MICRO-MACRO ECONOMIE
INHOUDSOPGAVE
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE? .............................................................. - 5 -
1. INLEIDING .......................................................................................... - 5 -
2. ECONOMISCH PROBLEEM: ZEER VEEL BEHOEFTEN TEGENOVER SCHAARSE MIDDELEN .............. - 5 -
3. PRODUCTIEMOGELIJKHEDEN VAN EEN LAND: DE CURVE VAN DE PRODUCTIE-MOGELIJKHEDEN ..... - 6 -
4. HET MARKTMECHANISME VS CENTRALE PLANNING ................................................. - 6 -
HOOFDSTUK 2: HET MARKTMECHANISME ....................................................... - 7 -
1. INLEIDING .......................................................................................... - 7 -
2. MARKTVRAAG ...................................................................................... - 7 -
3. MARKTAANBOD .................................................................................... - 8 -
4. MARKTEVENWICHT ................................................................................. - 8 -
5. PRIJSELASTICITEIT VAN VRAAG EN AANBOD ........................................................ - 9 -
5.1 PRIJSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ................................................................. - 9 -
5.2 PRIJSELASTICITEIT VAN HET AANBOD ............................................................. - 10 -
6. DE MARKT EN OVERHEIDSINTERVENTIES ......................................................... - 11 -
6.1 INDIRECTE PRIJSINTERVENTIE: INDIRECTE BELASTINGEN EN SUBSIDIES ............................... - 11 -
6.2 DIRECTE PRIJSREGLEMENTERING: MINIMUM- EN MAXIMUMPRIJZEN ................................... - 11 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 12 -
HOOFDSTUK 3: CONSUMENTENGEDRAG ...................................................... - 17 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 17 -
2. NUT, MARGINAAL NUT EN CONSUMPTIEBESLISSINGEN ............................................ - 17 -
3. PREFERENTIES EN INDIFFERENTIECURVEN ....................................................... - 17 -
4. BUDGETRESTRICTIE .............................................................................. - 18 -
5. VERANDERINGEN VAN HET CONSUMENTENEVENWICHT ........................................... - 18 -
5.1 VERANDERING VAN DE PREFERENTIESCHAAL:........................................................ - 18 -
5.2 VERANDERINGEN IN HET BUDGET ................................................................... - 19 -
5.3 VERANDERING IN DE PRIJS ........................................................................ - 19 -
6. CONSUMENTENGEDRAG IN ACTIE ................................................................. - 20 -
7. AFLEIDING VAN DE MARKTVRAAG UIT DE INDIVIDUELE VRAAGCURVE ............................. - 20 -
OEFENINGEN ......................................................................................... - 21 -
HOOFDSTUK 4: PRODUCTIE EN KOSTEN VAN BEDRIJVEN .................................. - 23 -
-1-
,1. INLEIDING ........................................................................................ - 23 -
2. BEDRIJVEN EN DE ORGANISATIE VAN DE PRODUCTIE ............................................. - 23 -
2.1 VOORDELEN VAN DE ORGANISATIE VAN PRODUCTIE IN BEDRIJVEN .................................. - 23 -
2.2 DOELSTELLINGEN EN BEPERKINGEN VAN BEDRIJVEN .............................................. - 23 -
3. PRODUCTIE EN KOSTEN: ENKELE INLEIDENDE BEGRIPPEN ........................................ - 24 -
3.1 DE PRODUCTIEFUNCTIE ........................................................................... - 24 -
4. HET GEDRAG VAN DE PRODUCENT: DE OPTIMALE KEUZE VAN INPUTS IN DE PRODUCTIE ......... - 24 -
4.1 PRODUCTIE EN DE SUBSTITUEERBAARHEID VAN INPUTS ............................................ - 24 -
4.2 HET KEUZEPROBLEEM VAN DE PRODUCENT: PRODUCTIE TEGEN MINIMALE KOSTEN ................... - 25 -
5. PRODUCTIE EN KOSTEN OP KORTE TERMIJN ..................................................... - 25 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 26 -
HOOFDSTUK 5: PRIJSVORMING ONDER VERSCHILLENDE MARKTSTRUCTUREN ......... - 29 -
1. INLEIDING ....................................................................................... - 29 -
2. CRITERIA VOOR HET ONDERSCHEIDEN VAN VERSCHILLENDE MARKTVORMEN ..................... - 29 -
3. WINSTMAXIMEREND GEDRAG ..................................................................... - 29 -
4. ZUIVERE MEDEDINGING ........................................................................... - 30 -
5. MONOPOLIE...................................................................................... - 31 -
6. OLIGOPOLIE ..................................................................................... - 31 -
