SAMENVATTING ZORG
1. CONTINUÜM VAN ZORG
FASE 0: BREDE BASISZORG
= Je zet in op goed onderwijs en bouwt een krachtige leeromgeving uit.
De klasleerkracht gaat actief werken aan het verminderen van de
risicofactoren
Enkele voorbeelden:
Wibbelkussen in de kring
Symboolkaarten waarmee overlopen wordt wat de lln in hun boekentas
moeten steken
Koptelefoon die ze mogen gebruiken wanneer het te druk is
Gebruik van woordkaarten, pictogrammen… om te ondersteunen
FASE 1: VERHOOGDE ZORG
= extra zorg voor bepaalde leerlingen.
Ze krijgen redelijke aanpassingen op kind- of groepsniveau
Sprake van een samenwerking tussen leerkracht, zorgleerkracht en ouders
FASE 1 TOEGEPAST OP DE M-CIRKEL
je stemt schoolintern af welke stappen je kunt zetten om het ontwikkelingsproces
een stimulans te geven. In het overleg komen 2 vragen aan bod:
1. Wat zijn de onderwijsbehoeften van de leerling?
2. Welke ondersteuningsbehoeften heb je als leerling?
De 7 stappen van de M-cirkel kunnen je helpen:
1. Benoemt wat je moeilijk vindt, waar je
bij de lln tegenaan loopt
2. Bepaal het doel waaraan je met de lln
wilt werken
3. Ga na welke onderwijsbehoeften de lln
nodig heeft om het doel te bereiken
4. Vervolledig het beeld dat je van een lln
hebt
5. Ga opzoek naar een passende
maatregel als antwoord op de
onderwijsbehoeften
6. Benoem je eigen
ondersteuningsbehoeften om de
maatregelen te realiseren
7. Evalueer het effect van de maatregelen
Enkele voorbeelden:
1x in de week de lln uit de klas halen om aan een vak extra te werken
, Aangepaste werkbundel aanbieden, minder oefeningen bij een toets
Differentiëren in doelen, kritisch naar kijken
FASE 2: UITBREIDING VAN DE ZORG
= Verhoogde zorg blijft onvoldoende waardoor het CLB wordt ingeschakeld na
toestemming van de ouders.
ROL VAN CLB: OPSTART HGD-TRAJECT
Een HGD-traject heeft tot doel de onderwijsbehoeften vd lln nog beter in kaart te
brengen
Het CLB zal proberen een zicht te krijgen op de onderwijsleersituatie, de
thuiscontext & de leerlingenkenmerken
Een HGD -traject kent een systematisch verloop:
1. Wat ging vooraf?
2. Onthaal en vraagverheldering
3. Intakefase
4. Onderzoeksfase
5. Integratie- en aanbevelingsfase
6. Adviesfase
7. Handelen en evalueren
Diagnostisch proces door het CLB
1. verkenningsfase
Informatie verzamelen via resultaten en observaties
2. strategie fase
CLB-team gaat in overleg
3. onderzoeksfase
Testen en onderzoeken uitvoeren
Medisch (arts), motorisch (kinesist), taal/communicatie (logopedist)…
Duidelijk beeld krijgen vd noden van het kind
4. integratiefase
Gegevens interpreteren en besluitvorming
Opmaak van het verslag
5. adviesfase
Welke ondersteuning heeft het kind nodig zowel binnen als buiten de school?
BEGELEIDING EN ONDERSTEUNING VD LEERLING IN DE SCHOOL DOOR
EXTERNEN
Ondersteuning vanuit het ondersteuningsmodel voor lln met een
gemotiveerd verslag
Ondersteuning gericht op leerling, leraar en team
De ondersteuning is op maat
, De ondersteuning is flexibel in: duur, hoeveelheid, aard & inzet vd
competenties
Ondersteuning door andere externen:
Logo, kine….
DOEL UITBREIDING VAN DE ZORG
1. beter zicht krijgen op het functioneren van een kind binnen een context.
