Interactiewijzer (Editie: 11)
ISBN: 9789023259053
Hoofdstuk 1
Het model van Leary
Dit model, ontwikkeld door psycholoog Timothy Leary, beschrijft hoe
mensen in interacties op elkaar reageren via verschillende gedragsstijlen.
Het model gebruikt een cirkel waarin twee assen centraal staan:
o Dominantie vs. Onderwerping (macht, controle versus volgen)
o Vriendschap vs. Vijandigheid (positieve versus negatieve gevoelens)
Door deze dimensies te combineren, ontstaan vier hoofdtypes van gedrag:
dominant-vriendelijk, dominant-vijandig, onderdanig-vriendelijk,
onderdanig-vijandig.
Het model helpt om te zien hoe gedrag van de één het gedrag van de
ander oproept en zo een patroon kan vormen (bijvoorbeeld escalatie of
juist harmonie).
Gesproken taal en lichaamstaal
Communicatie bestaat niet alleen uit woorden, maar ook uit non-verbale
signalen zoals gezichtsuitdrukking, lichaamshouding, gebaren en
stemtoon.
Lichaamstaal versterkt, nuanceert of kan zelfs tegengesteld zijn aan wat er
gezegd wordt.
Het is belangrijk om zowel verbale als non-verbale communicatie te
observeren en te begrijpen om de interactie volledig te doorgronden.
Bewust worden van deze signalen kan helpen om misverstanden te
voorkomen en de communicatie effectiever te maken.
Gepast en ongepast gedrag
Gedrag wordt beoordeeld als gepast of ongepast afhankelijk van de
context en de sociale normen.
Gepast gedrag draagt bij aan positieve interacties en goede relaties, terwijl
ongepast gedrag conflicten kan veroorzaken of versterken.
De interactionele theorie kijkt niet alleen naar het gedrag zelf, maar ook
naar hoe het gedrag invloed heeft op de ander en de dynamiek tussen
personen.
, Het doel is om ongepast gedrag te herkennen, te begrijpen waarom het
ontstaat en te werken aan het stimuleren van gepast gedrag.
Toepassingen, kritiek en consequenties
De theorie wordt in de praktijk gebruikt om opvoeders, leerkrachten en
hulpverleners inzicht te geven in interactiepatronen en om te helpen deze
te doorbreken of te verbeteren.
Kritiek op de theorie kan zijn dat het soms te simplistisch is en dat het
gedrag complexer en meer contextgebonden kan zijn dan het model
aangeeft.
Consequenties van interactioneel gedrag zijn belangrijk omdat ze bepalen
hoe relaties zich ontwikkelen: een positieve interactie kan groei en
vertrouwen bevorderen, een negatieve kan leiden tot escalatie en
verwijdering.
In de praktijk betekent dit dat men altijd bewust moet zijn van de invloed
van eigen gedrag op de ander en gericht moet werken aan het verbeteren
van interacties.
ISBN: 9789023259053
Hoofdstuk 1
Het model van Leary
Dit model, ontwikkeld door psycholoog Timothy Leary, beschrijft hoe
mensen in interacties op elkaar reageren via verschillende gedragsstijlen.
Het model gebruikt een cirkel waarin twee assen centraal staan:
o Dominantie vs. Onderwerping (macht, controle versus volgen)
o Vriendschap vs. Vijandigheid (positieve versus negatieve gevoelens)
Door deze dimensies te combineren, ontstaan vier hoofdtypes van gedrag:
dominant-vriendelijk, dominant-vijandig, onderdanig-vriendelijk,
onderdanig-vijandig.
Het model helpt om te zien hoe gedrag van de één het gedrag van de
ander oproept en zo een patroon kan vormen (bijvoorbeeld escalatie of
juist harmonie).
Gesproken taal en lichaamstaal
Communicatie bestaat niet alleen uit woorden, maar ook uit non-verbale
signalen zoals gezichtsuitdrukking, lichaamshouding, gebaren en
stemtoon.
Lichaamstaal versterkt, nuanceert of kan zelfs tegengesteld zijn aan wat er
gezegd wordt.
Het is belangrijk om zowel verbale als non-verbale communicatie te
observeren en te begrijpen om de interactie volledig te doorgronden.
Bewust worden van deze signalen kan helpen om misverstanden te
voorkomen en de communicatie effectiever te maken.
Gepast en ongepast gedrag
Gedrag wordt beoordeeld als gepast of ongepast afhankelijk van de
context en de sociale normen.
Gepast gedrag draagt bij aan positieve interacties en goede relaties, terwijl
ongepast gedrag conflicten kan veroorzaken of versterken.
De interactionele theorie kijkt niet alleen naar het gedrag zelf, maar ook
naar hoe het gedrag invloed heeft op de ander en de dynamiek tussen
personen.
, Het doel is om ongepast gedrag te herkennen, te begrijpen waarom het
ontstaat en te werken aan het stimuleren van gepast gedrag.
Toepassingen, kritiek en consequenties
De theorie wordt in de praktijk gebruikt om opvoeders, leerkrachten en
hulpverleners inzicht te geven in interactiepatronen en om te helpen deze
te doorbreken of te verbeteren.
Kritiek op de theorie kan zijn dat het soms te simplistisch is en dat het
gedrag complexer en meer contextgebonden kan zijn dan het model
aangeeft.
Consequenties van interactioneel gedrag zijn belangrijk omdat ze bepalen
hoe relaties zich ontwikkelen: een positieve interactie kan groei en
vertrouwen bevorderen, een negatieve kan leiden tot escalatie en
verwijdering.
In de praktijk betekent dit dat men altijd bewust moet zijn van de invloed
van eigen gedrag op de ander en gericht moet werken aan het verbeteren
van interacties.
