GRONDSLAGEN VAN
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
HOOFDSTUK 1 – WETEN, WAARHEID EN WETENSCHAP?
Intro: Wat is filosofie?
Geen wetenschap
Gaat over vragen waar (nog) geen oplossingsmethode voor is
Er worden centrale vragen gesteld die eigen zijn aan mens-zijn
Aristoteles zegt dat alle mensen van nature naar kennis verlangen
Filosofische vraagstukken hebben geen methode
–> bij wetenschappelijke vraagstukken zijn er duidelijke
onderzoeksmethoden
Je gaat zo redelijk mogelijk op zoek naar een antwoord
Het antwoord is niet gebaseerd op dwang, omdat anderen het
denken, traditie, waarschijnlijkheid, autoriteit
Je moet je argumenten wikken en wegen
Veel filosofische vragen worden wetenschappelijke vraagstukken
Filosofie begint met verwondering, met twijfel
Ultieme vragen staan centraal -> kinderen kunnen deze heel goed
stellen (bv. waarom is geel geel)
Voorgaande of oude ideeën blijven relevant
Als je oude filosofische theorien bekijkt moet je je inleven in het
wereldbeeld van toen
Westerse traditie is vaak mannelijk perspectief
Weten, waarheid en wetenschap?
, Kernidee: onderscheid tussen weten en kennis
Weten:
- Veld van wat in bepaalde periode als waar wordt ervaren
- Ruimer dan rationele kennis -> omvat ook impliciete ervaringen en
formuleringen
- Afhankelijk van de epistèmè (= denkstructuur) van die periode
- Weten is een ruimer begrip, het bevat kennis
Kennis:
- Product van wetenschappen die in een periode als gezaghebbend
gelden
- Expliciet, rationeel en wetenschappelijk gevalideerd
Belangrijk!!
- Foucault (schrijver van boek) geeft geen specifieke betekenissen
aan termen als: kennis, waarheid, waar, weten
- In dagelijks taalgebruik lopen deze door elkaar -> in
wetenschapsfilosofie is dit nauwkeuriger
De epistemologische kwestie
Leer van de kennis
Funderingsproblematiek
Zoektocht naar de fundamenten en grenzen van het weten
Hoe weten we dat we iets weten?
Hoe weten we zeker dat iets waar is?
Kunnen we ooit iets met zekerheid weten?
Wat onderscheidt kennis van mening en geloof?
Hoe kom je tot betrouwbare kennis?
Drang en zoektocht naar het funderen van kennis
- Hoe ‘kennis’ definiëren
- Kennis verbind je met feiten -> gerelateerd aan waarheid
- Weten vs geloven -> iets geloven klinkt niet echt, het kan fout zijn.
Iets geloven klinkt echt, het moet echt zijn
Onvrede met mytische (gebruik van goden) of dogmatische aanpak
(vasthouden aan bestaande ideeën)
- Vragen die niet langer enkel door religie beantwoordt worden
WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK
HOOFDSTUK 1 – WETEN, WAARHEID EN WETENSCHAP?
Intro: Wat is filosofie?
Geen wetenschap
Gaat over vragen waar (nog) geen oplossingsmethode voor is
Er worden centrale vragen gesteld die eigen zijn aan mens-zijn
Aristoteles zegt dat alle mensen van nature naar kennis verlangen
Filosofische vraagstukken hebben geen methode
–> bij wetenschappelijke vraagstukken zijn er duidelijke
onderzoeksmethoden
Je gaat zo redelijk mogelijk op zoek naar een antwoord
Het antwoord is niet gebaseerd op dwang, omdat anderen het
denken, traditie, waarschijnlijkheid, autoriteit
Je moet je argumenten wikken en wegen
Veel filosofische vragen worden wetenschappelijke vraagstukken
Filosofie begint met verwondering, met twijfel
Ultieme vragen staan centraal -> kinderen kunnen deze heel goed
stellen (bv. waarom is geel geel)
Voorgaande of oude ideeën blijven relevant
Als je oude filosofische theorien bekijkt moet je je inleven in het
wereldbeeld van toen
Westerse traditie is vaak mannelijk perspectief
Weten, waarheid en wetenschap?
, Kernidee: onderscheid tussen weten en kennis
Weten:
- Veld van wat in bepaalde periode als waar wordt ervaren
- Ruimer dan rationele kennis -> omvat ook impliciete ervaringen en
formuleringen
- Afhankelijk van de epistèmè (= denkstructuur) van die periode
- Weten is een ruimer begrip, het bevat kennis
Kennis:
- Product van wetenschappen die in een periode als gezaghebbend
gelden
- Expliciet, rationeel en wetenschappelijk gevalideerd
Belangrijk!!
- Foucault (schrijver van boek) geeft geen specifieke betekenissen
aan termen als: kennis, waarheid, waar, weten
- In dagelijks taalgebruik lopen deze door elkaar -> in
wetenschapsfilosofie is dit nauwkeuriger
De epistemologische kwestie
Leer van de kennis
Funderingsproblematiek
Zoektocht naar de fundamenten en grenzen van het weten
Hoe weten we dat we iets weten?
Hoe weten we zeker dat iets waar is?
Kunnen we ooit iets met zekerheid weten?
Wat onderscheidt kennis van mening en geloof?
Hoe kom je tot betrouwbare kennis?
Drang en zoektocht naar het funderen van kennis
- Hoe ‘kennis’ definiëren
- Kennis verbind je met feiten -> gerelateerd aan waarheid
- Weten vs geloven -> iets geloven klinkt niet echt, het kan fout zijn.
Iets geloven klinkt echt, het moet echt zijn
Onvrede met mytische (gebruik van goden) of dogmatische aanpak
(vasthouden aan bestaande ideeën)
- Vragen die niet langer enkel door religie beantwoordt worden