2. samen met leerling, ouders, schoolteam, CLB & eventueel andere factoren het
aanbod beter afstemmen op de zorgvraag van de leerling
FASE 3: IAC – INDIVIDUEEL AANGEPAST CURRUCULUM
= De leerling beschikt over een verslag om doorverwezen te worden naar het
buitengewoon onderwijs
Een lln krijgt dit verslag als de aanpassingen om het GC te volgen,
onvoldoende zijn.
IA Een curriculum waarbij de klassenraad leerdoelen op maat vd leerling
C formuleert
2. HANDELINGSGERICHT WERKEN
De 7 uitganspunten vormen de essentie van handelingsgericht werken.
a.d.h.v. deze punten kan je de handelingsgerichtheid van diagnostiek &
begeleiding aftoetsen
Doelgericht Zonder doelen, geen koers & waardevolle
feedback
Wisselwerking & Verandert de leerkracht/ouder, dan
afstemming verandert de leerling & omgekeerd
Onderwijs- en Werken van ‘wat een leerling heeft/is’ naar
opvoedingsbehoeften staan ‘wat een leerling nodig heeft om’
centraal
Leerkrachten maken het Wat heeft de leerkracht/ouder nodig om de
verschil, ouders doen er ook gewenste aanpak te bieden?
toe
Positieve aspecten zijn van Aandacht voor positieve aspecten vormt de
belang motor van verandering
De betrokkenen werken We praten met elkaar & zo weinig mogelijk
constructief samen over of tegen elkaar
Werkwijze is transparant & We zeggen wat we doen en we doen wat we
systematisch zeggen
3. WAT ZIJN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN
3.1 TERMINOLOGIE EN AFBAKENING
3.1.1 DEFINITIE
, Een ontwikkelingsstoornis = een neurobiologische stoornis die in de (vroege)
ontwikkelingsperiode tot uiting komt, die gekenmerkt wordt door
ontwikkelingsachterstanden op een of meerdere functiedomeinen & die
beperkingen veroorzaakt in het persoonlijke, sociale, schoolse of beroepsmatige
functioneren
Neurobiologische Een stoornis met een oorsprong in de
stoornis hersenontwikkeling. Dit kan het resultaat zijn van
genetische aanleg, prenatale omgevingsfactoren
en/of perinatale factoren
(vroege) De symptomen zijn al zichtbaar op kinderleeftijd.
ontwikkelingsperiode De mate waarin deze tot uiting komen, worden
beïnvloed door verschillende omgevings- en
kindfactoren
Ontwikkelingsachterst Een ontwikkelingsstoornis belemmert de
anden ontwikkeling op & of meerdere
ontwikkelingsdomeinen
cognitie, taal, sociaal-emotioneel…
Levenslange Levenslange stoornis die belemmeringen
beperkingen veroorzaakt in de participatie aan het dagelijks
leven op verschillende terreinen
3.1.2 SOORTEN
Verstandelijke Tekorten in algemene cognitieve functies als
beperkingen redeneren, problemen oplossen & abstract denken,
die zorgen voor problemen in het
aanpassingsvermogen
Communicatiestoornis Worden gekenmerkt door een verstoorde
sen ontwikkeling van taal, spraak en/of sociale
communicatie
ASS- Alle stoornissen binnen het autismespectrum
autismespectrumstoor vertonen ernstige tekorten in de sociale
nis omgang & beperkte, repetitieve interesses
ADHD Ontwikkelingsstoornis waarbij stoornissen in de
aandacht en/of hyperactiviteit en impulsiviteit
centraal staan
Leerstoornissen Specifieke tekorten in het leren vd basale schoolse
vaardigheden lezen, spellen en/of rekenen
Motorische DCD: problemen in de coördinatie van motorische
ontwikkelingsstoorniss handelingen
en
Tic stoornissen: plotseling optredende, snelle,
herhaalde, niet-ritmische bewegingen of geluiden
3.1.3 CRITERIA STOORNIS
Significant meer problemen dan gemiddeld
Een ontwikkelingsstoornis wordt niet meer gezien als een categorie (je hebt het
of je hebt het niet), maar als een dimensionele aandoening
elke menselijke dimensie loopt op een continuüm van minimaal tot
maximaal
eigenschap, trek, kenmerk, vaardigheid
1. CONTINUÜM VAN ZORG
FASE 0: BREDE BASISZORG
= Je zet in op goed onderwijs en bouwt een krachtige leeromgeving uit.
