VOLKENRECHT
INLEIDING:
VN handvest = D2
ARSIWA= D19
VCLT = D6
Document met cases moeten we kennen die namen, sommige in paars zijn key cases
VERSCHIL TUSSEN INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT – INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Internationaal publiekrecht: Internationaal privaatrecht:
”het rechtssysteem dat de relatie tussen soevereine nationale (i.e. Belgische) wetten die privaatrechelijke
staten reguleert, evenals hun onderlinge rechten en betrekkingen met buitenlandse elementen regelen
verplichtingen” (p. 1) omdat er dan een ‘conflict of law’ optreedt” (p. 1)
- Juridische kwesties die meer dan één staat gaat over Belgische regels hoe er moet omgegaan
aangaan wordt wanner er meerdere landen bevoegd kunnen
Internationaal recht tussen landen zijn voor een conflict
Maar er is ook nuance op het feit dat het alleen een - Internationale bevoegdheid van de
recht tussen landen is, want rechtbank
- Internationale organisaties - Toepasselijk recht
- Individuen ontlenen ook rechten en - Erkenning en uitvoerbaarheidsverklaring
verplichtingen aan internationaal recht = - Administratieve en gerechtelijke
(p.1 – p.11) samenwerking
- Er is geen wetgevende of uitvoerende In dit vak vooral internationaal publiekrecht, maar
macht = in het internationaal rechtssysteem weten dat er een onderscheid is
- Internationaal recht = een
gedecentraliseerd rechtssusteem waarbij
het primair aan de rechtssubjecten zelf is
om de wet te creëren, interpreteren en te
handhaven
Heeft veel subcategoriën:
- Internationaal zeerecht
- Internationaal migratierecht
- Internationaal gezondheidsrecht
- Internationale mensenrechten
- Internationaal milieurecht
- Internationaal handelsrecht
VERSCHIL TUSSEN MONISME EN DUALISME
MONISME DUALISME
= “international recht en = “internationaal en
nationaal recht "vormen nationaal recht zijn
één enkele rechtsorde / twee systemen die
een set onderling onafhankelijk van
verweven orders die elkaar opereren” (p. 13)
geacht worden coherent te Moeten eerst omgezet worden in een wet
zijn” (Kelsen 1945) (p. 13)
- Verschil is aan het vervagen
- Ook niet heel duidelijk altijd, soms
elementen van monisme en soms
elementen van dualisme
1
, Internationaal recht weerspiegeld op dit moment globalisering en specialisatie
Internationaal recht kunnen ontwikkelen omdat de staten (belangrijkste leden van de internationale
samenleving) na het einde van WOII, hebben geprobeerd samen te werken maar geest is aan het
verminderen, steeds meer wantrouwen en rivaliteit
1. Geleidelijke wereldwijde transformaties in economische macht van niet westerse landen (bv.
China, die streven naar een internationaal rechtssysteem dat minder aandacht geeft voor de
rechten en zorgen van kleinere staten en minderheden)
Bv. Trump die bepaalde om uit bepaalde internationale organisaties te stappen
Toen kwamen er 2 grote schokken voor het internationaal systeem
1. De covid pandemie veel staten concluderen dat de wereld te geglobaliseerd en onderling
gebonden was
2. Hun volk kwetsbaar is voor groter verstoringen in het internationaal systeem
Oorlog Rusland – Oekraïne is een goed voorbeeld van staten die minder geven over internationale
verplichtingen (namelijk Rusland)
GRONDSLAGEN EN STRUCTUUR VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Het interbellum
Is de periode tussen de twee wereldoorlogen
1919 volkenbond = organisatie die belast was met het handhaven van de wereldvrede
Verbieden geen oorlog, voor oorlog wel naar mechanisme voor beslissing over de oorlog
1928: pogingen om oorlog te verbieden (verdrag van Parijs)
Permanente Hof van Internationale Justitie (PCIJ) – gevestigd in Den Haag (Nederland) = voorloper van
Internationaal Gerechtshof
Periode na WOII
Volkenbond werd vervangen door VN (opgebouwd uit Westfaalse principes
Had een collectief orgaan, de veiligheidsraad = de bevoegdheid om de internationale vrede en
