H5: Wetenschap en
pseudowetenschap
Positieve def: kenmerken die eigen zijn aan alle disciplines/kennisdomeinen of wetenschappen
Negatieve def: datgene wat wetenschap onderscheidt van niet-wetenschap
Op zoek naar een definitie v wetenschap dr wetenschap af te bakenen: demarcatie
1. Demarcatieprobleem (filosofisch probleem: tot heden geen consensus)
2. Vijf antwoorden
3. Grensgevallen
1. Het demarcatieprobleem
H2: huidige wetensch ontstaan uit filosofie, in de wetensch revolutie. Descartes heeft bijgedragen, maar als filosoof
jaloers op succes v nieuwe wetensch
Wetenschap versus niet-wetenschap
Wetenschap versus pseudowetenschap
Goede versus slechte wetenschap
Wat is wetenschap?
Toch was de breuk ts de nieuwe en oude wetensch minder uitgesproken
Vb astronomie-astrologie:geen duidelijk onderscheid, Copernicus: onderzoek id medische astrologie (verband ts
sterrenbeeld en ziekte)
Pseudowetenschappen, enkele voorbeelden
= doet zich voor als een wetenschap maar is eig geen wetenschap = valse wetenschap
Astrologie (pseudow) versus astronomie (echte we)
Creationisme (pseudowe) versus evolutiewetenschap (echte we)
Psychoanalyse (= cognitieve gedragstherapie) versus CBT: uiteenlopende mening over psychoanalyse al dan niet
(pseudo)wet
Toch enkele pseudowet met belang voor de wetenschap:
Acupunctuur
Osteopathie: mensen helpen met spijsverteringsstelsel
Homeopathie: verdunningen
Verdeelde meningen over (pseudo)wetenschap
Belang van demarcatieprobleem: duidelijk onderscheid ts wetensch vs niet-wetensch info
1. Gezondheidszorg: hulpverleners, verzekeraars, overheid
Welke behandelingen zijn gebaseerd op wetensch bewijs
Financieel: enkel werkzame behandelingen k worden terugbetaald
Volksgezondheid: mensen nemen deze middelen ipv andere middelen die mss wel werken
Vb acupunctuur, osteopathie, homeopathie
2. Milieuzorg
Preventiemaatregelen tegen natuurrampen moeten gebaseerd z op wetensch bewijs
3. Onderwijs
Enkel wetensch juiste info aan bod
vb creationisme niet en wel Darwinisme
Afbakenen van (pseudo)wetenschap belangrijk maar moeilijk (H1: wat is filo?)
Heterogene verz v versch theorieën/ filosofieën: moeilijk om een gemeensch kenmerk te vinden
, 2. Drie problematische oplossingen (kunnen we nu al ad kant schuiven)
Pseudowetenschap is onjuist:
Vb Creationisme: aarde dr God geschapen, gn evolutie: 4000 v Chr fossielen: 4,5 miljard j geleden
MAAR:
o Wetenschap is soms onjuist, niet elke onjuiste wet hypothese daarom pseudowet
Vb virologen voorspellingen (onjuist, maar deden toch aan wetensch)
o Pseudo-wetenschap is soms juist
Vb horoscopen kunnen toevallig juist zijn
o Vele, niet-wetenschappelijke uitspraken die waar zijn
Vb moorden is slecht, een cirkel is rond, ik werk tot 17u
Pseudowetenschap is niet gebaseerd op observatie
MAAR:
o Wetenschap gaat verder dan observatie; veel niet waarneembare elementen in wetenschappelijke
verklaringen
Vb causaliteit: oorzaken kun je niet waarnemen (H6: Hume), enkel het effect of zwaartekracht
o Pseudo-wetenschap is vaak gebaseerd op observatie
Vb homeopathie: buikpijn weg
Pseudowetenschap laat zich niet verifiëren (Weiner Kreis): gn empirische technieken om te bepal of ze juist zijn
Vb kwaadaardige aardstralen veroorz ziektes (radiësthesie): geen toestellen om aardstralen te meten, kunnen
kwestie niet verifiëren
o Eigenlijk criterium om zinvolle uitspraken van zinloze te onderscheiden
MAAR:
o Pseudo-wetenschap is soms wel verifieerbaar (zie eerste punt)
Vb homeopathie helpt: symptomen controleren
