TAAL VERWORVEN STOORNISSEN - DIAGNOSTIEK
AFASIE
definitie: focaal = plaatselijk
- neurogene taalstoornis diffuus = verspreid
- dmv aantoonbaar focaal hersenletsel (NAH) - linkerhemisferisch
NAH: nt aangeboren
- nadat taal verworven is hersenletsel
- uit zich in alle taalmodaliteiten in meer of mindere mate
= luisteren - lezen - spreken - schrijven elke PMA is anders
en heeft eigen
-> grootste probleem = woorvindingsproblemen = ANOMIE (oproepen v woorden) gradaties in
symptomen:
PMA = persoon met afasie daarom geen types
bespreken in dit
OPO
impact: - beperking verbale communicatie + geen consensus
- beperking participatie over types -
symptomen
- quality of life bv. vloeiendheid
prevalentie: 1/3 vd
oorzaken: CVA krijgt afasie
beroerte - CVA = 85% vd oorzaken
-> ischemisch CVA: bloedklonter - verstropping - te weinig bloeddoorstroming = hypoperfusie
= 80%
= technieken voor bloedklonterverwijdering: binnen 4 uur na CVA
-> hemorragisch CVA: bloeding - bloed id hersenen - verdrukking = hyperperfusie
= 20%
= operatie: zo snel mogelijk bloed verwijderen
andere: - trauma: ongeval - val
- tumor: verdrukking dmv massa-effect tumor
- infectie: bv meningitis (= hersenvliesontsteking)
- intoxicatie of vitaminetekort: middelenmisbruik of ondervoeding
- neurodegeneratieve ziekte: bv ALS - MS - Parkinson - dementie = progressieve afasie (w steeds erger)
communicatietool - CommuniCare (slotje)
doel = effectieve communicatiemomenten bekomen: zowel korte als diepgaande
-> prikkelarme omgeving: lawaai - aantal mensen id kamer - aan nt-aangedane zijde plaatsnemen (neglect?)
-> non-verbaal ondersteunen: mimiek - gebaren - tekenen - foto’s tonen Ex: geef enkele
non-verbale tips
≠ schriftelijk!
-> schriftelijk ondersteunen: communicatieschrift - software
-> structuur bieden: korte zinnen - check of de boodschap begrepen is - kondig topic-shift aan
=> respectvolle communicatie: volwassen woordgebruik: nt betuttelen - neem tijd - ga zitten - toon interesse
Taal Verworven Stoornissen - Diagnostiek 1
, conceptuele kaders klinisch redeneren (5)
1. fasen v herstel
acute fase: 2 weken
- rusten - anamnese - screening - monitoring
revalidatie fase: tot 6m post-onset
- diagnostiek - communicatie onderzoek
- eerste 3m grootste herstel
chronisce fase: + 6m Ex: cliënt komt op
1/5/24 nr de logo - cva
- therapie effect meten
was op 1/2/24. Welk
- stagnatie meten conceptueel kader is
van toepassing?
- alternatieve aanbieden voor zaken zonder herstel (bv. software aanleren) = fasen v herstel
2. ICF
= quality of life staat centraal
-> wat is het belangrijkste vr cliënt om op te werken?
barthel index: ADL
index = Algemene
3. prognose v herstel Dagelijkse
= nooit uitspraken over doen - afstemmen met medische collega’s Levensverrichtingen
zelfstandig kunnen
-> grootste doorwegende factor = motivatie cliënt
- beïnvloedende factoren:
-> leeftijd - opleidingsniveau - barthel index - type beroerte - ernstschaal NIHSS
NIHSS: National
4. niet-talige cognitie Institute of Health
= screening: aandacht - geheugen - executieve functies -> eventueel doorverwijzen Stroke Skale
5. Evidence Based Practice & Value Based Practice
= voorkeuren cliënt meenemen in therapie staat centraal
= value based = de waarde meten (welke aanpak werkt voor de cliënt)
= expertise behandelaar - wetenschappelijk bewijs - beschikbare middelen - id context vd cliënt
-> wetenschappelijk bewijs: nt elke studie is perse van toepassing op jouw cliënt: reflecteren alvorens toepassen
Ex: cliënt wil voorang
geven aan
kinesitherapie. In
samenspraak logo
stopgezet. Welk
conceptueel kader is
van toepassing?
