Samenvatting BLOK 3 – Aanval en Verdediging – BGZ
Inhoudsopgave
College 1 – opfrissen immunologie GZW jaar 1 ................................................................................. 2
Taak 1: aangeboren (innate) afweersysteem + College 2 .....................................................................16
A) Ontstekingsproces ....................................................................................................................... 16
B) Het complement systeem .............................................................................................................. 33
C) Dendritische cellen - belangrijke aanstuurders van de verworven afweer ............................................ 36
Taak 2: verworven afweer (T-cellen) + College 3 ...............................................................................43
Taak 3: verworven afweer (B-cellen) + college 5.......................................... Error! Bookmark not defined.
Taak 4: bacteriën, antibiotica en antibiotica resistentie + college 6 ................ Error! Bookmark not defined.
A)Bacteriën .......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
B)Antibiotica ........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
C)Antibiotica resistentie ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Taak 5: virussen + college 7 ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
Auto-immuniteit en allergie, college 8 + project ......................................... Error! Bookmark not defined.
Practicum witte bloedcellen ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
Practicum antibioticaresistentie (+ vragen voorbereiding) ........................... Error! Bookmark not defined.
College: ............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Voorbereidingsvragen: .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Workshop immunologische technieken (college workshop immunologische technieken en opdracht casus)
............................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Immunologische technieken samenvatting .............................................. Error! Bookmark not defined.
Filmpjes: ............................................................................................. Error! Bookmark not defined.
College: ............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Concept map sessie ................................................................................. Error! Bookmark not defined.
,College 1 – opfrissen immunologie GZW jaar 1
Bescherming tegen pathogenen op 3 niveaus:
1. Binnendringen pathogenen verhinderen (overal waar contact met buiten is): huid,
luchtwegen, maag-darm stelsel
Barrières:
➢ Fysiek: huid, epitheel
➢ Chemisch: maagzuur
➢ Biologisch: commensale bacterien (maag-darmkanaal → ziekteverwekkende
bacterien niet de kans geven om verder te groeien)
Doorbreken:
- Wond
- Sommige virussen kunnen binden aan eiwitten op de cellen → opnemen virussen: barriere
doorbroken
2. Aangeboren afweer: altijd aanwezig, direct klaar voor actie
Neutrofielen treden als eerste uit → monocyten treden later ook uit en worden macrofagen
• Macrofaag (veelvreter): al aanwezig, kan tatoeage inkt opnemen (zichtbaar blijven),
alles opnemen in de cel wat er niet hoort, vrij groot, onregelmatige kern, duidelijk
cytoplasma, 1-6% van witte bloedcellen is monocyt (voorloper macrofaag in bloed,
wordt later marcofaag)
- Alarmeren en fagocyteren en antigenen presenteren
➢ Fagocytose: fagosoom fuseert met lysosoom => omsluiten iets dat vernietigt
moet worden, fuseren lysosomen → stoffen komen vrij die kunnen vernietigen +
ROS en NO komen vrij en helpen bij vernietiging
2
, → na fagocytose zet macrofagen stukjes van virussen op membraan → hulp
vragen aan andere cellen bij vernietiging
Herkennen: door PRR (pattern recognition receptors)
▪ PAMP: pathogen associated molecular pattern → bevindt zich op het
membraan van virussen/bacteriën, herkennen lichaamsvreemde structuren
▪ DAMP: damage associated molecular pattern → beschadigd weefsel
herkennen doordat de stoffen uit cel “lekken”→ macrofaag herkent schade
3
, Na herkenning: fagocytose, antigenen presenteren (hulp vragen), alarmeren
(uitscheiden stoffen die andere cellen activeren)
➢ Alarmeren: uitscheiden cytokinen (bvb. chemokinen: follow me functie)
→ hersenen (koorts), beenmerg (meer aanmaak leukocyten), lever (vrijkomen
ontstekingsstoffen), endotheel (uittreden leukocyten)
• Neutrofiel(e granulocyten): snel komen naar weefsels
- 50-70% van witte bloedcellen
- In cytoplasma granula (blaasjes met stoffen die kunnen afbreken)
- Alarmeren en fagocyteren en granula uitscheiden
4
Inhoudsopgave
College 1 – opfrissen immunologie GZW jaar 1 ................................................................................. 2
Taak 1: aangeboren (innate) afweersysteem + College 2 .....................................................................16
A) Ontstekingsproces ....................................................................................................................... 16
B) Het complement systeem .............................................................................................................. 33
C) Dendritische cellen - belangrijke aanstuurders van de verworven afweer ............................................ 36
Taak 2: verworven afweer (T-cellen) + College 3 ...............................................................................43
Taak 3: verworven afweer (B-cellen) + college 5.......................................... Error! Bookmark not defined.