o Wetenschap is (vaak) niet verifieerbaar
Vb Popper: Darwin’s natuurlijke selectie (= metafysisch onderzoeksprogramme, tautologisch) (niet
observeerbaar en niet verifieerbaar) (later mening veranderd)
Weiner Kreis: groep v wetensch & filosof, tegen metafysica (omv gebruik ‘ziel’ en ‘God’)
3. Karl Popper: zoeken naar weerlegging
Karl Popper
Deelname aan bijeenkomsten van Wiener Kreis
Logicus: filosofeert over hoe mensen feitelijk redereneren en zouden moeten redeneren => in eerste werk
beschrijft eerder hoe wetensch te werk zouden moeten gaan in ideale wereld
Ervaring met psychoanalytisch werk (bij Adler), maar ontwikkelt afkeer van psychoanalyse : alles kon verklaard
worden door penisnijd/castratieangst (Freud) of minderwaardigheidscomplex (Adler).
o Popper: Elke klinische observatie kon Adler in verband brengen met minderwaardigheidscomplex
Vb wilt in belangstelling staan/ niet willen in b staan: beide uitingen v minderwdhc
Theorie die niet open staat voor falsificatie/ weerleg
Ook sceptisch t.a.v. marxisme: elk aspect vd realit kan je verklaren uit dialectisch materialisme
Theorie staat niet open voor weerleg
Vb Marx zegt revolutie begint in VK, maar eig in Rusland: nog steeds geen weerleg volgens Marx
Popper: theorie die niet open staat voor weerleg, lijkt pseudowetensch aan te tonen
Bewondering voor Einstein= absoluut wetenschapper
o Baseert filos op Einstein: wilt analyseren wrm Einstein echte wetenschapper is en Alder/Freud/Marx niet
pseudowetenschap
Positieve def: kenmerken die eigen zijn aan alle disciplines/kennisdomeinen of wetenschappen
Negatieve def: datgene wat wetenschap onderscheidt van niet-wetenschap
Op zoek naar een definitie v wetenschap dr wetenschap af te bakenen: demarcatie
1. Demarcatieprobleem (filosofisch probleem: tot heden geen consensus)
2. Vijf antwoorden
3. Grensgevallen
1. Het demarcatieprobleem
H2: huidige wetensch ontstaan uit filosofie, in de wetensch revolutie. Descartes heeft bijgedragen, maar als filosoof
jaloers op succes v nieuwe wetensch
Wetenschap versus niet-wetenschap
Wetenschap versus pseudowetenschap
Goede versus slechte wetenschap
Wat is wetenschap?
Toch was de breuk ts de nieuwe en oude wetensch minder uitgesproken
Vb astronomie-astrologie:geen duidelijk onderscheid, Copernicus: onderzoek id medische astrologie (verband ts
sterrenbeeld en ziekte)
Pseudowetenschappen, enkele voorbeelden
= doet zich voor als een wetenschap maar is eig geen wetenschap = valse wetenschap
Astrologie (pseudow) versus astronomie (echte we)
Creationisme (pseudowe) versus evolutiewetenschap (echte we)
Psychoanalyse (= cognitieve gedragstherapie) versus CBT: uiteenlopende mening over psychoanalyse al dan niet
(pseudo)wet
Toch enkele pseudowet met belang voor de wetenschap:
Acupunctuur
Osteopathie: mensen helpen met spijsverteringsstelsel
Homeopathie: verdunningen
Verdeelde meningen over (pseudo)wetenschap
Belang van demarcatieprobleem: duidelijk onderscheid ts wetensch vs niet-wetensch info
1. Gezondheidszorg: hulpverleners, verzekeraars, overheid
Welke behandelingen zijn gebaseerd op wetensch bewijs
Financieel: enkel werkzame behandelingen k worden terugbetaald
Volksgezondheid: mensen nemen deze middelen ipv andere middelen die mss wel werken
Vb acupunctuur, osteopathie, homeopathie
2. Milieuzorg
Preventiemaatregelen tegen natuurrampen moeten gebaseerd z op wetensch bewijs
3. Onderwijs
Enkel wetensch juiste info aan bod
vb creationisme niet en wel Darwinisme
Afbakenen van (pseudo)wetenschap belangrijk maar moeilijk (H1: wat is filo?)