veiligheid te handhaven en indien nodig om daartoe gewelddadige maatregelen te autoriseren
Koude oorlog = dus veiligheidsraad pas actief na val van communisme
Ook door succesvolle verdrijving van Irak uit Koeweit in 1991 = zorgde voor een groter succes voor de
VN
Algemene vergadering = alle lidstaten vertegenwoordig, toen slechts een adviserende rol, maar alle
staten kunnen hier wel hun mening geven. Belangrijkste voorbeelden = dekolonisatieproces, daar
beslist dat alle landen zelfbeschikking moeten hebben
1946: international law commission opgericht = primaire doel is om de progressieve ontwikkeling van
het internationaal recht en de codificatie ervan te bevorderen
1949: Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) = elkaar wederzijdse verdediging te beiden in het
geval van een aanval door een externe actor
1951: 6 staten oprichting van Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
veranderden in 1957 naar EEG = Europese Economische Gemeenschap
In 1992 creeërde het Verdrag van Maaqtricht de EU
De structuren van internationaal recht:
Internationale samenleving bestaat dus uit vele staten, die elks hun eigen belang hebben. Daardoor
kunnen sommige staten ook wel tegengestelde belangen gaan hebben. Ze kunnen dan een geschil
krijgen door ofwel de inhoud (het internationaal coëxistentierecht) ofwel de vorm (internationaal
recht van samenwerking)
Internationaal coëxistentierecht = vooral bezig met manier waarop soevereine staten met elkaar
omgaan; met toestemming
Internationaal recht van samenwerking = internationaal zijn gemaakt door de aanvaarding van een
verdrag
2
,HOOFDSTUK 1: FOUNDATIONS AND STRUCTURE OF INTERNATIONAL LAW
LOTUS ARREST:
Feiten: (1923) p.9
2 boten zijn tegen elkaar gebotst. Daarbij was 1 boot van Frankrijk en de andere boot van Turkije. De
Turkische boot had het de botsing niet overleefd en was kapot gegaan. Daardoor waren ook wel wat
bemanning dood gegaan. De Franse boot was nog in goede staat, dus die ging de bemanning dat nog
leefde brengen naar hun land. Deze werden dus teruggevoerd naar Turkije. Eenmaal dat de Franse
bood daar was, werd de kapitein in de boeien geslaagd. Hier was Frankrijk niet mee akkoord. Daarbij
wordt dan afgevraagd of Turkije het internationaal recht heeft overtreden door de Franse kapitein in
de boeien te slagen.
MAAR Frankrijk krijgt geen gelijk
Is een belangrijke zaak, omdat er allemaal grondbegrippen van het internationaal recht geformuleerd
werd.
3 ELEMENTEN DIE BELANGRIJK ZIJN UIT HET ARREST:
1. Relaties tussen staten
Internationaal recht regelt de relaties tussen de staten = internationaal publiekrecht
“international law governs relations between independent States”
2. Instemming
= Rechtsregels die staten binden enkel met vrije wil + staat zelf is om te zeggen of die daar aan wilt
deelnemen; staat kan niet gebonden zijn als er geen wil is
Restricties op de onafhankelijk van de staten zijn niet verondersteld
“[t]he rules of law binding upon States … emanate from their own free will
“restrictions upon the independence of States cannot therefore be presumed”
3. International law of co-existence & international law of cooperation
“in order to regulate the relations between these co-existing independent communities or with a view
to the achievement of common aims”
Het internationaal recht zo ervoor kan zorgen dat we naast elkaar kunnen bestaan en om ervoor te
zorgen dat we een samenwerking kunnen hebben
In deze vroege zaak zien we deze principes naar voren komen, om ervoor te zorgen dat staten naast elkaar
kunnen leven
Voornaamste ambitie is om stabiliteit te creëren (dit principe komt ook tot stand na WOII);
Alle staten hebben daar baat bij, want zo hebben ze een recht als iemand een fout bij hun doet om dat recht
dan af te dwingen. Vooral dit principe gekomen dat er niet meer een WO zou gebeuren.
