Leerdoelen Psychopathologie
1: De student kan vanuit verschillende invalshoeken uitleggen hoe fobieën,
posttraumatischestersstoornis, eetstoornissen, depressies, schizofrenie,
persoonlijkheidsstoornissen, stoornissen bij kinderen en autisme gediagnostiseerd en
verklaard kunnen worden:
Invalshoeken:
Biologische invalshoek
Ontdekking van medicijnen die invloed hadden op het psychische gedrag + stoffen ontdekt
waarmee men te werking op de hersenen kon bestuderen. -> de relatie van de hersenfuncties met
het gestoorde gedrag.
VB. psychofarmaca, antidepressiva, anxiolytica.
Dingen ontstaan door erfelijkheid
Psychologische invalshoek
- Psychoanalyse van Freud
- Praten
Sociologische invalshoek
Antipsychiatrie: zo snel mogelijk weer los laten, niet snel in een inrichting, rehabilitatie. Mensen
goed behandelen en deel laten nemen aan de maatschappij.
Dingen ontstaan door omgeving, contacten, opvoeding.
Combinatie van de invalshoeken
Zijn los van elkaar ontstaan. Worden nu vaak samen genomen -> biopsychosociaal model
Biopsychosociaal model
- Verzet tegen eenzijdig biomedisch ziektemodel : niet persoonlijk belangen van de patiënt
komen niet aanbod, ineffectief.
- Verzet tegen eenzijdig psycho of socio model
- Alle invalshoeken zijn belangrijk om het ontstaan van gestoord gedrag te begrijpen en te
diagnosticeren
- Classificeren en diagnosticeren
WAAROM gebruiken?
- Als je één mis kan je tekort schieten als professioneel
- Deze inzichten zijn goed te verankeren in de systeemtheorie (Bertalanffy)
In de praktijk: Diagnostiek
Informatieverzameling -> classificatie -> structuurdiagnose (cyclus)
Informatieverzameling
- Somatische situatie en eventueel lopende behandeling
- Hoe beleeft iemand zijn ziekte? Hoe gaat hij er mee om?
- De sociale context
- Hoe is iemands Socio, psycho, bio gezondheid
- Hoe is het ontstaan?
- Hoe was iemand voor de ziekte?
Classificatie
- Het bepalen welke officiële ziekte iemand heeft
- Door een algemeen erkend classificatie systeem: 1. DSM-IV 2. ICD-10
- DSM-IV word het meest gebruikt
Structuurdiagnose
- Hoe is de stoornis van een individu ontstaan en waarom blijft deze bestaan?
- Wat is er aan de hand en waarom is er een bepaalde aanpak nodig of wenselijk?
- Met elkaar in verband brengen, alles kan samen hangen
- Kan door stresskwetsbaarheid model
Conclusie voor behandeling, begeleiding in de praktijk:
, Je hebt te maken met een medemens met al de daarbij horende aspecten van doen. Bio, psycho,
socio.
2: De student kan de kern van de volgende methode uitleggen en toepassen: creatief-
agogische benadering, presentiebenadering, sociaal competentie model,
oplossingsgerichte benadering, motiverende gespreksvoering, de rehabilitatie en de
herstelgerichte benadering en de forensische psychiatrie:
Methode in de sociaal pedagogische hulpverlening:
Creatief agogische benadering = speelse, creatieve en kunstzinnige elementen gebruiken die
een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de cliënt.
- Op deze wijze wordt er ruimte gemaakt voor de individuele beleving en betekenisgeving
van de cliënt. Via speelse, creatieve en kunstzinnige elementen wordt er contact gelegd
en/of gecommuniceerd. In woorden spreekt namelijk niet iedereen dezelfde „taal‟. (IQ,
letterlijk taal, andere cultuur, beleving etc.)
- Door spel wordt er een nieuwe betekeniscontext geschept. Er komt ruimte voor nieuwe
ideeën of gedrag. Ze kunnen door in een spel een andere rol aan te nemen
succeservaringen krijgen
- Helpt tot nieuwe oplossingen opkomen. Out of the box denken.
VB. Sport, spel, drama, schilderen etc.
Presentie benadering = zet de relatie tussen de cliënt en hulpverlener centraal. Het is een
grondhouding, je bent erbij en je blijft erbij. Kernwoord = aandacht. Als hulpverlener probeer je
vertrouwen te winnen door vriendelijkheid, interesse, aandacht, trouw, oprechtheid etc. Niet de
hulpvraag staat centraal maar wat staat er op het spel voor de cliënt?. Geen concrete doelen maar
een doelrichting.
