Verzameling Examenvragen - Sociale Instituties

EXAMENVRAGEN SOCIALE INSTITUTIES

Verduidelijk de volgende begrippen
- GAS (= Gemeentelijke Administratieve Sanctie)

Hiermee wil men plaatselijke reglementen en vorderingen beter afdwingbaar maken. Er
kan sneller worden gereageerd op problemen van lokale aard. Het gebruik van GAS is
niet verplicht.

- BIN (= Buurtinformatienetwerk)

Buurtbewoners werken samen met de lokale politie om een positieve en veilige buurt te
creëren. Ze maken gebruik van een communicatieplan, maar het is geen groep die
toezicht houdt, aangezien dit in strijd zou zijn met de wet op de private milities. Het richt
zich op lokale preventie.

- Kapitalisme!

Werknemers bouwen een individuele pensioenreserve op (bijvoorbeeld via
pensioensparen), die groeit door middel van investeringen. Dit systeem vormt een
aanvulling op het repartitiestelsel.

- Preventie

Federale veiligheidsprojecten die worden ontwikkeld op basis van lokale problemen, zoals
criminaliteit en verkeersveiligheid.

- Eerste pijler

Het is wettelijke pensioen dat via de sociale zekerheid wordt georganiseerd.

- Wet de Taeye

Het is een reeks wetten die na de oorlog gezinnen met een laag inkomen via fiscale
voordelen, goedkope leningen en premies wilden helpen om makkelijker een eigen huis
te kopen.

- Gemeenschapsdienst

Het omvat niet-politionele veiligheidsberoepen die openbare overlast aanpakken en het
veiligheidsgevoel verhogen, bijvoorbeeld via buurtpreventie en acties tegen diefstal en
verkeersonveiligheid.

- Echelonnering

Het is het organiseren van zorg op verschillende niveaus, waarbij de zorgvrager stap voor
stap door passende voorzieningen wordt geleid voor een efficiënt zorggebruik.

- Mantelzorg

Dit is informele hulp door familie, vrienden of buren aan een hulpbehoevende dierbare,
waarbij men zorgtaken overneemt die deze persoon zelf niet meer kan uitvoeren.

- De-institutionalisering

Het is een proces waarbij grootschalige instellingen worden vervangen door kleinschalige,
cliëntgerichte hulp binnen de samenleving, zodat mensen zorg krijgen in hun thuissituatie
en meer zelfstandigheid en inclusie ervaren.



1

,- Sociale grondrechten

Dat zijn basisrechten die iedereen recht geven op een menswaardig leven, zoals recht op
arbeid, sociale zekerheid, juridische bijstand én huisvesting.

- Ontgroening

Het is een afname van het geboortecijfer waardoor het aantal jonge mensen daalt, en
daardoor een kleinere groep mensen langer én meer zorg en werk moet dragen om de
welvaartstaat te behouden.

- Vlaamse inschakelingspremie

Het is een subsidie voor werkgevers in de privésector die een persoon met een beperking
aannemen, als vergoeding voor de kosten van integratie en begeleiding.

- Brain drain

Dat is het vertrek van hoogopgeleide mensen uit hun eigen land, vaak uit Derde
Wereldlanden, naar landen met betere kansen, wat leidt tot verlies van kennis en
vaardigheden in het thuisland.

- Syndicale delegatie

Dit is een groep vakbondsafgevaardigden die namens werknemers onderhandelt met de
werkgever over hun eisen en belangen.

- Repartitiestelsel

Het is een systeem waarbij de actieve bevolking via hun bijdragen direct de pensioenen
van de niet-actieve bevolking financiert.

- Outplacement

Dit is de begeleiding van ontslagen werknemers naar een nieuwe job, gericht op
ondersteuning bij het zoeken en vinden van werk, zonder zelf een job aan te bieden,
waarbij ‘out’ verwijst naar het verlaten van de oude functie en ‘placement’ naar het
plaatsen in een nieuwe beroepssituatie.

- Maximumfactuur

Het is een financiële beschermingsmaatregel die de jaarlijkse medische kosten van
gezinnen beperkt tot een plafond, waarna ze het volledige remgeld voor verdere zorg
terugbetaald krijgen.

- Trias politica

Dit is de scheiding der machten in drie onafhankelijke takken, namelijk wetgevende,
uitvoerende en rechterlijke macht, om machtsmisbruik te voorkomen.

- GTB (= Gespecialiseerde Trajectbepalings- en Begeleidingsdienst)

Deze dienst begeleidt werkzoekenden met een arbeidshandicap naar passende
werkplekken via een traject op maat. Dit wordt aangeboden in alle werkwinkels en
fungeert als verbindingspunt voor het gespecialiseerde netwerk. Daarnaast stimuleert het
nieuwe projecten die inspelen op de behoeften van het doelgroep.

- Sociale kwestie

Dit gaat over het belang van scholingsniveau. De oude kwestie draaide om slechte
leefomstandigheden en verpaupering, terwijl de nieuwe kwestie de kwetsbaarheid van
laaggeschoolden benadrukt, wat zorgt voor een verdeeldheid in de samenleving.



