, Onderwerp 01: Fotosintese en respirasie
Woordelys
Term Definisie
Chloroplaste Organel in die sel waar fotosintese plaasvind.
Chromatografie Tegniek om komponente van ’n mengsel te ontleed.
Fotosintese
Wat is fotosintese?
• Noodsaaklik vir lewe op Aarde.
• Energiebron vir alle ekostelsels.
• Plante gebruik sonlig om voedsel (glukose) te produseer.
• Sonlig + koolstofdioksied + water → glukose + suurstof.
Die rol van die son
• Die Son is die hoofbron van lig- en hitte-energie.
• Chlorofil in blare absorbeer ligenergie.
• Fotosintese gebruik hierdie energie om voedsel te maak.
Die proses van fotosintese
• Vind plaas in groen blare (chloroplaste).
• Vereis: ligenergie, water, koolstofdioksied, chlorofil.
• Glukose word gevorm, suurstof is ’n neweproduk.
• Blare het openinge vir gaswisseling en neem water op via wortels.
Plante as energie-omsetters
• Chlorofil vang sonenergie op en omskep dit in chemiese energie.
• Glukose → stysel (voedselberging) of sellulose (struktuur).
• Sellulose bou selwande.
• Suurstof word tydens die proses vrygestel.
Respirasie (selrespirasie)
Die proses van respirasie
• Kos bevat energie in die vorm van glukose.
• Respirasie breek glukose af met suurstof om energie vry te stel.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 8 (Via Afrika) Bladsy 2 van 26
, Energie word gebruik vir:
• Groei en selverdeling.
• Senuwee-impulse.
• Spiersamentrekking.
• Temperatuurbeheer.
Hoe werk respirasie?
• Plante doen fotosintese en respirasie.
• Diere kry energie uit kos wat hulle eet.
• Energie word in die mitochondria van selle vrygestel.
• Byprodukte: koolstofdioksied en water.
• Suurstof word ingeasem, glukose uit kos → energie + CO₂ + H₂O.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 8 (Via Afrika) Bladsy 3 van 26
Woordelys
Term Definisie
Chloroplaste Organel in die sel waar fotosintese plaasvind.
Chromatografie Tegniek om komponente van ’n mengsel te ontleed.
Fotosintese
Wat is fotosintese?
• Noodsaaklik vir lewe op Aarde.
• Energiebron vir alle ekostelsels.
• Plante gebruik sonlig om voedsel (glukose) te produseer.
• Sonlig + koolstofdioksied + water → glukose + suurstof.
Die rol van die son
• Die Son is die hoofbron van lig- en hitte-energie.
• Chlorofil in blare absorbeer ligenergie.
• Fotosintese gebruik hierdie energie om voedsel te maak.
Die proses van fotosintese
• Vind plaas in groen blare (chloroplaste).
• Vereis: ligenergie, water, koolstofdioksied, chlorofil.
• Glukose word gevorm, suurstof is ’n neweproduk.
• Blare het openinge vir gaswisseling en neem water op via wortels.
Plante as energie-omsetters
• Chlorofil vang sonenergie op en omskep dit in chemiese energie.
• Glukose → stysel (voedselberging) of sellulose (struktuur).
• Sellulose bou selwande.
• Suurstof word tydens die proses vrygestel.
Respirasie (selrespirasie)
Die proses van respirasie
• Kos bevat energie in die vorm van glukose.
• Respirasie breek glukose af met suurstof om energie vry te stel.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 8 (Via Afrika) Bladsy 2 van 26
, Energie word gebruik vir:
• Groei en selverdeling.
• Senuwee-impulse.
• Spiersamentrekking.
• Temperatuurbeheer.
Hoe werk respirasie?
• Plante doen fotosintese en respirasie.
• Diere kry energie uit kos wat hulle eet.
• Energie word in die mitochondria van selle vrygestel.
• Byprodukte: koolstofdioksied en water.
• Suurstof word ingeasem, glukose uit kos → energie + CO₂ + H₂O.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 8 (Via Afrika) Bladsy 3 van 26
