Probleem 1 Early Roots of
Psychology
Leerdoelen
1. Wat zijn de verschillende stromingen/theorieën mb.t. het vergaren van kennis?
2. Welke filosofen horen bij die stromingen?
3. Hoe verhouden de stromingen zich tegenover elkaar?
4. Hoe zijn de stromingen ontwikkeld over de tijd?
Wat zijn de verschillende stromingen/theorieën mb.t.
het vergaren van kennis?
Dualisme: er is een andere realiteit (God, hemel etc.) die we niet kunnen zien, naast de
realiteit die we wel kunnen zien.
Empirisme: kennis is gebaseerd op waarnemingen en de zintuigen. Hardcore empirici
denken zelfs dat er geen cognitieve verwerking nodig is voor het verwerven van kennis.
Anderen denken dat cognitieve verwerking helpend kan zijn bij kennisverwerving.
Idealisme: de waarheid bestaat uit ideeën en is niet fysiek. Een idealist is ook een
monist.
Monisme: er is maar één vorm van bestaan (materialistisch/ideaal).
Nativisme: ware kennis is aangeboren en aanwezig bij de geboorte. Vaak zijn nativisten
ook rationalisten.
Rationalisme: kennis wordt verworven door redeneren. Hardcore rationalisten vinden
perceptie onnodig. Anderen denken dat kennis wordt verworven door het redeneren over
zintuigelijke perceptie/perceptuele observatie.
Welke filosofen horen bij welke stromingen?
Plato (427 BC – 347 BC)
- Hij kwam voort uit de oude aristocratische klasse die de macht verloor toen
Athene democratischer werd.
- Hij was een leerling van Socrates. Socrates had geprobeerd een overkoepelend
idee te krijgen van het goede. Plato ging hierop verder. Plato heeft nooit het
geloof van Socrates in twijfel getrokken dat er een bovenzinnelijke Waarheid was
om de aporia (vraag zonder bevredigend antwoord) te vervangen.
Plato wijdde zijn filosofie vooral aan het streven naar gerechtigheid, in de staat en in
het individu.
- Het Griekse woord voor gerechtigheid: dikaiosune, had als betekenis uit het leven
halen wat men verdiende, niet meer en niet minder. Deze definitie weerspiegelt
het Griekse doel van hominoia (concept van orde en eenheid).
- In de tijd waarin Plato leefde waren veel mensen schuldig aan het
tegenovergestelde van gerechtigheid: pleonexia – het grijpen van meer dan je
redelijk toekomt.
- Plato probeerde zijn leerlingen te leiden naar een nieuw begrip van
rechtvaardigheid: goed doen voor je eigen bestwil en niet voor de
verlammende, parochiale bestwil van de gezondheid van je polis. Dit nieuwe
begrip van deugdzaamheid vond later zijn weg naar het christendom.
Plato was de eerste denker die onderzocht hoe kennis mogelijk is en hoe deze
gerechtvaardigd kan worden. Hij creëerde het gebied van de epistemologie (studie van
kennis) die uiteindelijk leidde tot de cognitieve psychologie. Kennis is volgens Plato waar,
Psychology
Leerdoelen
1. Wat zijn de verschillende stromingen/theorieën mb.t. het vergaren van kennis?
2. Welke filosofen horen bij die stromingen?
3. Hoe verhouden de stromingen zich tegenover elkaar?
4. Hoe zijn de stromingen ontwikkeld over de tijd?
Wat zijn de verschillende stromingen/theorieën mb.t.
het vergaren van kennis?
Dualisme: er is een andere realiteit (God, hemel etc.) die we niet kunnen zien, naast de
realiteit die we wel kunnen zien.
Empirisme: kennis is gebaseerd op waarnemingen en de zintuigen. Hardcore empirici
denken zelfs dat er geen cognitieve verwerking nodig is voor het verwerven van kennis.
Anderen denken dat cognitieve verwerking helpend kan zijn bij kennisverwerving.
Idealisme: de waarheid bestaat uit ideeën en is niet fysiek. Een idealist is ook een
monist.
Monisme: er is maar één vorm van bestaan (materialistisch/ideaal).
Nativisme: ware kennis is aangeboren en aanwezig bij de geboorte. Vaak zijn nativisten
ook rationalisten.
Rationalisme: kennis wordt verworven door redeneren. Hardcore rationalisten vinden
perceptie onnodig. Anderen denken dat kennis wordt verworven door het redeneren over
zintuigelijke perceptie/perceptuele observatie.
Welke filosofen horen bij welke stromingen?
Plato (427 BC – 347 BC)
- Hij kwam voort uit de oude aristocratische klasse die de macht verloor toen
Athene democratischer werd.
- Hij was een leerling van Socrates. Socrates had geprobeerd een overkoepelend
idee te krijgen van het goede. Plato ging hierop verder. Plato heeft nooit het
geloof van Socrates in twijfel getrokken dat er een bovenzinnelijke Waarheid was
om de aporia (vraag zonder bevredigend antwoord) te vervangen.
Plato wijdde zijn filosofie vooral aan het streven naar gerechtigheid, in de staat en in
het individu.
- Het Griekse woord voor gerechtigheid: dikaiosune, had als betekenis uit het leven
halen wat men verdiende, niet meer en niet minder. Deze definitie weerspiegelt
het Griekse doel van hominoia (concept van orde en eenheid).
- In de tijd waarin Plato leefde waren veel mensen schuldig aan het
tegenovergestelde van gerechtigheid: pleonexia – het grijpen van meer dan je
redelijk toekomt.
- Plato probeerde zijn leerlingen te leiden naar een nieuw begrip van
rechtvaardigheid: goed doen voor je eigen bestwil en niet voor de
verlammende, parochiale bestwil van de gezondheid van je polis. Dit nieuwe
begrip van deugdzaamheid vond later zijn weg naar het christendom.
Plato was de eerste denker die onderzocht hoe kennis mogelijk is en hoe deze
gerechtvaardigd kan worden. Hij creëerde het gebied van de epistemologie (studie van
kennis) die uiteindelijk leidde tot de cognitieve psychologie. Kennis is volgens Plato waar,
