Toen Neil Armstrong in 1969 voet op de maan zette, kon 1,3 seconde later de hele wereld
zijn ‘kleine stap voor een mens, maar grote sprong voor de mensheid’ zien.
De val van Bagdad, in 2003 werd op honderden miljoenen televisieschermen in real time
uitgezonden.”
De wereld wordt steeds kleiner verklaar:
- We komen steeds sneller met meer gebeurtenissen van over de hele wereld in
contact.
- Mensen beïnvloeden elkaar ook direct (verbondenheid).
MAAR de wereld wordt tegelijk ook groter:
- We wonen, werken,...niet langer in een dorp of stad (zelf soms niet in een land).
- Onze wereld bestaat ook uit gebeurtenissen aan de andere kant van de wereld.
Bv. oorlogsdreigingen in het Midden-Oosten, terreuraanslagen in Londen,
bankencrisis in de VS,...
DUS
alles is met alles verbonden. Kleine veranderingen aan de andere kant van de planeet
kunnen grote gevolgen hebben aan de andere kant!
1.2 Hoe nieuw is mondialisering?
→UITBREIDING Hoe nieuw is mondialisering?
We kunnen ons dan afvragen of dit eigenlijk iets nieuw is?
Er zijn verschillende wetenschappen (anastatische wetenschappen) die verklaren dat
mondialisering iets nieuws is. We zouden dit nog nooit eerder meegemaakt hebben.
MAAR Europese wetenschappen gaan wel meer naar de geschiedenis kijken. Zij zien dit
juist als een eeuwenoud transformatieproces (met golven van versnelling en vertraging
binnen deze mondialisering).
Een recent (economisch) verschijnsel? Een eeuwenoud transformatieproces?
● Nieuw fenomeen ● Historisch proces met versnelling en
verzwakking
● Continentale
historische traditie
, ● Angelsaksische politieke
wetenschappen
‘The world is ten years
old’
→ Het idee van ‘een
wereld’ is eigenlijk maar
tien jaar oud.
Het is geen volstrekt nieuw verschijnsel. De menselijke geschiedenis kent zeker al langer
patronen van mondialisering. Het gaat dus om een historisch proces.
Het is een economisch, politiek en mentaal proces, dat oud is en periodes van versnelling en
afzwakking kent. Het verloopt in golven.
Voorbeeld
We zagen dat de internationale economie sterk toenam tussen 1870 en 1914. Tijdens die
versnelling kunnen goederen, diensten, kapitaal en personen zich steeds vrijer over de
wereld bewegen. (Dit bedoelen we als we zeggen dat de wereld fysiek kleiner wordt, het is
in essentie een tijd-ruimtecompressie)
DEFINITIE MONDIALISERING
Het is een historisch proces
Mondialisering is tijd-ruimte compressie
Mondialisering is een historisch proces van opeenvolgende bruuske versnellingen.
- Het heeft zich ontwikkeld in de tijd. (met veel versnellingen, vertragringen → Zie
verder).
De motoren van het mondialiseringsproces zijn: (2 onderdelen/elementen)
Dit heeft dus verschillende oorzaken:
● Technologische ontwikkelingen: Vooral op vlak van communicatie en transport.
Bv. telefoon, stoomschip, vlugge vliegtuigen, spoorwegen, internet,....
(We hebben een steeds krachtigere en kleinere technologie)
(We hebben steeds snellere en goedkoper transport)
Bv. Vliegtuigen brengen ons overal heel snel in de wereld.
(Snellere en goedkopere privé en massacommunicatie)
Het internet is wellicht het symbool van de hedendaagse mondialisering.
● Toename internationale handel en kapitaalstromen ( investerinen)
De internationale handen is verdubbeld tussen 1970 en 2000
Directe buitenlandse investeringen stegen diezelfde periode ook.
Bv: Handel neemt toe landen en continenten
, Bv: kapitaalstroom: investeerders, investeren in verschillende landen.
Dit heeft ook gevolgen…
1. Onderlinge afhankelijkheid (interdependentie)
*Interdependentie is onderlinge afhankelijkheid of samenhang
Bv. oorlog oekraïne > gasprijzen en olieprijzen stijgen ook voor ons
Bv. Als je spaghetti maakt dan zullen bijna alle ingrediënten van andere landen
komen.
2. Kosmopolitisch bewustzijn
→ gedachten van we zijn wereldburgers, one world
Ze hebben de gedachte dat de problemen die we hebben niet meer nationaal
kunnen worden opgelost.