Europese rechtsorde (vrede van Westphalia – 1648)
Post ‘wereld’ oorlog
Definitie:
Soevereiniteit = elke staat heeft hoogste gezag binnen zijn grenzen
Soevereine gelijkheid = geen staat mag macht uitoefenen over een andere
2 basisconcepten die vind je ook terug in de organisatie die is opgebouwd na de WOII – namelijk de verenigde
naties
D2 CHARTER OF THE UNITED NATIONS (1945):
“The Organization is based on the principle of the sovereign equality of all its members” (Article 2(1))
Elk land dat soeverein is
3
, “Nothing contained in the present Charter shall authorize the United Nations to intervene in matters
which are essentially within the domestic jurisdiction of any state” (Article 2(7))
Niets in dit verdrag zal de verenigde naties toestaan om in de jurisdictie van een staat binnen te
treden
Specifiek opgericht om uitdrukking te geven aan het internationaal recht, maar dat is niet de enigste
organisatie dat is opgericht in richting van het internationaal recht
Bv. wereldzorg organisatie
DOELSTELLING (WAAROM VN)
The purposes are:
1. To maintain international peace and security…
2. To develop friendly relations among nations…
Vriendelijke samenwerking tussen de staten
3. To achieve international cooperation…
Principe van cooperation
4. To be a centre for harmonizing the actions of nations in attainment
of these common ends.” (Article 1)
Allemaal proberen te bewerkstellen
HOE BEWERKSTELLEN
Via verschillende organen (art.7)
There are established as the principal organs of the United Nations:
a General Assembly
= vooral consulterende functie
a Security Council
Veel meer macht dan de general assembly
an International Court of Justice”
internationale rechtbank van rechtvaardiging
Staten kunnen vrij dus internationale organisaties oprichten naar believen, VN is een voorloper maar er zijn
daarna nog vele andere organisaties opgericht. Deze worden niet allemaal besproken in de les, maar zijn wel
belangrijke organisaties. Verschillende gaan we wel bespreken, maar is niet de focus van de lessen.
ANDERE INTERNATIONALE ORGANISATIES:
- Internationaal Monetaire Fonds (IMF)
- Wereldbank
- General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) (recenter:wereldhandelsorganisatie (WTO))
- Regionale organisaties (EU, Shanghai Cooperation Organisation
etc)
AMBITIES
stabiliteit creëren door samenwerking
— Europese rechtsorde (Vrede van Westphalia 1648)
Door de oorlog hebben we zo een internationaal recht willen creëren
Ligt aan de basis van het creëren van onze wereld in onze landgrenzen
Omdat dit een Europese uitvinding is, komen we ook met veel vragen
— Post ‘Wereld’ oorlog II
Na de tweede wereldoorlog, maar eigenlijk vooral in Europa de oorlog
4
INLEIDING:
VN handvest = D2
ARSIWA= D19
VCLT = D6
Document met cases moeten we kennen die namen, sommige in paars zijn key cases
VERSCHIL TUSSEN INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT – INTERNATIONAAL PRIVAATRECHT
Internationaal publiekrecht: Internationaal privaatrecht:
”het rechtssysteem dat de relatie tussen soevereine nationale (i.e. Belgische) wetten die privaatrechelijke
staten reguleert, evenals hun onderlinge rechten en betrekkingen met buitenlandse elementen regelen
verplichtingen” (p. 1) omdat er dan een ‘conflict of law’ optreedt” (p. 1)
- Juridische kwesties die meer dan één staat gaat over Belgische regels hoe er moet omgegaan
aangaan wordt wanner er meerdere landen bevoegd kunnen
Internationaal recht tussen landen zijn voor een conflict
Maar er is ook nuance op het feit dat het alleen een - Internationale bevoegdheid van de
recht tussen landen is, want rechtbank
- Internationale organisaties - Toepasselijk recht
- Individuen ontlenen ook rechten en - Erkenning en uitvoerbaarheidsverklaring
verplichtingen aan internationaal recht = - Administratieve en gerechtelijke
(p.1 – p.11) samenwerking
- Er is geen wetgevende of uitvoerende In dit vak vooral internationaal publiekrecht, maar
macht = in het internationaal rechtssysteem weten dat er een onderscheid is
- Internationaal recht = een
gedecentraliseerd rechtssusteem waarbij
het primair aan de rechtssubjecten zelf is
om de wet te creëren, interpreteren en te
handhaven
Heeft veel subcategoriën:
- Internationaal zeerecht
- Internationaal migratierecht
- Internationaal gezondheidsrecht
- Internationale mensenrechten
- Internationaal milieurecht
- Internationaal handelsrecht
VERSCHIL TUSSEN MONISME EN DUALISME
MONISME DUALISME
= “international recht en = “internationaal en
nationaal recht "vormen nationaal recht zijn
één enkele rechtsorde / twee systemen die
een set onderling onafhankelijk van
verweven orders die elkaar opereren” (p. 13)
geacht worden coherent te Moeten eerst omgezet worden in een wet
zijn” (Kelsen 1945) (p. 13)
- Verschil is aan het vervagen
- Ook niet heel duidelijk altijd, soms
elementen van monisme en soms
elementen van dualisme
1
, Internationaal recht weerspiegeld op dit moment globalisering en specialisatie
Internationaal recht kunnen ontwikkelen omdat de staten (belangrijkste leden van de internationale
samenleving) na het einde van WOII, hebben geprobeerd samen te werken maar geest is aan het
