Gastcollege veiligheid
Veiligheid en risico
Beveiliging = beschermen tegen mensen die intentioneel schade toebrengen
Veiligheid = beschermen tegen schade die niet intentioneel ontstaat
→ een toestand van een persoon, situatie, machine …
Risico = het effect van onzekerheid op het behalen van doelstellingen
→ het trachten na te gaan wat de toekomst kan zijn
● scenario, kans, gevolg en kennis bepalen risico
● doel is het kwantificeren van mogelijke toekomstscenario’s om prioriteiten toe te kennen en
budgetten op een adequate manier te kunnen alloceren
De risico zandloper en het risico trias
We mogen risico niet enkel als iets negatiefs beschouwen. Risico is een muntstuk met twee kanten, waarbij de
ene kant niet bestaat zonder de andere, en het ook van de waarnemer afhangt welke kant hij verkiest en wil
aanpakken.
● positieve kant van risico nemen: kans om winst te maken
● negatieve kant van risico: gevaar om verliezen te lijden
Risico trias = de drie nodige factoren die aanwezig moeten zijn opdat je met een risico te maken hebt
→ gevaren, blootstelling aan gevaren en intentionele verliezen
Risico’s beheren is het identificeren van zo veel mogelijk gevaren, blootstellingen en verliezen. Vervolgens
kunnen maatregelen worden opgesteld om deze drie factoren te reduceren/elimineren.
Kwantificeren van risico
De realiteit zoals ze zich voordoet is een voortdurende verwachtingswaarde van gesommeerde scenario’s die
allemaal een bepaalde kans op bepaalde gevolgen hebben.
→ risico op scenario i = kans maal gevolgen ⇒ 𝑅𝑖 = 𝐾𝑖 · 𝐺𝑖
Mensen hebben allemaal een verschillende beleving of perceptie ten opzichte van het risico (a = risicoaversie
factor).
, 𝑎
𝑅𝑖 = 𝐾𝑖 · 𝐺𝑖
● a = 1: neutrale perceptie
● a > 1: risico-averse perceptie
○ vb. je vindt een ongeval met 100 doden erger dan een ongeval met 1 gewonde
● a < 1: risicozoekende perceptie
Drie types risico’s
● type 1 risico = arbeidsrisico’s = kleine risico’s die in elke sector voorkomen
○ hoge kans maar kleine gevolgen
○ vb. val van trap, knie stoten …
● type 2 risico = rampenrisico’s = sectorspecifieke risico’s
○ zeer kleine kans maar hoge tot zeer hoge gevolgen
○ vb. procesrisico's in chemie, gaswolkexplosies, vliegtuigcrashes …
● type 3 risico = zwartezwaanrisico’s = risico’s die zich nog nooit eerder hebben voorgedaan, en die
men zich enkel kan voorstellen met fantasie
○ vb. passagiersvliegtuigen opzettelijk in gebouw laten vliegen (voor 9/11 ; nu type 2)
Elk van bovenstaande type risico’s moet met eigen evaluatiemethodes worden geprioriteerd en met eigen
beslissingen en maatregelen worden behandeld.
Risicomanagement
Risicomanagement = alles wat nodig is om risico’s te beheren en te beheersen
STOP-principe = managementconcept dat aangeeft welke soorten maatregelen prioriteit moeten krijgen
● Strategisch = maatregelen die de inherente veiligheid verwezelijken ahdv een design
→ gevaar wordt weggenomen voor inherente veiligheid (beste optie)
● Technologisch (toegevoegde veiligheid)
● Organisatorisch (toegevoegde veiligheid)
● Persoonsgebonden (toegevoegde veiligheid)
Veiligheid en risico
Beveiliging = beschermen tegen mensen die intentioneel schade toebrengen
Veiligheid = beschermen tegen schade die niet intentioneel ontstaat
→ een toestand van een persoon, situatie, machine …
Risico = het effect van onzekerheid op het behalen van doelstellingen
→ het trachten na te gaan wat de toekomst kan zijn
● scenario, kans, gevolg en kennis bepalen risico
● doel is het kwantificeren van mogelijke toekomstscenario’s om prioriteiten toe te kennen en
budgetten op een adequate manier te kunnen alloceren
De risico zandloper en het risico trias
We mogen risico niet enkel als iets negatiefs beschouwen. Risico is een muntstuk met twee kanten, waarbij de
ene kant niet bestaat zonder de andere, en het ook van de waarnemer afhangt welke kant hij verkiest en wil
aanpakken.
● positieve kant van risico nemen: kans om winst te maken
● negatieve kant van risico: gevaar om verliezen te lijden
Risico trias = de drie nodige factoren die aanwezig moeten zijn opdat je met een risico te maken hebt
→ gevaren, blootstelling aan gevaren en intentionele verliezen
Risico’s beheren is het identificeren van zo veel mogelijk gevaren, blootstellingen en verliezen. Vervolgens
kunnen maatregelen worden opgesteld om deze drie factoren te reduceren/elimineren.
Kwantificeren van risico
De realiteit zoals ze zich voordoet is een voortdurende verwachtingswaarde van gesommeerde scenario’s die
allemaal een bepaalde kans op bepaalde gevolgen hebben.
→ risico op scenario i = kans maal gevolgen ⇒ 𝑅𝑖 = 𝐾𝑖 · 𝐺𝑖
Mensen hebben allemaal een verschillende beleving of perceptie ten opzichte van het risico (a = risicoaversie
factor).
, 𝑎
𝑅𝑖 = 𝐾𝑖 · 𝐺𝑖
● a = 1: neutrale perceptie
● a > 1: risico-averse perceptie
○ vb. je vindt een ongeval met 100 doden erger dan een ongeval met 1 gewonde
● a < 1: risicozoekende perceptie
Drie types risico’s
● type 1 risico = arbeidsrisico’s = kleine risico’s die in elke sector voorkomen
○ hoge kans maar kleine gevolgen
○ vb. val van trap, knie stoten …
● type 2 risico = rampenrisico’s = sectorspecifieke risico’s
○ zeer kleine kans maar hoge tot zeer hoge gevolgen
○ vb. procesrisico's in chemie, gaswolkexplosies, vliegtuigcrashes …
● type 3 risico = zwartezwaanrisico’s = risico’s die zich nog nooit eerder hebben voorgedaan, en die
men zich enkel kan voorstellen met fantasie
○ vb. passagiersvliegtuigen opzettelijk in gebouw laten vliegen (voor 9/11 ; nu type 2)
Elk van bovenstaande type risico’s moet met eigen evaluatiemethodes worden geprioriteerd en met eigen
beslissingen en maatregelen worden behandeld.
Risicomanagement
Risicomanagement = alles wat nodig is om risico’s te beheren en te beheersen
STOP-principe = managementconcept dat aangeeft welke soorten maatregelen prioriteit moeten krijgen
● Strategisch = maatregelen die de inherente veiligheid verwezelijken ahdv een design
→ gevaar wordt weggenomen voor inherente veiligheid (beste optie)
● Technologisch (toegevoegde veiligheid)
● Organisatorisch (toegevoegde veiligheid)
● Persoonsgebonden (toegevoegde veiligheid)