7. MONOPOLISTISCHE CONCURRENTIE .............................................................. - 32 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 32 -
HOOFDSTUK 6: MARKTIMPERFECTIES EN DE ROL VAN DE OVERHEID .................... - 35 -
2. ECONOMISCHE WELVAART EN DE MARKTUITKOMSTEN............................................ - 35 -
3. OORZAKEN VAN MARKTFALING EN DE ROL VAN DE OVERHEID .................................... - 35 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 37 -
HOOFDSTUK 7: PRODUCTIE, INKOMENS EN BESTEDINGEN: DE MACRO-ECONOMISCHE
BENADERING ....................................................................................... - 39 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 39 -
2. PRODUCTIE, TOEGEVOEGDE WAARDE EN FACTORVERGOEDINGEN ................................ - 39 -
3. SOORTEN FACTORVERGOEDINGEN ............................................................... - 39 -
4. DE ECONOMISCHE KRINGLOOP ................................................................... - 39 -
8. BBP, BNI, BINNENLANDSE BESTEDINGEN EN BESTEDING VAN HET BINNENLANDS PRODUCT ..... - 41 -
9. WAARDERINGSPROBLEMEN....................................................................... - 41 -
13. VERGELIJKING TUSSEN LANDEN ................................................................ - 42 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 42 -
HOOFDSTUK 8: ECONOMISCHE GROEI EN ONTWIKKELING ................................. - 45 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 45 -
2. DEFINITIE EN MAATSTAVEN ...................................................................... - 45 -
3. DE LANGE GOLFBEWEGING ....................................................................... - 45 -
-2-
,4. GROEIBOEKHOUDING............................................................................. - 45 -
5. DE NEO-KLASSIEKE GROEITHEORIE .............................................................. - 45 -
6. DE NIEUWE GROEITHEORIE ....................................................................... - 46 -
7. ECONOMISCHE ONTWIKKELING ................................................................... - 46 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 46 -
HOOFDSTUK 9: MACRO-ECONOMISCH EVENWICHT.......................................... - 48 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 48 -
HOOFDSTUK 11: BEÏNVLOEDING VAN DE AGGREGATEIVE VRAAG: DE BUDGETTAIRE
POLITIEK ............................................................................................ - 49 -
1. MACRO-ECONOMISCHE BETEKNENIS VAN DE OVERHEEID ......................................... - 49 -
OVERHEIDSUITGAVEN ................................................................................... - 49 -
OVERHEIDSONTVANGSTEN .............................................................................. - 49 -
PRIMAIR OVERHEIDSSALDO .............................................................................. - 49 -
2. BUDGETTAIRE POLITIEK EN DE OVERHEIDSSCHULD ............................................... - 50 -
OVERHEIDSSALDO = BUDGETTAIR SALDO ................................................................. - 50 -
BUDGETTAIR BELEID OF BEGROTINGSBELEID ............................................................. - 50 -
EVOLUTIE VAN DE SCHULDGRAAD (IN % VAN HET BBP) .................................................. - 50 -
REFLECTIES SCHULDRATIO .............................................................................. - 50 -
EUROPESE STABILITIEIT EN GROEIPACT (SGP) ........................................................... - 50 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 51 -
HOOFDSTUK 12: BEÏNVLOEDING VAN DE AGGREGATIEVE VRAAG: DE MONETAIRE
POLITIEK ............................................................................................ - 52 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 52 -
2. DE GELDHOEVEELHEID ........................................................................... - 52 -
3. GELDAANBOD .................................................................................... - 52 -
4. DE VRAAG NAAR GELD ........................................................................... - 53 -
5. DE GELDMARKTEVENWICHT ...................................................................... - 53 -
6. MONETAIRE POLITIEK ............................................................................ - 54 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 54 -
HOOFDSTUK 13: WERKLOOSHEID EN INFLATIE .............................................. - 56 -
1. WERKLOOSHEID.................................................................................. - 56 -
2. INFLATIE ......................................................................................... - 57 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 58 -
-3-
, -4-
INHOUDSOPGAVE