2

,- SVK (=sociaal verhuurkantoor)

Ze huren woningen op de private huurmarkt en verhuren die door aan mensen met een
laag inkomen, om zo betaalbare huisvesting te bieden aan wie moeilijk een woning vindt
op de gewone huurmarkt. In tegenstelling tot sociale huisvestingsmaatschappijen
bezitten ze zelf geen woningen, maar werken ze samen met de overheid om huurprijzen
te regelen en huurders te ondersteunen.

- FOV (= Federatie van Organisaties voor Volksontwikkelingswerk)

Ze verdedigen de belangen van gesubsidieerde sociaal-culturele organisaties bij
overheden en andere beleidsinstanties en zetten zich in voor de ontwikkeling van het
volks- en sociaal-cultureel werk.

- Syndicaal pluralisme

Dit betekent dat er in België verschillende vakverenigingen naast elkaar bestaan,
ontstaan uit ideologische verschillen, waarbij elke zuil een eigen vakbond met specifieke
kenmerken heeft.

- CPBW (= Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk)

Dit is een verplicht overlegorgaan in Belgische bedrijven met minstens 50 werknemers,
waarin werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers samenwerken om het welzijn van
de werknemers op het werk te verbeteren.

- Inloopteam

Het is een preventiedienst van K&G die laagdrempelige opvoedingsondersteuning biedt
aan (aanstaande) ouders en gezinnen met jonge kinderen, vooral in kansarme buurten,
door hen via groepsactiviteiten te ondersteunen en te verbinden met beschikbare
hulpverlening.

- Vrijmetselarij

Het is een wereldwijd genootschap dat streeft naar broederlijkheid, persoonlijke groei en
vooruitgang van de mensheid, zonder enige vorm van discriminatie.

- Enveloppefinanciering

Dit is een financieringssysteem waarbij een instelling een vooraf vastgesteld totaalbudget
krijgt en zelf verantwoordelijk is voor het zorgvuldig besteden van deze middelen volgens
objectieve criteria.

- Slachtofferbejegening

Ze biedt opvang, informatie en hulp aan slachtoffers van misdrijven of ongevallen, met
aandacht voor langdurige ondersteuning en verwerking van het trauma.

- Ingebouwd CAW (= Centrum Algemeen Welzijnswerk)

Het is een welzijnsdienst binnen een ziekenfonds die zich speciaal richt op het
ondersteunen van oudere mensen en personen met een beperking.

- Responsabilisering




3

, Dit betekent dat instellingen meer verantwoordelijkheid krijgen om beschikbare middelen
zorgvuldig en efficiënt te gebruiken, bijvoorbeeld via enveloppefinanciering.

- Generische geneesmiddelen

Dit zijn goedkopere, betrouwbare alternatieven voor merkmedicijnen met dezelfde
werking en kwaliteit.

- Vervangingsinkomen

Dit is een uitkering die je ontvangt ter vervanging van een arbeidsinkomen, bijvoorbeeld
wanneer je door ziekte, invaliditeit, werkloosheid of pensioen tijdelijk of blijvend niet kunt
werken, waarbij de hoogte afhankelijk is van je eerdere loon binnen bepaalde grenzen.

- PAB (= Persoonlijk-Assistentiebudget)

Het is een budget van het VAPH waarmee personen met een handicap zelf assistentie
kunnen organiseren door iemand (eventueel een familielid) in dienst te nemen, met als
doel meer zelfstandigheid.

- CRZ (= Centrale Registratie voor Zorgvragen)

Het is een systeem om mensen met een handicap snel en eerlijk te helpen met
begeleiding of opvang. Het zorgt voor een efficiënte registratie, zodat beschikbare
zorgplekken op een rechtvaardige manier verdeeld kunnen worden.

- PGB (= Persoonsgebonden Budget)

Het is een flexibel zorgbudget voor mensen met een handicap waarmee ze zelf kiezen
welke ondersteuning of zorg (ambulant, residentieel of assistentie) ze financieren,
afgestemd op hun individuele noden.

(Veel breder én recenter dan het PAB)

- Semi-residentieel

Een zorgvorm waarbij iemand thuis verblijft maar overdag naar een voorziening gaat voor
begeleiding of dagopvang

(bijv. een persoon met een beperking die elke weekdag naar een dagcentrum gaat).

- Ambulant (of extramuraal)

Zorg die wordt geboden in de eigen leefomgeving of via verplaatsing naar een
hulpverlener, zonder verblijf

(bijv. een psycholoog die iemand thuis of in een praktijkruimte begeleidt).

- Residentieel:

Een zorgvorm waarbij iemand dag en nacht in een voorziening verblijft

(bijv. een kind dat permanent in een instelling woont omdat thuis wonen niet mogelijk is).

Verduidelijk de volgende begrippen (in een vijftal lijnen).
 Derde pensioenpijler



4