Samenvatting deel 2, geluid

DEEL II: GELUID
1. Kenmerken geluid
1.1. Signalen
1.1.1. Definitie
 Signaal steeds uitgezonden door trillingsbron
o Kan verschillende soorten signalen uitsturen die leiden tot geluid
 Geluid = verandering veroorzaakt door stimulus
o Kan zich in medium voortplanten via mechanische golven / kan omgezet
worden in elektrische golven
1.1.2. Soorten signalen
1.1.2.1. Periodieke signalen
 Periodiek signaal = harmonisch signaal
o Impuls (trillingsbeweging) steeds opnieuw herhalen in tijd
 Periode
o Tijd om puls te doorlopen
 Bv. sinusfuncties + blokfuncties
o Sinusfuncties gekenmerkt door
 Beginfase
 Amplitude
 Frequentie
o Blokfunctie gekenmerkt door
 Duty cycle
 Deel van periode waarin puls maximaal is
 Ook complexere periodieke signalen zijn mogelijk

1.1.2.2. Niet -periodieke signalen
 Geen herhaling puls in signaal
 Amplitude = willekeurig in tijd
 Transiënt
o 1 puls in tijd zonder herhaling
o Kan verschillenden vormen aannemen
 Bv. ruis
 TOEPASSING LOGOPEDIE
o Voice onset (= tijd tussen start consonant + trillen stembanden)
o Harde steminzet op korte klinker waarbij stembanden plots dichtgeklapt
worden = transiënt

1.1.2.3. Gemengde signalen
 Opeenvolging van periodieke en niet-periodieke signalen
 TOEPASSING LOGOPEDIE
o Lopende spraak
 Bevat ruisklanken, periodieke signalen en transiënten

, 1.2. Het fenomeen
 Bij opwekken geluid --> trillingsbron aan te pas
o = geluidsbron
 Snelheid waarmee bron trilt = frequentie
o Kan enkel waargenomen worden wanneer deze tussen bepaalde waarden ligt
o Hoorbaar gebied: 20Hz en 20000Hz
 Telkens onderdeel van bron aan trillen gebracht
 Trillingsenergie bron door medium getransporteerd via geluidsgolven
o Ook op afstand geluidsbron trilling + geluid waarnemen

 Trilling transporteren --> medium!
o Medium bevat deeltjes die trilling aan elkaar doorgeven
o Geen medium? Geen geluidsgolf --> geen geluid!
 Geval in luchtledige ruimte

 Robert Boyle
o Luide wekkerbel in glazen pot
o Pompte lucht uit pot
o Wekker maakte geen geluid meer
o Aangetoond dat geluid stoffelijk medium nodig heeft om trillingen verder te
zetten
 Geluidsgolven kunnen in verschillende media verderzetten
o Van gassen tot vloeistoffen tot vaste stoffen
 In lucht geeft trillingsbron trilling door aan luchtdeeltjes rond bron
o Deeltjes geven op trilling op hun beurt door aan naburige deeltjes en zo
verder
o Luchtdeeltjes gaan trillen rond evenwichtspositie
 --> ontstaan longitudinale golf

1.3. Drukgolven
 Speciale vorm van longitudinale golven = drukgolven
o Optreden in verschillende media (lucht, water…)
o Vorm van drukgolf = geluid
 Fluïdum deeltjes op elkaar geduwd --> ontstaan hogere druk
 Plaats waar deeltjes weggenomen werden --> lagere druk
o In hetzelfde volume --> minder deeltjes
 Aan trillingsbron worden luchtdeeltjes op elkaar geduwd --> HOGE DRUK GEBIED
 Plaats ernaast --> LAGE DRUK GEBIED
 Gebieden volgen elkaar op in richting waarin geluidsgolf zich voortplant

 Plaatsen waar deeltjes op elkaar gedrukt worden zal massadichtheid + druk stijgen
 Periode later --> op zelfde plaats in medium lagere massadichtheid + lagere druk
 Drukvariaties ontstaan ten opzichte van normale luchtdruk

 In fluïdum afwisselend gebieden van hogere druk + lagere druk
o Drukvariaties in lucht meten met microfoon

,  Makkelijker dan verplaatsingen van luchtdeeltjes te meten --> hele kleine
verplaatsing!
o Minder ingewikkelde apparatuur
 Luchtdrukvariaties worden gemeten als parameter voor luidheid van geluid
o Drukvariatie = 2mPa --> uitwijking van 1nm

 TOEPASSING LOGOPEDIE
o Stembanden --> trillingsbron
 Mechanische trilling onder vorm van drukgolf voortplanten door lucht
 Drukverschillen in lucht bereiken uiteindelijk oor + worden als
mechanische trilling gedetecteerd via trommelvlies


Een beweging is de vol gende:

N

T of 0 - +

T/4 N N

T/2 + -

3T/4 N N

o TIJDSTIP t = 0 OF T
 Links --> minder deeltjes: deeltjes bewegen zich naar rechts + er
komen er geen bij
 LAGERE DRUK
 Midden --> evenveel deeltjes als bij weggaan: alles blijft gelijk, maar er
worden er wel veel verplaatst
 NEUTRALE DRUK
 Rechts --> meer deeltjes: er gaan er geen weg + komen er van links bij
 HOGERE DRUK

o TIJDSTIP t = T/4 (KWART VAN PERIODE) OF 3T/4
 Links --> deeltjes bij + terug in neutrale situatie
 NEUTRALE DRUK
 Midden --> evenveel van rechts als er weggaan naar links, alles blijft
gelijk
 NEUTRALE DRUK
 Rechts --> deeltjes weg naar links + terug in neutrale situatie
 NEUTRALE DRUK