verminderen, steeds meer wantrouwen en rivaliteit
1. Geleidelijke wereldwijde transformaties in economische macht van niet westerse landen (bv.
China, die streven naar een internationaal rechtssysteem dat minder aandacht geeft voor de
rechten en zorgen van kleinere staten en minderheden)
Bv. Trump die bepaalde om uit bepaalde internationale organisaties te stappen
Toen kwamen er 2 grote schokken voor het internationaal systeem
1. De covid pandemie veel staten concluderen dat de wereld te geglobaliseerd en onderling
gebonden was
2. Hun volk kwetsbaar is voor groter verstoringen in het internationaal systeem
Oorlog Rusland – Oekraïne is een goed voorbeeld van staten die minder geven over internationale
verplichtingen (namelijk Rusland)
GRONDSLAGEN EN STRUCTUUR VAN HET INTERNATIONAAL RECHT
Het interbellum
Is de periode tussen de twee wereldoorlogen
1919 volkenbond = organisatie die belast was met het handhaven van de wereldvrede
Verbieden geen oorlog, voor oorlog wel naar mechanisme voor beslissing over de oorlog
1928: pogingen om oorlog te verbieden (verdrag van Parijs)
Permanente Hof van Internationale Justitie (PCIJ) – gevestigd in Den Haag (Nederland) = voorloper van
Internationaal Gerechtshof
Periode na WOII
Volkenbond werd vervangen door VN (opgebouwd uit Westfaalse principes
Had een collectief orgaan, de veiligheidsraad = de bevoegdheid om de internationale vrede en
veiligheid te handhaven en indien nodig om daartoe gewelddadige maatregelen te autoriseren
Koude oorlog = dus veiligheidsraad pas actief na val van communisme
Ook door succesvolle verdrijving van Irak uit Koeweit in 1991 = zorgde voor een groter succes voor de
VN
Algemene vergadering = alle lidstaten vertegenwoordig, toen slechts een adviserende rol, maar alle
staten kunnen hier wel hun mening geven. Belangrijkste voorbeelden = dekolonisatieproces, daar
beslist dat alle landen zelfbeschikking moeten hebben
1946: international law commission opgericht = primaire doel is om de progressieve ontwikkeling van
het internationaal recht en de codificatie ervan te bevorderen
1949: Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) = elkaar wederzijdse verdediging te beiden in het
geval van een aanval door een externe actor
1951: 6 staten oprichting van Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal
veranderden in 1957 naar EEG = Europese Economische Gemeenschap
In 1992 creeërde het Verdrag van Maaqtricht de EU
De structuren van internationaal recht:
Internationale samenleving bestaat dus uit vele staten, die elks hun eigen belang hebben. Daardoor
kunnen sommige staten ook wel tegengestelde belangen gaan hebben. Ze kunnen dan een geschil
krijgen door ofwel de inhoud (het internationaal coëxistentierecht) ofwel de vorm (internationaal
recht van samenwerking)
Internationaal coëxistentierecht = vooral bezig met manier waarop soevereine staten met elkaar
omgaan; met toestemming
Internationaal recht van samenwerking = internationaal zijn gemaakt door de aanvaarding van een
verdrag
2
,HOOFDSTUK 1: FOUNDATIONS AND STRUCTURE OF INTERNATIONAL LAW
LOTUS ARREST:
Feiten: (1923) p.9
2 boten zijn tegen elkaar gebotst. Daarbij was 1 boot van Frankrijk en de andere boot van Turkije. De
Turkische boot had het de botsing niet overleefd en was kapot gegaan. Daardoor waren ook wel wat
bemanning dood gegaan. De Franse boot was nog in goede staat, dus die ging de bemanning dat nog
leefde brengen naar hun land. Deze werden dus teruggevoerd naar Turkije. Eenmaal dat de Franse
bood daar was, werd de kapitein in de boeien geslaagd. Hier was Frankrijk niet mee akkoord. Daarbij
wordt dan afgevraagd of Turkije het internationaal recht heeft overtreden door de Franse kapitein in
de boeien te slagen.
