Hoofdstuk 19 – Sport
19.1
Bindweefsel: weefsel dat andere weefsels aan elkaar koppelt en organen op hun plek houdt. Pezen
bestaan uit dit soort weefsel en verbinden skeletspieren met botten. Banden verbinden botten.
Tussencelstof: een geleiachtig materiaal rond de cellen met veel eiwitten, waar bindweefsel z’n
functie aan dankt. Deze tussenstof kan andere soort eiwitten bevatten, afhankelijk van de functie van
het orgaan.
skeletspieren: spieren die door samentrekking de
botten laten bewegen rond hun draaipunten in de
gewrichten.
collageen: eiwit in de vezels van pezen, wordt
gemaakt door de peercellen. In de tussencelstof
draaien 3 collageenketens, onderling verbonden
door H-bruggen, in elkaar tot een quaternaire
structuur. Dus een collageenmolecuul met een
drievoudige helix. Veel van deze moleculen vormen
een collageenfibril, die in een geordend patroon
liggen. Veel collageenfibrillen vormen een
collageenvezel en deze vormen vaan een collageenbundel. Dankzij de kabelstructuur kan de pees
goed kracht van de spier doorgeven aan het bot. De pees zelf is nauwelijks uitrekbaar.
Collageenstrengen slaan veerenergie op in de pees, die
weer vrij komt bij samentrekken van spieren, zorgend voor
extra kracht.
Cellen van bindweefsel houden contact door dunne
uitlopers met elkaar. In het celmembraan van deze uitlopers
bevinden connexoneiwitten, door deze eiwitten ontstaat
een kleine opening tussen de twee membranen van
aanelkaargelegen cellen gap junction. Door dit
eiwitkanaal bewegen ionen en kleine moleculen.
Veranderingen in ene cel heeft invloed op andere cel. De
gap junctions zijn niet permanent en variëren telkens van
plek tussen cellen.
, Spiervezels: bouwstenen van spieren, samengebonden in bundels. Bevatten bundels myofibrillen,
dikke of dunne eiwitfilamenten die zorgen voor samentrekking van spier. Dunne myofibrillen zijn
opgebouwd uit twee in elkaar gedraaide
ketens van eiwit actine. Dikke
myofibrillen bestaan uit groot aantal ketens van eiwit
myosine. Deze eiwitten zijn net als collageenmoleculen
geordend gerangschikt, wat een patroon geeft van donkere
en lichte banden (I- en A-banden) dwarsgestreept
spierweefsel. In het midden van elke I-band bevindt zich een membraan, de Z-lijn. Tussen 2 Z-lijnen
zit een sacromeer, kleinste deel van spiervezel dat kan samentrekken. Spiervezels ontstaan door
samensmelting van 100en spiercellen, hierdoor hebben ze meerdere kernen. Rond bundel
spiervezels bevindt zich bindweefsel met bloedvaten voor doorbloeding.
De hersenen sturen impulsen via het ruggenmerg naar spieren. Axonen van motorneuronen
vertakken en eindigen in aantal neuromusculaire synapsen, contactplaats tussen motorische
zenuwcel en spiervezel. Op deze plek komt acetylcholine vrij dat spiervezels activeert. Bundels
myosine en actine schuiven in elkaar waardoor sacromeren verkorten. Meerdere spiervezels worden
gestimuleerd door vertakte axon in spier.
motorische eenheid: groep spiervezels die op impulsen van 1 axon reageert.
Hartspierweefsel is net als skeletspierweefsel dwarsgestreept. Maar de cellen van dit weefsel
vormen geen lange vezels, in plaats daarvan vormen ze een netwerk van onderling verbonden
spierweefsels. Na een impuls door zenuwweefsel trekt hartspier samen en perst bloed het hart uit.
Gap junctions zorgen voor gecoördineerde samentrekking.
glad spierweefsel: weefsel dat voorkomt in wanden van bloedvaten, bronchiën, maag, darmen,
baarmoeder en blaas. Hier ontbreekt het streeppatroon omdat de myofibrillen minder geordend
liggen dan in dwarsgestreepte spiervezels.