* Van kosmopolitisme is sprake als iemand een gevoel van verbondenheid met de
mensheid in het algemeen ervaart, dat sterker is dan enig gevoel voor nationale of
regionale identiteit
Bv. Amnesty international staan ervoor dat alle wereldburgers mensenrechten
hebben en dat deze dan ook overal gerealiseerd moeten worden
Bv: klimaatactivisten zijn hier heel extreem in. 1 klimaat
3. Nieuwe stromen en netwerken van activiteit, interactie en macht (onze onderlinge
verhoudingen wijzigen dus sterk)
Bv.Handelsstromen → kleding,
Maar ook geeft ook veranderingen in de macht tegenover arbeiders.
Bv. Als ze vroeger in een fabriek werkten en ze waren het ergens niet mee eens,
dan wisten de arbeiders en vakbonden meteen naar wie ze moesten gaan.
MAAR
Bv. Vandaag als arbeiders in de Volvo fabrieken problemen hebben dan weten ze
niet naar wie ze moeten gaan en wie er eigenlijk macht over hen gaan. Ze moeten
bij wijze van spreken naar China gaan.
Korte conclusie gevolgen
Dit leidt tot een toename van interdependentie* tussen regio’s, continenten en landen
samen met een expliciet kosmopolitisch bewustzijn*.
Nog een gevolg van mondialisering is het ontstaan van nieuwe stromen en netwerken
van activiteit, interactie en macht.
1.3 Ongelijke ontwikkeling van mondialisering
→ De ongelijke ontwikkeling in ruimte en tijd uitleggen. Gebruik hiervoor de figuren in de Powerpoint (actueler)
Processen van economische, politieke,
culturele,...mondialisering ontwikkelen zich niet overal met
eenzelfde tempo en kracht…. (Er is dus een ongelijkheid)
Globale index…
Verschillende onderzoeksinstellingen proberen dit in kaart te
brengen door het meten van indicatoren.
Inhoudstafel
1. Mondialisering
2. De hedendaagse neoliberale mondialisering
3. Kosmopolitisme en identiteitspolitiek
4. Mondiale instellingen
5. Mondiaal protest
6. Besluit: mondialisering als uitdaging
1. Mondialisering
→ De definitie van mondialisering goed kunnen uitleggen (schema in Powerpoint)
1.1 De wereld wordt kleiner… en groter
Wat verstaan we onder mondialisering/globalisering?
Het is een proces dat aanduidt dat mensen wereldwijd met elkaar verbonden zijn en steeds
sterker van elkaar afhankelijk worden.
Uit ons standpunt wordt en lijkt de wereld groter, en in het standpunt dat we allemaal met
elkaar verbonden zijn wordt de wereld dan weer kleiner.
Dat onze wereld groter wordt is vrij duidelijk.
Bv. Vroeger was Gent voor de mensen ver en was er helemaal geen sprake van het
buitenland.
Bv. Nu is dat veel minder zo, door ook bijvoorbeeld sociale media. We zijn veel meer op de
hoogte van het nieuws uit het buitenland.
FOTO= onderstaand is een citaat uit dit boek
De nederlandse journalist Evert Nieuwenhuis: Hij wijst op de toegenomen snelheid
waarmee de wereld kleiner werd
, ”Toen Columbus in 1492 Amerika ontdekte, duurde het vijf maanden voor dit historische
nieuws zijn opdrachtgever koningin Isabella van Spanje bereikte.
In 1865 werd de Amerikaanse president Lincoln vermoord en duurde het twee weken
voordat het nieuws in Europese hoofdsteden bekend was.
Toen Neil Armstrong in 1969 voet op de maan zette, kon 1,3 seconde later de hele wereld
zijn ‘kleine stap voor een mens, maar grote sprong voor de mensheid’ zien.
De val van Bagdad, in 2003 werd op honderden miljoenen televisieschermen in real time
uitgezonden.”
De wereld wordt steeds kleiner verklaar:
- We komen steeds sneller met meer gebeurtenissen van over de hele wereld in
contact.
- Mensen beïnvloeden elkaar ook direct (verbondenheid).
MAAR de wereld wordt tegelijk ook groter:
- We wonen, werken,...niet langer in een dorp of stad (zelf soms niet in een land).
- Onze wereld bestaat ook uit gebeurtenissen aan de andere kant van de wereld.
Bv. oorlogsdreigingen in het Midden-Oosten, terreuraanslagen in Londen,
bankencrisis in de VS,...
DUS
alles is met alles verbonden. Kleine veranderingen aan de andere kant van de planeet
kunnen grote gevolgen hebben aan de andere kant!
1.2 Hoe nieuw is mondialisering?
→UITBREIDING Hoe nieuw is mondialisering?
We kunnen ons dan afvragen of dit eigenlijk iets nieuw is?
Er zijn verschillende wetenschappen (anastatische wetenschappen) die verklaren dat
mondialisering iets nieuws is. We zouden dit nog nooit eerder meegemaakt hebben.
MAAR Europese wetenschappen gaan wel meer naar de geschiedenis kijken. Zij zien dit
juist als een eeuwenoud transformatieproces (met golven van versnelling en vertraging
binnen deze mondialisering).