- Past bij die moeilijk bereikbaar, chaotisch en/of teruggetrokken leven
Sociaal competentiemodel = is gebaseerd op de gedachte dat wanneer een cliënt tekort heeft
aan sociale vaardigheden om iets te kunnen uitvoeren er probleem gedrag ontstaat.
Dit kan komen door:
Stressoren = incest, ziekenhuisopname, verliezen van geliefd persoon, onveilige
gezinssituatie, gepest worden
Psychopathologische problemen = angst, depressie, agressie, emotionele of gedrags
problemen
Protectieve factoren= beschermen de cliënt tegen bedreigende factoren uit de omgeving.
VB. sociale steun, persoonlijkheidsfactoren, intelligentie etc. stabiliteit.
Deze dingen hebben allemaal invloed op de ontwikkelingstaken die je uit moet voeren door
middel van vaardigheden. De bovengenoemde hebben dus eigenlijk invloed op de
vaardigheden waardoor de ontwikkelingstaak niet lukt.
- Is ontwikkeld voor het werken met delinquenten adolescenten maar is nu toepasbaar op
bredere doelgroepen
-
De oplossingsgerichte benadering= Het is niet altijd nodig om een probleem te analyseren en
uit te spitten maar het is effectiever om voort te bouwen op de effectieve dingen die de cliënt al
doet. Er word niet gefocust op het probleem maar op de toekomst en de verandering. Je moet als
hulpverlener de positieve dingen van de cliënt zien en deze naar voren kunnen brengen. De cliënt
geeft het doel en de weg waarlangs zelf.
Motiverende gespreksvoering = een veel gebruikte methode om cliënten te stimuleren hulp te
zoeken voor hun problemen of ongezonde levenswijze aan te pakken (of andere problemen). Een
cliënt moet in gaan zien dat hij een probleem heeft en gemotiveerd worden om het aan te pakken.
- Als hulpverlener moet je je empatisch opstellen.
- Je werkt samen met de cliënt, de cliënt stelt zelf doelen op
- Je moet mee gaan in de weerstand (mee bewegen), dit kan een signaal zijn om van
strategie te veranderen
Soorten taal:
Weerstandtaal: ja maar..
Ambivalentie: Misschien ..
Commitmenttaal: Ik ga hier iets aan doen ..
1: De student kan vanuit verschillende invalshoeken uitleggen hoe fobieën,
posttraumatischestersstoornis, eetstoornissen, depressies, schizofrenie,
persoonlijkheidsstoornissen, stoornissen bij kinderen en autisme gediagnostiseerd en
verklaard kunnen worden:
Invalshoeken:
Biologische invalshoek
Ontdekking van medicijnen die invloed hadden op het psychische gedrag + stoffen ontdekt
waarmee men te werking op de hersenen kon bestuderen. -> de relatie van de hersenfuncties met
het gestoorde gedrag.
VB. psychofarmaca, antidepressiva, anxiolytica.
Dingen ontstaan door erfelijkheid
Psychologische invalshoek
- Psychoanalyse van Freud
- Praten
Sociologische invalshoek
Antipsychiatrie: zo snel mogelijk weer los laten, niet snel in een inrichting, rehabilitatie. Mensen
goed behandelen en deel laten nemen aan de maatschappij.
Dingen ontstaan door omgeving, contacten, opvoeding.
Combinatie van de invalshoeken
Zijn los van elkaar ontstaan. Worden nu vaak samen genomen -> biopsychosociaal model
Biopsychosociaal model
- Verzet tegen eenzijdig biomedisch ziektemodel : niet persoonlijk belangen van de patiënt
komen niet aanbod, ineffectief.
- Verzet tegen eenzijdig psycho of socio model
- Alle invalshoeken zijn belangrijk om het ontstaan van gestoord gedrag te begrijpen en te
diagnosticeren
- Classificeren en diagnosticeren
WAAROM gebruiken?
- Als je één mis kan je tekort schieten als professioneel
- Deze inzichten zijn goed te verankeren in de systeemtheorie (Bertalanffy)
In de praktijk: Diagnostiek
Informatieverzameling -> classificatie -> structuurdiagnose (cyclus)
Informatieverzameling
- Somatische situatie en eventueel lopende behandeling
- Hoe beleeft iemand zijn ziekte? Hoe gaat hij er mee om?
- De sociale context
- Hoe is iemands Socio, psycho, bio gezondheid
- Hoe is het ontstaan?
- Hoe was iemand voor de ziekte?