HOOFDSTUK 1: WAT IS ECONOMIE? .............................................................. - 5 -
1. INLEIDING .......................................................................................... - 5 -
2. ECONOMISCH PROBLEEM: ZEER VEEL BEHOEFTEN TEGENOVER SCHAARSE MIDDELEN .............. - 5 -
3. PRODUCTIEMOGELIJKHEDEN VAN EEN LAND: DE CURVE VAN DE PRODUCTIE-MOGELIJKHEDEN ..... - 6 -
4. HET MARKTMECHANISME VS CENTRALE PLANNING ................................................. - 6 -
HOOFDSTUK 2: HET MARKTMECHANISME ....................................................... - 7 -
1. INLEIDING .......................................................................................... - 7 -
2. MARKTVRAAG ...................................................................................... - 7 -
3. MARKTAANBOD .................................................................................... - 8 -
4. MARKTEVENWICHT ................................................................................. - 8 -
5. PRIJSELASTICITEIT VAN VRAAG EN AANBOD ........................................................ - 9 -
5.1 PRIJSELASTICITEIT VAN DE VRAAG ................................................................. - 9 -
5.2 PRIJSELASTICITEIT VAN HET AANBOD ............................................................. - 10 -
6. DE MARKT EN OVERHEIDSINTERVENTIES ......................................................... - 11 -
6.1 INDIRECTE PRIJSINTERVENTIE: INDIRECTE BELASTINGEN EN SUBSIDIES ............................... - 11 -
6.2 DIRECTE PRIJSREGLEMENTERING: MINIMUM- EN MAXIMUMPRIJZEN ................................... - 11 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 12 -
HOOFDSTUK 3: CONSUMENTENGEDRAG ...................................................... - 17 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 17 -
2. NUT, MARGINAAL NUT EN CONSUMPTIEBESLISSINGEN ............................................ - 17 -
3. PREFERENTIES EN INDIFFERENTIECURVEN ....................................................... - 17 -
4. BUDGETRESTRICTIE .............................................................................. - 18 -
5. VERANDERINGEN VAN HET CONSUMENTENEVENWICHT ........................................... - 18 -
5.1 VERANDERING VAN DE PREFERENTIESCHAAL:........................................................ - 18 -
5.2 VERANDERINGEN IN HET BUDGET ................................................................... - 19 -
5.3 VERANDERING IN DE PRIJS ........................................................................ - 19 -
6. CONSUMENTENGEDRAG IN ACTIE ................................................................. - 20 -
7. AFLEIDING VAN DE MARKTVRAAG UIT DE INDIVIDUELE VRAAGCURVE ............................. - 20 -
OEFENINGEN ......................................................................................... - 21 -
HOOFDSTUK 4: PRODUCTIE EN KOSTEN VAN BEDRIJVEN .................................. - 23 -
-1-
,1. INLEIDING ........................................................................................ - 23 -
2. BEDRIJVEN EN DE ORGANISATIE VAN DE PRODUCTIE ............................................. - 23 -
2.1 VOORDELEN VAN DE ORGANISATIE VAN PRODUCTIE IN BEDRIJVEN .................................. - 23 -
2.2 DOELSTELLINGEN EN BEPERKINGEN VAN BEDRIJVEN .............................................. - 23 -
3. PRODUCTIE EN KOSTEN: ENKELE INLEIDENDE BEGRIPPEN ........................................ - 24 -
3.1 DE PRODUCTIEFUNCTIE ........................................................................... - 24 -
4. HET GEDRAG VAN DE PRODUCENT: DE OPTIMALE KEUZE VAN INPUTS IN DE PRODUCTIE ......... - 24 -
4.1 PRODUCTIE EN DE SUBSTITUEERBAARHEID VAN INPUTS ............................................ - 24 -
4.2 HET KEUZEPROBLEEM VAN DE PRODUCENT: PRODUCTIE TEGEN MINIMALE KOSTEN ................... - 25 -
5. PRODUCTIE EN KOSTEN OP KORTE TERMIJN ..................................................... - 25 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 26 -
HOOFDSTUK 5: PRIJSVORMING ONDER VERSCHILLENDE MARKTSTRUCTUREN ......... - 29 -
1. INLEIDING ....................................................................................... - 29 -
2. CRITERIA VOOR HET ONDERSCHEIDEN VAN VERSCHILLENDE MARKTVORMEN ..................... - 29 -
3. WINSTMAXIMEREND GEDRAG ..................................................................... - 29 -
4. ZUIVERE MEDEDINGING ........................................................................... - 30 -
5. MONOPOLIE...................................................................................... - 31 -
6. OLIGOPOLIE ..................................................................................... - 31 -
7. MONOPOLISTISCHE CONCURRENTIE .............................................................. - 32 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 32 -