Een recent (economisch) verschijnsel? Een eeuwenoud transformatieproces?
● Nieuw fenomeen ● Historisch proces met versnelling en
verzwakking
● Continentale
historische traditie
, ● Angelsaksische politieke
wetenschappen
‘The world is ten years
old’
→ Het idee van ‘een
wereld’ is eigenlijk maar
tien jaar oud.
Het is geen volstrekt nieuw verschijnsel. De menselijke geschiedenis kent zeker al langer
patronen van mondialisering. Het gaat dus om een historisch proces.
Het is een economisch, politiek en mentaal proces, dat oud is en periodes van versnelling en
afzwakking kent. Het verloopt in golven.
Voorbeeld
We zagen dat de internationale economie sterk toenam tussen 1870 en 1914. Tijdens die
versnelling kunnen goederen, diensten, kapitaal en personen zich steeds vrijer over de
wereld bewegen. (Dit bedoelen we als we zeggen dat de wereld fysiek kleiner wordt, het is
in essentie een tijd-ruimtecompressie)
DEFINITIE MONDIALISERING
Het is een historisch proces
Mondialisering is tijd-ruimte compressie
Mondialisering is een historisch proces van opeenvolgende bruuske versnellingen.
- Het heeft zich ontwikkeld in de tijd. (met veel versnellingen, vertragringen → Zie
verder).
De motoren van het mondialiseringsproces zijn: (2 onderdelen/elementen)
Dit heeft dus verschillende oorzaken:
● Technologische ontwikkelingen: Vooral op vlak van communicatie en transport.
Bv. telefoon, stoomschip, vlugge vliegtuigen, spoorwegen, internet,....
(We hebben een steeds krachtigere en kleinere technologie)
(We hebben steeds snellere en goedkoper transport)
Bv. Vliegtuigen brengen ons overal heel snel in de wereld.
(Snellere en goedkopere privé en massacommunicatie)
Het internet is wellicht het symbool van de hedendaagse mondialisering.
● Toename internationale handel en kapitaalstromen ( investerinen)
De internationale handen is verdubbeld tussen 1970 en 2000
Directe buitenlandse investeringen stegen diezelfde periode ook.
Bv: Handel neemt toe landen en continenten
, Bv: kapitaalstroom: investeerders, investeren in verschillende landen.
Dit heeft ook gevolgen…
1. Onderlinge afhankelijkheid (interdependentie)
*Interdependentie is onderlinge afhankelijkheid of samenhang
Bv. oorlog oekraïne > gasprijzen en olieprijzen stijgen ook voor ons
Bv. Als je spaghetti maakt dan zullen bijna alle ingrediënten van andere landen
komen.
2. Kosmopolitisch bewustzijn
→ gedachten van we zijn wereldburgers, one world
Ze hebben de gedachte dat de problemen die we hebben niet meer nationaal
kunnen worden opgelost.
* Van kosmopolitisme is sprake als iemand een gevoel van verbondenheid met de
mensheid in het algemeen ervaart, dat sterker is dan enig gevoel voor nationale of
regionale identiteit
Bv. Amnesty international staan ervoor dat alle wereldburgers mensenrechten
hebben en dat deze dan ook overal gerealiseerd moeten worden
Bv: klimaatactivisten zijn hier heel extreem in. 1 klimaat
3. Nieuwe stromen en netwerken van activiteit, interactie en macht (onze onderlinge
verhoudingen wijzigen dus sterk)
Bv.Handelsstromen → kleding,
Maar ook geeft ook veranderingen in de macht tegenover arbeiders.
Bv. Als ze vroeger in een fabriek werkten en ze waren het ergens niet mee eens,
dan wisten de arbeiders en vakbonden meteen naar wie ze moesten gaan.
MAAR
Bv. Vandaag als arbeiders in de Volvo fabrieken problemen hebben dan weten ze
niet naar wie ze moeten gaan en wie er eigenlijk macht over hen gaan. Ze moeten
bij wijze van spreken naar China gaan.
Korte conclusie gevolgen
Dit leidt tot een toename van interdependentie* tussen regio’s, continenten en landen
samen met een expliciet kosmopolitisch bewustzijn*.
Nog een gevolg van mondialisering is het ontstaan van nieuwe stromen en netwerken
van activiteit, interactie en macht.
1.3 Ongelijke ontwikkeling van mondialisering
→ De ongelijke ontwikkeling in ruimte en tijd uitleggen. Gebruik hiervoor de figuren in de Powerpoint (actueler)
Processen van economische, politieke,
culturele,...mondialisering ontwikkelen zich niet overal met
eenzelfde tempo en kracht…. (Er is dus een ongelijkheid)
Globale index…
Verschillende onderzoeksinstellingen proberen dit in kaart te
brengen door het meten van indicatoren.