De klasleerkracht gaat actief werken aan het verminderen van de
risicofactoren
Enkele voorbeelden:
Wibbelkussen in de kring
Symboolkaarten waarmee overlopen wordt wat de lln in hun boekentas
moeten steken
Koptelefoon die ze mogen gebruiken wanneer het te druk is
Gebruik van woordkaarten, pictogrammen… om te ondersteunen
FASE 1: VERHOOGDE ZORG
= extra zorg voor bepaalde leerlingen.
Ze krijgen redelijke aanpassingen op kind- of groepsniveau
Sprake van een samenwerking tussen leerkracht, zorgleerkracht en ouders
FASE 1 TOEGEPAST OP DE M-CIRKEL
je stemt schoolintern af welke stappen je kunt zetten om het ontwikkelingsproces
een stimulans te geven. In het overleg komen 2 vragen aan bod:
1. Wat zijn de onderwijsbehoeften van de leerling?
2. Welke ondersteuningsbehoeften heb je als leerling?
De 7 stappen van de M-cirkel kunnen je helpen:
1. Benoemt wat je moeilijk vindt, waar je
bij de lln tegenaan loopt
2. Bepaal het doel waaraan je met de lln
wilt werken
3. Ga na welke onderwijsbehoeften de lln
nodig heeft om het doel te bereiken
4. Vervolledig het beeld dat je van een lln
hebt
5. Ga opzoek naar een passende
maatregel als antwoord op de
onderwijsbehoeften
6. Benoem je eigen
ondersteuningsbehoeften om de
maatregelen te realiseren
7. Evalueer het effect van de maatregelen
Enkele voorbeelden:
1x in de week de lln uit de klas halen om aan een vak extra te werken
, Aangepaste werkbundel aanbieden, minder oefeningen bij een toets
Differentiëren in doelen, kritisch naar kijken
FASE 2: UITBREIDING VAN DE ZORG
= Verhoogde zorg blijft onvoldoende waardoor het CLB wordt ingeschakeld na
toestemming van de ouders.
ROL VAN CLB: OPSTART HGD-TRAJECT
Een HGD-traject heeft tot doel de onderwijsbehoeften vd lln nog beter in kaart te
brengen
Het CLB zal proberen een zicht te krijgen op de onderwijsleersituatie, de
thuiscontext & de leerlingenkenmerken
Een HGD -traject kent een systematisch verloop:
1. Wat ging vooraf?
2. Onthaal en vraagverheldering
3. Intakefase
4. Onderzoeksfase
5. Integratie- en aanbevelingsfase
6. Adviesfase
7. Handelen en evalueren
Diagnostisch proces door het CLB
1. verkenningsfase
Informatie verzamelen via resultaten en observaties
2. strategie fase
CLB-team gaat in overleg
3. onderzoeksfase
Testen en onderzoeken uitvoeren
Medisch (arts), motorisch (kinesist), taal/communicatie (logopedist)…
Duidelijk beeld krijgen vd noden van het kind
4. integratiefase
Gegevens interpreteren en besluitvorming
Opmaak van het verslag
5. adviesfase
Welke ondersteuning heeft het kind nodig zowel binnen als buiten de school?
BEGELEIDING EN ONDERSTEUNING VD LEERLING IN DE SCHOOL DOOR
EXTERNEN
Ondersteuning vanuit het ondersteuningsmodel voor lln met een
gemotiveerd verslag
Ondersteuning gericht op leerling, leraar en team
De ondersteuning is op maat
, De ondersteuning is flexibel in: duur, hoeveelheid, aard & inzet vd
competenties
Ondersteuning door andere externen:
Logo, kine….
DOEL UITBREIDING VAN DE ZORG
1. beter zicht krijgen op het functioneren van een kind binnen een context.