Heterogene verz v versch theorieën/ filosofieën: moeilijk om een gemeensch kenmerk te vinden
, 2. Drie problematische oplossingen (kunnen we nu al ad kant schuiven)
Pseudowetenschap is onjuist:
Vb Creationisme: aarde dr God geschapen, gn evolutie: 4000 v Chr fossielen: 4,5 miljard j geleden
MAAR:
o Wetenschap is soms onjuist, niet elke onjuiste wet hypothese daarom pseudowet
Vb virologen voorspellingen (onjuist, maar deden toch aan wetensch)
o Pseudo-wetenschap is soms juist
Vb horoscopen kunnen toevallig juist zijn
o Vele, niet-wetenschappelijke uitspraken die waar zijn
Vb moorden is slecht, een cirkel is rond, ik werk tot 17u
Pseudowetenschap is niet gebaseerd op observatie
MAAR:
o Wetenschap gaat verder dan observatie; veel niet waarneembare elementen in wetenschappelijke
verklaringen
Vb causaliteit: oorzaken kun je niet waarnemen (H6: Hume), enkel het effect of zwaartekracht
o Pseudo-wetenschap is vaak gebaseerd op observatie
Vb homeopathie: buikpijn weg
Pseudowetenschap laat zich niet verifiëren (Weiner Kreis): gn empirische technieken om te bepal of ze juist zijn
Vb kwaadaardige aardstralen veroorz ziektes (radiësthesie): geen toestellen om aardstralen te meten, kunnen
kwestie niet verifiëren
o Eigenlijk criterium om zinvolle uitspraken van zinloze te onderscheiden
MAAR:
o Pseudo-wetenschap is soms wel verifieerbaar (zie eerste punt)
Vb homeopathie helpt: symptomen controleren
o Wetenschap is (vaak) niet verifieerbaar
Vb Popper: Darwin’s natuurlijke selectie (= metafysisch onderzoeksprogramme, tautologisch) (niet
observeerbaar en niet verifieerbaar) (later mening veranderd)
Weiner Kreis: groep v wetensch & filosof, tegen metafysica (omv gebruik ‘ziel’ en ‘God’)
3. Karl Popper: zoeken naar weerlegging
Karl Popper
Deelname aan bijeenkomsten van Wiener Kreis
Logicus: filosofeert over hoe mensen feitelijk redereneren en zouden moeten redeneren => in eerste werk
beschrijft eerder hoe wetensch te werk zouden moeten gaan in ideale wereld
Ervaring met psychoanalytisch werk (bij Adler), maar ontwikkelt afkeer van psychoanalyse : alles kon verklaard
worden door penisnijd/castratieangst (Freud) of minderwaardigheidscomplex (Adler).
o Popper: Elke klinische observatie kon Adler in verband brengen met minderwaardigheidscomplex
Vb wilt in belangstelling staan/ niet willen in b staan: beide uitingen v minderwdhc
Theorie die niet open staat voor falsificatie/ weerleg
Ook sceptisch t.a.v. marxisme: elk aspect vd realit kan je verklaren uit dialectisch materialisme
Theorie staat niet open voor weerleg
Vb Marx zegt revolutie begint in VK, maar eig in Rusland: nog steeds geen weerleg volgens Marx
Popper: theorie die niet open staat voor weerleg, lijkt pseudowetensch aan te tonen
Bewondering voor Einstein= absoluut wetenschapper
o Baseert filos op Einstein: wilt analyseren wrm Einstein echte wetenschapper is en Alder/Freud/Marx niet
