H1: TUMOREN SLOKDARM, MAAG & DUODENUM
1. Oesophageal Cancer (Slokdarmkanker)
1.1 Histologische types
- Squamous cell carcinoma: incidentie daalt
- Adenocarcinoma: incidentie stijgt
- Wereldwijd: 87% is squamous cell carcinoma
- Man/Vrouw ratio: 3/1
1.2 Belangrijke thema’s
A. Geografische factoren
B. Risk factors
C. Presentation
Symptomen
- Dysfagie (belangrijkste & vaak eerste symptoom)
- Anorexie & gewichtsverlies
o Tekort aan calorie-opname.
o Tumorgeïnduceerd katabolisme (afbraak stikstofgehalte).
o Vooral bij gevorderde ziekte
- Thoracale pijn
o Door zenuwinvasie (mediastinum).
o Locatie-afhankelijk
- Odynofagie (pijn bij slikken)
o Door ulcera of continue mucosabeschadiging
- Heesheid
o Door invasie van de nervus laryngeus recurrens (tak van nervus vagus)
- Hoesten bij slikken
o Fistelvorming tussen oesofagus en luchtwegen (oesophago-tracheale of -bronchiale fistel)
Stadiëring van oesophangeale tumoren
- TNM-classificatie
o T (Tumor): mate van penetratie doorheen de oesofaguswand.
o N (Nodes): aantal aangedane lymfeklieren.
o M (Metastasen): 0 = geen, 1 = aanwezig
- Types stadiëring
o Klinisch
o Radiografisch (beeldvorming)
o Endo-echo (EUS)
o Microscopisch/pathologisch (na operatie of biopten)
Prognose & Behandeling
- Niet-operabele patiënten: prognose & beleid gebaseerd op klinische stadiëring.
- Operabele patiënten: definitieve prognose & therapie gebaseerd op pathologische stadiëring.
1
, D. Diagnosis & Staging
Diagnostische aanpak
- Anamnese: vaak al sterke aanwijzing voor diagnose (dysfagie, gewichtsverlies, pijn, enz.).
- Endoscopie met biopsie
o Nodig om weefsel te bekomen
o Bepaalt type tumor
o Bevestigt diagnose
- Moleculair onderzoek
o Wordt steeds belangrijker.
o Helpt in keuze van systemische therapieën (targeted, immuno)
Stadiëring
Doel: lokalisatie en uitgebreidheid (lokaal vs regionaal vs gemetastaseerd) → cruciaal voor behandeling en
prognose
- EUS (endoscopische echo)
o Geeft info over uTN:
▪ lokale tumorinvasie (T) + regionale lymfeklieren (N)
- CT-scan thorax/abdomen
o cTNM:
▪ klinische inschatting van tumor (T), nodes (N) en metastasen (M)
o !! voor detectie metastasen in longen, lever, lymfeklieren
- FDG-PET/CT-scan
o FDG = glucosevorm die door tumoren met ↑metabolisme opgenomen.
o Detectie metastasen of actieve laesies.
o + CT → betere anatomische lokalisatie.
- Microscopisch/pathologisch (na resectie)
o Definitieve stadiëring (pTNM).
o Essentieel voor prognose & verdere behandeling
E. Behandeling
Algemene principes
- !!!! multidisciplinair overleg (chirurgie, oncologie, radiotherapie, gastro-enterologie, pathologie).
- Enkel chirurgie kan curatief zijn → alleen bij lokale tumoren.
- Oesophagectomie =
o technisch complex
o relatief zeldzaam
o kan enkel in gespecialiseerde centra.
- Therapie = stadium- en patiëntafhankelijk (fitheid, comorbiditeit, symptomen).
2
1. Oesophageal Cancer (Slokdarmkanker)
1.1 Histologische types
- Squamous cell carcinoma: incidentie daalt
- Adenocarcinoma: incidentie stijgt
- Wereldwijd: 87% is squamous cell carcinoma
- Man/Vrouw ratio: 3/1
1.2 Belangrijke thema’s
A. Geografische factoren
B. Risk factors
C. Presentation
Symptomen
- Dysfagie (belangrijkste & vaak eerste symptoom)
- Anorexie & gewichtsverlies
o Tekort aan calorie-opname.
o Tumorgeïnduceerd katabolisme (afbraak stikstofgehalte).
o Vooral bij gevorderde ziekte
- Thoracale pijn
o Door zenuwinvasie (mediastinum).
o Locatie-afhankelijk
- Odynofagie (pijn bij slikken)
o Door ulcera of continue mucosabeschadiging
- Heesheid
o Door invasie van de nervus laryngeus recurrens (tak van nervus vagus)
- Hoesten bij slikken
o Fistelvorming tussen oesofagus en luchtwegen (oesophago-tracheale of -bronchiale fistel)
Stadiëring van oesophangeale tumoren
- TNM-classificatie
o T (Tumor): mate van penetratie doorheen de oesofaguswand.
o N (Nodes): aantal aangedane lymfeklieren.
o M (Metastasen): 0 = geen, 1 = aanwezig
- Types stadiëring
o Klinisch
o Radiografisch (beeldvorming)
o Endo-echo (EUS)
o Microscopisch/pathologisch (na operatie of biopten)
Prognose & Behandeling
- Niet-operabele patiënten: prognose & beleid gebaseerd op klinische stadiëring.
- Operabele patiënten: definitieve prognose & therapie gebaseerd op pathologische stadiëring.
1
, D. Diagnosis & Staging
Diagnostische aanpak
- Anamnese: vaak al sterke aanwijzing voor diagnose (dysfagie, gewichtsverlies, pijn, enz.).
- Endoscopie met biopsie
o Nodig om weefsel te bekomen
o Bepaalt type tumor
o Bevestigt diagnose
- Moleculair onderzoek
o Wordt steeds belangrijker.
o Helpt in keuze van systemische therapieën (targeted, immuno)
Stadiëring
Doel: lokalisatie en uitgebreidheid (lokaal vs regionaal vs gemetastaseerd) → cruciaal voor behandeling en
prognose
- EUS (endoscopische echo)
o Geeft info over uTN:
▪ lokale tumorinvasie (T) + regionale lymfeklieren (N)
- CT-scan thorax/abdomen
o cTNM:
▪ klinische inschatting van tumor (T), nodes (N) en metastasen (M)
o !! voor detectie metastasen in longen, lever, lymfeklieren
- FDG-PET/CT-scan
o FDG = glucosevorm die door tumoren met ↑metabolisme opgenomen.
o Detectie metastasen of actieve laesies.
o + CT → betere anatomische lokalisatie.
- Microscopisch/pathologisch (na resectie)
o Definitieve stadiëring (pTNM).
o Essentieel voor prognose & verdere behandeling
E. Behandeling
Algemene principes
- !!!! multidisciplinair overleg (chirurgie, oncologie, radiotherapie, gastro-enterologie, pathologie).
- Enkel chirurgie kan curatief zijn → alleen bij lokale tumoren.
- Oesophagectomie =
o technisch complex
o relatief zeldzaam
o kan enkel in gespecialiseerde centra.
- Therapie = stadium- en patiëntafhankelijk (fitheid, comorbiditeit, symptomen).
2