2. samen met leerling, ouders, schoolteam, CLB & eventueel andere factoren het
aanbod beter afstemmen op de zorgvraag van de leerling
FASE 3: IAC – INDIVIDUEEL AANGEPAST CURRUCULUM
= De leerling beschikt over een verslag om doorverwezen te worden naar het
buitengewoon onderwijs
Een lln krijgt dit verslag als de aanpassingen om het GC te volgen,
onvoldoende zijn.
IA Een curriculum waarbij de klassenraad leerdoelen op maat vd leerling
C formuleert
2. HANDELINGSGERICHT WERKEN
De 7 uitganspunten vormen de essentie van handelingsgericht werken.
a.d.h.v. deze punten kan je de handelingsgerichtheid van diagnostiek &
begeleiding aftoetsen
Doelgericht Zonder doelen, geen koers & waardevolle
feedback
Wisselwerking & Verandert de leerkracht/ouder, dan
afstemming verandert de leerling & omgekeerd
Onderwijs- en Werken van ‘wat een leerling heeft/is’ naar
opvoedingsbehoeften staan ‘wat een leerling nodig heeft om’
centraal
Leerkrachten maken het Wat heeft de leerkracht/ouder nodig om de
verschil, ouders doen er ook gewenste aanpak te bieden?
toe
Positieve aspecten zijn van Aandacht voor positieve aspecten vormt de
belang motor van verandering
De betrokkenen werken We praten met elkaar & zo weinig mogelijk
constructief samen over of tegen elkaar
Werkwijze is transparant & We zeggen wat we doen en we doen wat we
systematisch zeggen
3. WAT ZIJN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN
3.1 TERMINOLOGIE EN AFBAKENING
3.1.1 DEFINITIE
, Een ontwikkelingsstoornis = een neurobiologische stoornis die in de (vroege)
ontwikkelingsperiode tot uiting komt, die gekenmerkt wordt door
ontwikkelingsachterstanden op een of meerdere functiedomeinen & die
beperkingen veroorzaakt in het persoonlijke, sociale, schoolse of beroepsmatige
functioneren
Neurobiologische Een stoornis met een oorsprong in de
stoornis hersenontwikkeling. Dit kan het resultaat zijn van
genetische aanleg, prenatale omgevingsfactoren
en/of perinatale factoren
(vroege) De symptomen zijn al zichtbaar op kinderleeftijd.
ontwikkelingsperiode De mate waarin deze tot uiting komen, worden
beïnvloed door verschillende omgevings- en
kindfactoren
Ontwikkelingsachterst Een ontwikkelingsstoornis belemmert de
anden ontwikkeling op & of meerdere
ontwikkelingsdomeinen
cognitie, taal, sociaal-emotioneel…
Levenslange Levenslange stoornis die belemmeringen
beperkingen veroorzaakt in de participatie aan het dagelijks
leven op verschillende terreinen
3.1.2 SOORTEN
Verstandelijke Tekorten in algemene cognitieve functies als
beperkingen redeneren, problemen oplossen & abstract denken,
die zorgen voor problemen in het
aanpassingsvermogen
Communicatiestoornis Worden gekenmerkt door een verstoorde
sen ontwikkeling van taal, spraak en/of sociale
communicatie
ASS- Alle stoornissen binnen het autismespectrum
autismespectrumstoor vertonen ernstige tekorten in de sociale
nis omgang & beperkte, repetitieve interesses
ADHD Ontwikkelingsstoornis waarbij stoornissen in de
aandacht en/of hyperactiviteit en impulsiviteit
centraal staan
Leerstoornissen Specifieke tekorten in het leren vd basale schoolse
vaardigheden lezen, spellen en/of rekenen
Motorische DCD: problemen in de coördinatie van motorische
ontwikkelingsstoorniss handelingen
en
Tic stoornissen: plotseling optredende, snelle,
herhaalde, niet-ritmische bewegingen of geluiden
3.1.3 CRITERIA STOORNIS
Significant meer problemen dan gemiddeld
Een ontwikkelingsstoornis wordt niet meer gezien als een categorie (je hebt het
of je hebt het niet), maar als een dimensionele aandoening
elke menselijke dimensie loopt op een continuüm van minimaal tot
maximaal
eigenschap, trek, kenmerk, vaardigheid