= EBP - VBP
Taal Verworven Stoornissen - Diagnostiek 2
AFASIE
definitie: focaal = plaatselijk
- neurogene taalstoornis diffuus = verspreid
- dmv aantoonbaar focaal hersenletsel (NAH) - linkerhemisferisch
NAH: nt aangeboren
- nadat taal verworven is hersenletsel
- uit zich in alle taalmodaliteiten in meer of mindere mate
= luisteren - lezen - spreken - schrijven elke PMA is anders
en heeft eigen
-> grootste probleem = woorvindingsproblemen = ANOMIE (oproepen v woorden) gradaties in
symptomen:
PMA = persoon met afasie daarom geen types
bespreken in dit
OPO
impact: - beperking verbale communicatie + geen consensus
- beperking participatie over types -
symptomen
- quality of life bv. vloeiendheid
prevalentie: 1/3 vd
oorzaken: CVA krijgt afasie
beroerte - CVA = 85% vd oorzaken
-> ischemisch CVA: bloedklonter - verstropping - te weinig bloeddoorstroming = hypoperfusie
= 80%
= technieken voor bloedklonterverwijdering: binnen 4 uur na CVA
-> hemorragisch CVA: bloeding - bloed id hersenen - verdrukking = hyperperfusie
= 20%
= operatie: zo snel mogelijk bloed verwijderen
andere: - trauma: ongeval - val
- tumor: verdrukking dmv massa-effect tumor
- infectie: bv meningitis (= hersenvliesontsteking)
- intoxicatie of vitaminetekort: middelenmisbruik of ondervoeding
- neurodegeneratieve ziekte: bv ALS - MS - Parkinson - dementie = progressieve afasie (w steeds erger)
communicatietool - CommuniCare (slotje)
doel = effectieve communicatiemomenten bekomen: zowel korte als diepgaande
-> prikkelarme omgeving: lawaai - aantal mensen id kamer - aan nt-aangedane zijde plaatsnemen (neglect?)
-> non-verbaal ondersteunen: mimiek - gebaren - tekenen - foto’s tonen Ex: geef enkele
non-verbale tips
≠ schriftelijk!
-> schriftelijk ondersteunen: communicatieschrift - software
-> structuur bieden: korte zinnen - check of de boodschap begrepen is - kondig topic-shift aan
=> respectvolle communicatie: volwassen woordgebruik: nt betuttelen - neem tijd - ga zitten - toon interesse
Taal Verworven Stoornissen - Diagnostiek 1
, conceptuele kaders klinisch redeneren (5)
1. fasen v herstel
acute fase: 2 weken
- rusten - anamnese - screening - monitoring
revalidatie fase: tot 6m post-onset
- diagnostiek - communicatie onderzoek
- eerste 3m grootste herstel
chronisce fase: + 6m Ex: cliënt komt op
1/5/24 nr de logo - cva
- therapie effect meten
was op 1/2/24. Welk
- stagnatie meten conceptueel kader is
van toepassing?
- alternatieve aanbieden voor zaken zonder herstel (bv. software aanleren) = fasen v herstel
2. ICF
= quality of life staat centraal
-> wat is het belangrijkste vr cliënt om op te werken?
barthel index: ADL
index = Algemene
3. prognose v herstel Dagelijkse
= nooit uitspraken over doen - afstemmen met medische collega’s Levensverrichtingen
zelfstandig kunnen
-> grootste doorwegende factor = motivatie cliënt
- beïnvloedende factoren:
-> leeftijd - opleidingsniveau - barthel index - type beroerte - ernstschaal NIHSS
NIHSS: National
4. niet-talige cognitie Institute of Health
= screening: aandacht - geheugen - executieve functies -> eventueel doorverwijzen Stroke Skale
5. Evidence Based Practice & Value Based Practice
= voorkeuren cliënt meenemen in therapie staat centraal
= value based = de waarde meten (welke aanpak werkt voor de cliënt)
= expertise behandelaar - wetenschappelijk bewijs - beschikbare middelen - id context vd cliënt
-> wetenschappelijk bewijs: nt elke studie is perse van toepassing op jouw cliënt: reflecteren alvorens toepassen
Ex: cliënt wil voorang
geven aan
kinesitherapie. In
samenspraak logo
stopgezet. Welk
conceptueel kader is
van toepassing?
= EBP - VBP
Taal Verworven Stoornissen - Diagnostiek 2