MAAR Frankrijk krijgt geen gelijk
Is een belangrijke zaak, omdat er allemaal grondbegrippen van het internationaal recht geformuleerd
werd.
3 ELEMENTEN DIE BELANGRIJK ZIJN UIT HET ARREST:
1. Relaties tussen staten
Internationaal recht regelt de relaties tussen de staten = internationaal publiekrecht
“international law governs relations between independent States”
2. Instemming
= Rechtsregels die staten binden enkel met vrije wil + staat zelf is om te zeggen of die daar aan wilt
deelnemen; staat kan niet gebonden zijn als er geen wil is
Restricties op de onafhankelijk van de staten zijn niet verondersteld
“[t]he rules of law binding upon States … emanate from their own free will
“restrictions upon the independence of States cannot therefore be presumed”
3. International law of co-existence & international law of cooperation
“in order to regulate the relations between these co-existing independent communities or with a view
to the achievement of common aims”
Het internationaal recht zo ervoor kan zorgen dat we naast elkaar kunnen bestaan en om ervoor te
zorgen dat we een samenwerking kunnen hebben
In deze vroege zaak zien we deze principes naar voren komen, om ervoor te zorgen dat staten naast elkaar
kunnen leven
Voornaamste ambitie is om stabiliteit te creëren (dit principe komt ook tot stand na WOII);
Alle staten hebben daar baat bij, want zo hebben ze een recht als iemand een fout bij hun doet om dat recht
dan af te dwingen. Vooral dit principe gekomen dat er niet meer een WO zou gebeuren.
Europese rechtsorde (vrede van Westphalia – 1648)
Post ‘wereld’ oorlog
Definitie:
Soevereiniteit = elke staat heeft hoogste gezag binnen zijn grenzen
Soevereine gelijkheid = geen staat mag macht uitoefenen over een andere
2 basisconcepten die vind je ook terug in de organisatie die is opgebouwd na de WOII – namelijk de verenigde
naties
D2 CHARTER OF THE UNITED NATIONS (1945):
“The Organization is based on the principle of the sovereign equality of all its members” (Article 2(1))
Elk land dat soeverein is
3
, “Nothing contained in the present Charter shall authorize the United Nations to intervene in matters
which are essentially within the domestic jurisdiction of any state” (Article 2(7))
Niets in dit verdrag zal de verenigde naties toestaan om in de jurisdictie van een staat binnen te
treden
Specifiek opgericht om uitdrukking te geven aan het internationaal recht, maar dat is niet de enigste
organisatie dat is opgericht in richting van het internationaal recht
Bv. wereldzorg organisatie
DOELSTELLING (WAAROM VN)
The purposes are:
1. To maintain international peace and security…
2. To develop friendly relations among nations…
Vriendelijke samenwerking tussen de staten
3. To achieve international cooperation…
Principe van cooperation
4. To be a centre for harmonizing the actions of nations in attainment
of these common ends.” (Article 1)
Allemaal proberen te bewerkstellen
HOE BEWERKSTELLEN
Via verschillende organen (art.7)
There are established as the principal organs of the United Nations:
a General Assembly
= vooral consulterende functie
a Security Council
Veel meer macht dan de general assembly
an International Court of Justice”
internationale rechtbank van rechtvaardiging
Staten kunnen vrij dus internationale organisaties oprichten naar believen, VN is een voorloper maar er zijn
daarna nog vele andere organisaties opgericht. Deze worden niet allemaal besproken in de les, maar zijn wel
belangrijke organisaties. Verschillende gaan we wel bespreken, maar is niet de focus van de lessen.
ANDERE INTERNATIONALE ORGANISATIES:
- Internationaal Monetaire Fonds (IMF)
- Wereldbank
- General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) (recenter:wereldhandelsorganisatie (WTO))
- Regionale organisaties (EU, Shanghai Cooperation Organisation
etc)
AMBITIES
stabiliteit creëren door samenwerking
— Europese rechtsorde (Vrede van Westphalia 1648)
Door de oorlog hebben we zo een internationaal recht willen creëren
Ligt aan de basis van het creëren van onze wereld in onze landgrenzen
Omdat dit een Europese uitvinding is, komen we ook met veel vragen
— Post ‘Wereld’ oorlog II
Na de tweede wereldoorlog, maar eigenlijk vooral in Europa de oorlog
4