Classificatie
- Het bepalen welke officiële ziekte iemand heeft
- Door een algemeen erkend classificatie systeem: 1. DSM-IV 2. ICD-10
- DSM-IV word het meest gebruikt
Structuurdiagnose
- Hoe is de stoornis van een individu ontstaan en waarom blijft deze bestaan?
- Wat is er aan de hand en waarom is er een bepaalde aanpak nodig of wenselijk?
- Met elkaar in verband brengen, alles kan samen hangen
- Kan door stresskwetsbaarheid model
Conclusie voor behandeling, begeleiding in de praktijk:
, Je hebt te maken met een medemens met al de daarbij horende aspecten van doen. Bio, psycho,
socio.
2: De student kan de kern van de volgende methode uitleggen en toepassen: creatief-
agogische benadering, presentiebenadering, sociaal competentie model,
oplossingsgerichte benadering, motiverende gespreksvoering, de rehabilitatie en de
herstelgerichte benadering en de forensische psychiatrie:
Methode in de sociaal pedagogische hulpverlening:
Creatief agogische benadering = speelse, creatieve en kunstzinnige elementen gebruiken die
een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van de cliënt.
- Op deze wijze wordt er ruimte gemaakt voor de individuele beleving en betekenisgeving
van de cliënt. Via speelse, creatieve en kunstzinnige elementen wordt er contact gelegd
en/of gecommuniceerd. In woorden spreekt namelijk niet iedereen dezelfde „taal‟. (IQ,
letterlijk taal, andere cultuur, beleving etc.)
- Door spel wordt er een nieuwe betekeniscontext geschept. Er komt ruimte voor nieuwe
ideeën of gedrag. Ze kunnen door in een spel een andere rol aan te nemen
succeservaringen krijgen
- Helpt tot nieuwe oplossingen opkomen. Out of the box denken.
VB. Sport, spel, drama, schilderen etc.
Presentie benadering = zet de relatie tussen de cliënt en hulpverlener centraal. Het is een
grondhouding, je bent erbij en je blijft erbij. Kernwoord = aandacht. Als hulpverlener probeer je
vertrouwen te winnen door vriendelijkheid, interesse, aandacht, trouw, oprechtheid etc. Niet de
hulpvraag staat centraal maar wat staat er op het spel voor de cliënt?. Geen concrete doelen maar
een doelrichting.
- Past bij die moeilijk bereikbaar, chaotisch en/of teruggetrokken leven
Sociaal competentiemodel = is gebaseerd op de gedachte dat wanneer een cliënt tekort heeft
aan sociale vaardigheden om iets te kunnen uitvoeren er probleem gedrag ontstaat.
Dit kan komen door:
Stressoren = incest, ziekenhuisopname, verliezen van geliefd persoon, onveilige
gezinssituatie, gepest worden
Psychopathologische problemen = angst, depressie, agressie, emotionele of gedrags
problemen
Protectieve factoren= beschermen de cliënt tegen bedreigende factoren uit de omgeving.
VB. sociale steun, persoonlijkheidsfactoren, intelligentie etc. stabiliteit.
Deze dingen hebben allemaal invloed op de ontwikkelingstaken die je uit moet voeren door
middel van vaardigheden. De bovengenoemde hebben dus eigenlijk invloed op de
vaardigheden waardoor de ontwikkelingstaak niet lukt.
- Is ontwikkeld voor het werken met delinquenten adolescenten maar is nu toepasbaar op
bredere doelgroepen
-
De oplossingsgerichte benadering= Het is niet altijd nodig om een probleem te analyseren en
uit te spitten maar het is effectiever om voort te bouwen op de effectieve dingen die de cliënt al
doet. Er word niet gefocust op het probleem maar op de toekomst en de verandering. Je moet als
hulpverlener de positieve dingen van de cliënt zien en deze naar voren kunnen brengen. De cliënt
geeft het doel en de weg waarlangs zelf.
Motiverende gespreksvoering = een veel gebruikte methode om cliënten te stimuleren hulp te
zoeken voor hun problemen of ongezonde levenswijze aan te pakken (of andere problemen). Een
cliënt moet in gaan zien dat hij een probleem heeft en gemotiveerd worden om het aan te pakken.
- Als hulpverlener moet je je empatisch opstellen.
- Je werkt samen met de cliënt, de cliënt stelt zelf doelen op
- Je moet mee gaan in de weerstand (mee bewegen), dit kan een signaal zijn om van
strategie te veranderen
Soorten taal:
Weerstandtaal: ja maar..
Ambivalentie: Misschien ..
Commitmenttaal: Ik ga hier iets aan doen ..