HOOFDSTUK 6: MARKTIMPERFECTIES EN DE ROL VAN DE OVERHEID .................... - 35 -
2. ECONOMISCHE WELVAART EN DE MARKTUITKOMSTEN............................................ - 35 -
3. OORZAKEN VAN MARKTFALING EN DE ROL VAN DE OVERHEID .................................... - 35 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 37 -
HOOFDSTUK 7: PRODUCTIE, INKOMENS EN BESTEDINGEN: DE MACRO-ECONOMISCHE
BENADERING ....................................................................................... - 39 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 39 -
2. PRODUCTIE, TOEGEVOEGDE WAARDE EN FACTORVERGOEDINGEN ................................ - 39 -
3. SOORTEN FACTORVERGOEDINGEN ............................................................... - 39 -
4. DE ECONOMISCHE KRINGLOOP ................................................................... - 39 -
8. BBP, BNI, BINNENLANDSE BESTEDINGEN EN BESTEDING VAN HET BINNENLANDS PRODUCT ..... - 41 -
9. WAARDERINGSPROBLEMEN....................................................................... - 41 -
13. VERGELIJKING TUSSEN LANDEN ................................................................ - 42 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 42 -
HOOFDSTUK 8: ECONOMISCHE GROEI EN ONTWIKKELING ................................. - 45 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 45 -
2. DEFINITIE EN MAATSTAVEN ...................................................................... - 45 -
3. DE LANGE GOLFBEWEGING ....................................................................... - 45 -
-2-
,4. GROEIBOEKHOUDING............................................................................. - 45 -
5. DE NEO-KLASSIEKE GROEITHEORIE .............................................................. - 45 -
6. DE NIEUWE GROEITHEORIE ....................................................................... - 46 -
7. ECONOMISCHE ONTWIKKELING ................................................................... - 46 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 46 -
HOOFDSTUK 9: MACRO-ECONOMISCH EVENWICHT.......................................... - 48 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 48 -
HOOFDSTUK 11: BEÏNVLOEDING VAN DE AGGREGATEIVE VRAAG: DE BUDGETTAIRE
POLITIEK ............................................................................................ - 49 -
1. MACRO-ECONOMISCHE BETEKNENIS VAN DE OVERHEEID ......................................... - 49 -
OVERHEIDSUITGAVEN ................................................................................... - 49 -
OVERHEIDSONTVANGSTEN .............................................................................. - 49 -
PRIMAIR OVERHEIDSSALDO .............................................................................. - 49 -
2. BUDGETTAIRE POLITIEK EN DE OVERHEIDSSCHULD ............................................... - 50 -
OVERHEIDSSALDO = BUDGETTAIR SALDO ................................................................. - 50 -
BUDGETTAIR BELEID OF BEGROTINGSBELEID ............................................................. - 50 -
EVOLUTIE VAN DE SCHULDGRAAD (IN % VAN HET BBP) .................................................. - 50 -
REFLECTIES SCHULDRATIO .............................................................................. - 50 -
EUROPESE STABILITIEIT EN GROEIPACT (SGP) ........................................................... - 50 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 51 -
HOOFDSTUK 12: BEÏNVLOEDING VAN DE AGGREGATIEVE VRAAG: DE MONETAIRE
POLITIEK ............................................................................................ - 52 -
1. INLEIDING ........................................................................................ - 52 -
2. DE GELDHOEVEELHEID ........................................................................... - 52 -
3. GELDAANBOD .................................................................................... - 52 -
4. DE VRAAG NAAR GELD ........................................................................... - 53 -
5. DE GELDMARKTEVENWICHT ...................................................................... - 53 -
6. MONETAIRE POLITIEK ............................................................................ - 54 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 54 -
HOOFDSTUK 13: WERKLOOSHEID EN INFLATIE .............................................. - 56 -
1. WERKLOOSHEID.................................................................................. - 56 -
2. INFLATIE ......................................................................................... - 57 -
OEFENINGEN .......................................................................................... - 58 -
-3-
, -4-