Taak 4: bacteriën, antibiotica en antibiotica resistentie + college 6 ................ Error! Bookmark not defined.
A)Bacteriën .......................................................................................... Error! Bookmark not defined.
B)Antibiotica ........................................................................................ Error! Bookmark not defined.
C)Antibiotica resistentie ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Taak 5: virussen + college 7 ...................................................................... Error! Bookmark not defined.
Auto-immuniteit en allergie, college 8 + project ......................................... Error! Bookmark not defined.
Practicum witte bloedcellen ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
Practicum antibioticaresistentie (+ vragen voorbereiding) ........................... Error! Bookmark not defined.
College: ............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Voorbereidingsvragen: .......................................................................... Error! Bookmark not defined.
Workshop immunologische technieken (college workshop immunologische technieken en opdracht casus)
............................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
Immunologische technieken samenvatting .............................................. Error! Bookmark not defined.
Filmpjes: ............................................................................................. Error! Bookmark not defined.
College: ............................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Concept map sessie ................................................................................. Error! Bookmark not defined.
,College 1 – opfrissen immunologie GZW jaar 1
Bescherming tegen pathogenen op 3 niveaus:
1. Binnendringen pathogenen verhinderen (overal waar contact met buiten is): huid,
luchtwegen, maag-darm stelsel
Barrières:
➢ Fysiek: huid, epitheel
➢ Chemisch: maagzuur
➢ Biologisch: commensale bacterien (maag-darmkanaal → ziekteverwekkende
bacterien niet de kans geven om verder te groeien)
Doorbreken:
- Wond
- Sommige virussen kunnen binden aan eiwitten op de cellen → opnemen virussen: barriere
doorbroken
2. Aangeboren afweer: altijd aanwezig, direct klaar voor actie
Neutrofielen treden als eerste uit → monocyten treden later ook uit en worden macrofagen
• Macrofaag (veelvreter): al aanwezig, kan tatoeage inkt opnemen (zichtbaar blijven),
alles opnemen in de cel wat er niet hoort, vrij groot, onregelmatige kern, duidelijk
cytoplasma, 1-6% van witte bloedcellen is monocyt (voorloper macrofaag in bloed,
wordt later marcofaag)
- Alarmeren en fagocyteren en antigenen presenteren
➢ Fagocytose: fagosoom fuseert met lysosoom => omsluiten iets dat vernietigt
moet worden, fuseren lysosomen → stoffen komen vrij die kunnen vernietigen +
ROS en NO komen vrij en helpen bij vernietiging
2
, → na fagocytose zet macrofagen stukjes van virussen op membraan → hulp
vragen aan andere cellen bij vernietiging
Herkennen: door PRR (pattern recognition receptors)
▪ PAMP: pathogen associated molecular pattern → bevindt zich op het
membraan van virussen/bacteriën, herkennen lichaamsvreemde structuren
▪ DAMP: damage associated molecular pattern → beschadigd weefsel
herkennen doordat de stoffen uit cel “lekken”→ macrofaag herkent schade
3
, Na herkenning: fagocytose, antigenen presenteren (hulp vragen), alarmeren
(uitscheiden stoffen die andere cellen activeren)
➢ Alarmeren: uitscheiden cytokinen (bvb. chemokinen: follow me functie)
→ hersenen (koorts), beenmerg (meer aanmaak leukocyten), lever (vrijkomen
ontstekingsstoffen), endotheel (uittreden leukocyten)
• Neutrofiel(e granulocyten): snel komen naar weefsels
- 50-70% van witte bloedcellen
- In cytoplasma granula (blaasjes met stoffen die kunnen afbreken)
- Alarmeren en fagocyteren en granula uitscheiden
4
