OVERZICHT TENTAMENSTOF – CULTUUR EN VRIJHEID VAN MENINGSUITING
Week 1. Fundamenten van de vrijheid van meningsuiHng (Plato – Warburton)
Plato – Apologia
• Socrates verdedigt zich tegen aanklacht: “corrup7e van de jeugd” + “goddeloosheid”.
• Vrijheid van spreken als zoeken naar waarheid, zelfs tegen meerderheid.
• Socrates kiest voor dood boven verraad van waarheid → martelaar voor vrije
expressie.
Video – Rossellini, Socrates (1971)
3a video socrates - tussen jonk…
• Film: drama7sering proces en dood van Socrates (Apologia, Kriton, Xenophon).
• Lysias-scène: Socrates weigert retoriek, kiest waarheid (parrhesia) boven winst.
• Proces: jury geloot → niet per se kansloos. Meletos: toornig, beschuldigt Socrates van
louter destruc7e.
• SHjl: kalm en waarach7g spreken vs. emo7eve retoriek van tegenstanders.
• Christelijke framing: Socrates als martelaar, compromisloos, echo van Christus.
• Dood: drinkt gif kalm, heldhaPige dood als beves7ging van zijn levenshouding.
Warburton – Free Market in Ideas
• Vrije meningsui7ng als markt van ideeën (Mill).
• Botsing argumenten → waarheid komt naar boven (theorie).
• Kri7ek: in prak7jk wint niet al7jd waarheid (macht, media, fake news).
• Toch: vrije uitwisseling = voorwaarde voor democra7e.
Kernverbinding: Vrijheid van meningsui7ng als fundament van democra7e én filosofisch
principe: waarheid boven conformisme.
Week 1. Fundamenten van de vrijheid van meningsuiHng (Plato – Warburton)
Plato – Apologia
• Socrates verdedigt zich tegen aanklacht: “corrup7e van de jeugd” + “goddeloosheid”.
• Vrijheid van spreken als zoeken naar waarheid, zelfs tegen meerderheid.
• Socrates kiest voor dood boven verraad van waarheid → martelaar voor vrije
expressie.
Video – Rossellini, Socrates (1971)
3a video socrates - tussen jonk…
• Film: drama7sering proces en dood van Socrates (Apologia, Kriton, Xenophon).
• Lysias-scène: Socrates weigert retoriek, kiest waarheid (parrhesia) boven winst.
• Proces: jury geloot → niet per se kansloos. Meletos: toornig, beschuldigt Socrates van
louter destruc7e.
• SHjl: kalm en waarach7g spreken vs. emo7eve retoriek van tegenstanders.
• Christelijke framing: Socrates als martelaar, compromisloos, echo van Christus.
• Dood: drinkt gif kalm, heldhaPige dood als beves7ging van zijn levenshouding.
Warburton – Free Market in Ideas
• Vrije meningsui7ng als markt van ideeën (Mill).
• Botsing argumenten → waarheid komt naar boven (theorie).
• Kri7ek: in prak7jk wint niet al7jd waarheid (macht, media, fake news).
• Toch: vrije uitwisseling = voorwaarde voor democra7e.
Kernverbinding: Vrijheid van meningsui7ng als fundament van democra7e én filosofisch
principe: waarheid boven conformisme.
