, Onderwerp 01: Die biosfeer
Woordelys
Term Definisie
Akwaties Woon in water.
Terrestriële Woon op land.
Verrotte Afgebreekte organiese materiaal.
Hipotese ’n Idee wat getoets kan word deur studie of ondersoek.
Habitat Die plek waar ’n organisme leef.
Wat is die biosfeer?
• Dit is die deel van die aarde waar lewe moontlik is.
• Sluit die atmosfeer, hidrosfeer en litosfeer in.
• Bevat alle lewende dinge én dooie organiese materiaal.
Wie leef in die biosfeer?
• Plante, diere, mikro-organismes, akwatiese en terrestriële organismes.
• Dooie organiese materiaal word afgebreek deur bakterieë.
Afhanklikheid in die biosfeer
• Plante verskaf kos en skuiling aan diere.
• Diere help plante voortplant deur sade en stuifmeel te versprei.
Sewe lewensprosesse van organismes
1. Voeding
o Plante is vervaardigers; diere is verbruikers.
2. Groei
o Organismes ontwikkel van 'n sel tot baie selle.
3. Voortplanting
o Produseer nageslag om voortbestaan te verseker.
4. Respirasie (asemhaling)
o Energie word uit kos vrygestel in selle (mitochondria).
5. Uitskeiding
o Afvalprodukte word verwyder.
6. Sensitiwiteit
o Reaksie op die omgewing (lig, hitte, ens.).
7. Beweging
o Diere beweeg om gevaar te vermy.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 7 (Via Afrika) Bladsy 2 van 29
, Vereistes vir lewe
Water
• Plante: uit grond.
• Diere: drink of via kos.
Temperatuur
• Verskil tussen skadu en oop areas.
• Word gemeet met ’n termometer.
Grond
• Bepaal watter plante kan groei.
• Tipes: sanderig, kleierig, leem.
Gasse
• CO₂: nodig vir fotosintese.
• O₂: vir asemhaling.
• N: vir proteïene en chlorofil.
Energie van die Son
• Noodsaaklik vir fotosintese.
• Sonlig dryf die energiekringloop.
Aanpassing by habitat
• Kaktus: stoor water.
• Vis: vinne en skubbe.
• Voëls: vere om te vlieg.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 7 (Via Afrika) Bladsy 3 van 29
Woordelys
Term Definisie
Akwaties Woon in water.
Terrestriële Woon op land.
Verrotte Afgebreekte organiese materiaal.
Hipotese ’n Idee wat getoets kan word deur studie of ondersoek.
Habitat Die plek waar ’n organisme leef.
Wat is die biosfeer?
• Dit is die deel van die aarde waar lewe moontlik is.
• Sluit die atmosfeer, hidrosfeer en litosfeer in.
• Bevat alle lewende dinge én dooie organiese materiaal.
Wie leef in die biosfeer?
• Plante, diere, mikro-organismes, akwatiese en terrestriële organismes.
• Dooie organiese materiaal word afgebreek deur bakterieë.
Afhanklikheid in die biosfeer
• Plante verskaf kos en skuiling aan diere.
• Diere help plante voortplant deur sade en stuifmeel te versprei.
Sewe lewensprosesse van organismes
1. Voeding
o Plante is vervaardigers; diere is verbruikers.
2. Groei
o Organismes ontwikkel van 'n sel tot baie selle.
3. Voortplanting
o Produseer nageslag om voortbestaan te verseker.
4. Respirasie (asemhaling)
o Energie word uit kos vrygestel in selle (mitochondria).
5. Uitskeiding
o Afvalprodukte word verwyder.
6. Sensitiwiteit
o Reaksie op die omgewing (lig, hitte, ens.).
7. Beweging
o Diere beweeg om gevaar te vermy.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 7 (Via Afrika) Bladsy 2 van 29
, Vereistes vir lewe
Water
• Plante: uit grond.
• Diere: drink of via kos.
Temperatuur
• Verskil tussen skadu en oop areas.
• Word gemeet met ’n termometer.
Grond
• Bepaal watter plante kan groei.
• Tipes: sanderig, kleierig, leem.
Gasse
• CO₂: nodig vir fotosintese.
• O₂: vir asemhaling.
• N: vir proteïene en chlorofil.
Energie van die Son
• Noodsaaklik vir fotosintese.
• Sonlig dryf die energiekringloop.
Aanpassing by habitat
• Kaktus: stoor water.
• Vis: vinne en skubbe.
• Voëls: vere om te vlieg.
Kopiereg © The Teacher’s Pet Natuurwetenskappe Graad 7 (Via Afrika) Bladsy 3 van 29