19.1
Bindweefsel: weefsel dat andere weefsels aan elkaar koppelt en organen op hun plek houdt. Pezen
bestaan uit dit soort weefsel en verbinden skeletspieren met botten. Banden verbinden botten.
Tussencelstof: een geleiachtig materiaal rond de cellen met veel eiwitten, waar bindweefsel z’n
functie aan dankt. Deze tussenstof kan andere soort eiwitten bevatten, afhankelijk van de functie van
het orgaan.
skeletspieren: spieren die door samentrekking de
botten laten bewegen rond hun draaipunten in de
gewrichten.
collageen: eiwit in de vezels van pezen, wordt
gemaakt door de peercellen. In de tussencelstof
draaien 3 collageenketens, onderling verbonden
door H-bruggen, in elkaar tot een quaternaire
structuur. Dus een collageenmolecuul met een
drievoudige helix. Veel van deze moleculen vormen
een collageenfibril, die in een geordend patroon
liggen. Veel collageenfibrillen vormen een
collageenvezel en deze vormen vaan een collageenbundel. Dankzij de kabelstructuur kan de pees
goed kracht van de spier doorgeven aan het bot. De pees zelf is nauwelijks uitrekbaar.
Collageenstrengen slaan veerenergie op in de pees, die
weer vrij komt bij samentrekken van spieren, zorgend voor
extra kracht.
Cellen van bindweefsel houden contact door dunne
uitlopers met elkaar. In het celmembraan van deze uitlopers
bevinden connexoneiwitten, door deze eiwitten ontstaat
een kleine opening tussen de twee membranen van
aanelkaargelegen cellen gap junction. Door dit
eiwitkanaal bewegen ionen en kleine moleculen.
Veranderingen in ene cel heeft invloed op andere cel. De
gap junctions zijn niet permanent en variëren telkens van
plek tussen cellen.
, Spiervezels: bouwstenen van spieren, samengebonden in bundels. Bevatten bundels myofibrillen,
dikke of dunne eiwitfilamenten die zorgen voor samentrekking van spier. Dunne myofibrillen zijn
opgebouwd uit twee in elkaar gedraaide
ketens van eiwit actine. Dikke
myofibrillen bestaan uit groot aantal ketens van eiwit
myosine. Deze eiwitten zijn net als collageenmoleculen
geordend gerangschikt, wat een patroon geeft van donkere
en lichte banden (I- en A-banden) dwarsgestreept
spierweefsel. In het midden van elke I-band bevindt zich een membraan, de Z-lijn. Tussen 2 Z-lijnen
zit een sacromeer, kleinste deel van spiervezel dat kan samentrekken. Spiervezels ontstaan door
samensmelting van 100en spiercellen, hierdoor hebben ze meerdere kernen. Rond bundel
spiervezels bevindt zich bindweefsel met bloedvaten voor doorbloeding.
De hersenen sturen impulsen via het ruggenmerg naar spieren. Axonen van motorneuronen
vertakken en eindigen in aantal neuromusculaire synapsen, contactplaats tussen motorische
zenuwcel en spiervezel. Op deze plek komt acetylcholine vrij dat spiervezels activeert. Bundels
myosine en actine schuiven in elkaar waardoor sacromeren verkorten. Meerdere spiervezels worden
gestimuleerd door vertakte axon in spier.
motorische eenheid: groep spiervezels die op impulsen van 1 axon reageert.
Hartspierweefsel is net als skeletspierweefsel dwarsgestreept. Maar de cellen van dit weefsel
vormen geen lange vezels, in plaats daarvan vormen ze een netwerk van onderling verbonden
spierweefsels. Na een impuls door zenuwweefsel trekt hartspier samen en perst bloed het hart uit.
Gap junctions zorgen voor gecoördineerde samentrekking.
glad spierweefsel: weefsel dat voorkomt in wanden van bloedvaten, bronchiën, maag, darmen,
baarmoeder en blaas. Hier ontbreekt het streeppatroon omdat de myofibrillen minder geordend
liggen dan in dwarsgestreepte spiervezels.
