Onderwijsgroep 6. Inleiding in de Orthopedagogiek
Leerdoelen bij probleem 1.
Gelezen bronnen:
Ruijssenaars hoofdstuk 1 en 21
Artikel van Luijk et. al.2
Orthopedagogiek en kinderpsychiatrie: een apart stel of een stel apart?3
Wat is orthopedagogiek?
Houden zich ook bezig met adolescenten en volwassenen naast kinderen en jeugdigen;
geen leeftijdsgrens aan hulpverlening aan mensen met verstandelijke en meervoudige
beperkingen.1
Definitie: richt zich op opvoeding in problematische situaties, bijvoorbeeld bij jongeren en
volwassenen met een fysieke of verstandelijke beperking, ontwikkelingsstoornissen,
leerproblemen, gezinsproblemen of in de jeugdhulpverlening. Het doel is het optimaliseren
van de opvoeding (voor kind en opvoeder).
Drie inhoudelijke aandachtsgebieden3:
1. Ontwikkelingsstoornissen, lichamelijke en zintuiglijke beperkingen
2. Ernstige emotionele en gedragsproblemen
3. Leerproblemen en -stoornissen
Theorieën
1. Probleemspecifiek (methode voor specifieke problemen)
2. Algemene orthopedagogische theorie (algemene aanpak)
3. Metatheoretische orthopedagogiek (vernieuwing door vergelijking/discussie)
Empirische theorie
Theorieën moeten empirisch onderbouwd en dus getest zijn
Op een systematische manier de pedagogische instrumenten testen aan/in de realiteit
1989 De Ruyter: klassieke en moderne definities1
Klassieke benadering
Het opvallende en afwijkende kind centraal
1962 Van Gelder: de leer van het opvoedkundig handelen ten behoeve van het in
zijn opvoedbaarheid beperkt kind
1970 Vliegenthart: de opvoeding van al die kinderen, in wie door zeer verschillende
oorzaken blijvend of gedurende lange tijd zó ernstige belemmeringen in het verloop
van de opvoeding aanwezig zijn, of te voorzien zijn, dat de in een
cultuurgemeenschap voor de grote massa van de jeugd gebruikelijke
opvoedingsvormen niet tot een voor kind en/of gemeenschap acceptabel resultaat
voeren.
1992 Baartman: de opvoeding van het afwijkende kind. In volgende fasen staat niet
langer het afwijkende kind centraal, maar verschuift het object naar de
problematische opvoedingssituatie. Het nieuwe doel is het optimaliseren van de
opvoeding.
Moderne benadering
Problematische opvoedingssituatie als onderscheidend kenmerk
1980 Ter Horst: menselijke planwetenschap die als veld van actie het
opvoedingssgebeuren heeft, dat zodanig leed met zich meebrengt, dat men meent
niet verder te kunnen
1987 De Ruyter: de wetenschap over en ten bate van de hulpverlening aan
betrokkenen in een stagnerende opvoeding
1999 Nakken: de orthopedagogiek richt zich op de beschrijving van de aard en de
achtergronden van problemen bij het opvoeden met het oog op onderkenning,
behandeling en preventie
Leerdoelen bij probleem 1.
Gelezen bronnen:
Ruijssenaars hoofdstuk 1 en 21
Artikel van Luijk et. al.2
Orthopedagogiek en kinderpsychiatrie: een apart stel of een stel apart?3
Wat is orthopedagogiek?
Houden zich ook bezig met adolescenten en volwassenen naast kinderen en jeugdigen;
geen leeftijdsgrens aan hulpverlening aan mensen met verstandelijke en meervoudige
beperkingen.1
Definitie: richt zich op opvoeding in problematische situaties, bijvoorbeeld bij jongeren en
volwassenen met een fysieke of verstandelijke beperking, ontwikkelingsstoornissen,
leerproblemen, gezinsproblemen of in de jeugdhulpverlening. Het doel is het optimaliseren
van de opvoeding (voor kind en opvoeder).
Drie inhoudelijke aandachtsgebieden3:
1. Ontwikkelingsstoornissen, lichamelijke en zintuiglijke beperkingen
2. Ernstige emotionele en gedragsproblemen
3. Leerproblemen en -stoornissen
Theorieën
1. Probleemspecifiek (methode voor specifieke problemen)
2. Algemene orthopedagogische theorie (algemene aanpak)
3. Metatheoretische orthopedagogiek (vernieuwing door vergelijking/discussie)
Empirische theorie
Theorieën moeten empirisch onderbouwd en dus getest zijn
Op een systematische manier de pedagogische instrumenten testen aan/in de realiteit
1989 De Ruyter: klassieke en moderne definities1
Klassieke benadering
Het opvallende en afwijkende kind centraal
1962 Van Gelder: de leer van het opvoedkundig handelen ten behoeve van het in
zijn opvoedbaarheid beperkt kind
1970 Vliegenthart: de opvoeding van al die kinderen, in wie door zeer verschillende
oorzaken blijvend of gedurende lange tijd zó ernstige belemmeringen in het verloop
van de opvoeding aanwezig zijn, of te voorzien zijn, dat de in een
cultuurgemeenschap voor de grote massa van de jeugd gebruikelijke
opvoedingsvormen niet tot een voor kind en/of gemeenschap acceptabel resultaat
voeren.
1992 Baartman: de opvoeding van het afwijkende kind. In volgende fasen staat niet
langer het afwijkende kind centraal, maar verschuift het object naar de
problematische opvoedingssituatie. Het nieuwe doel is het optimaliseren van de
opvoeding.
Moderne benadering
Problematische opvoedingssituatie als onderscheidend kenmerk
1980 Ter Horst: menselijke planwetenschap die als veld van actie het
opvoedingssgebeuren heeft, dat zodanig leed met zich meebrengt, dat men meent
niet verder te kunnen
1987 De Ruyter: de wetenschap over en ten bate van de hulpverlening aan
betrokkenen in een stagnerende opvoeding
1999 Nakken: de orthopedagogiek richt zich op de beschrijving van de aard en de
achtergronden van problemen bij het opvoeden met het oog op onderkenning,
behandeling en preventie
