Romaans: Religieus imperialisme of de
verspreiding van het christendom
Inleiding
Vooraf: Nieuw belangrijk politiek figuur: Keizer Constantijn 285-337 nC.
- belangrijk want hoofdstad: w. van Rome-> Istanbul verplaatst
- eerste christelijke keizer binnen Romeinse Rijk
- christendom geleidelijk al populairder, bleef ondergeschikt aan
Romeinse godsdienst
- Constantijn zal christendom legaliseren en uitroepen als
staatsgodsdienst,
Oostelijk deel blijft veel
langer bestaan
Romeinse keizerrijk = alles
ingekleurd (heel uitgebreid), er
breekt een tijd van politieke
onstabiliteit, tot val WRR in
476, het gebied (geel) met
nieuwe hoofdstad blijft
Romeinse rijk, WRR door veel
verschillenden worden
geregeerd
Begrip Middeleeuwen: tussen val Romeinse Rijk en Renaissance: Vroege,
Hoge en Late Middeleeuwen
,Maar! …
Val WRR= institutioneel
Want Laat Romeinse cultuur leeft door!
- Politieke breuk ≠ harde culturele breuk: chronologisch en ideologisch
vloeiend in overgang: cultuur blijft doorleven en evolueren door
continuïteit in het Oost Romeinse Rijk (/Byzantijnse Rijk= tot 1453)
- Door architectuur: niet alles is platgegooid
- Inwoners: Germanen (minderheid) hadden geen permanente
architectuurcultuur: waren rondtrekkende volken
- Veel inheemse (meerderheid) bevolking die deel uitmaakte van
Romeinse gewoontes: op cultureel niveau deze tradities uitdragen
(=assimilatie/acculturatie)
- Religie: Constantijn: christendom tot staatsgodsdienst -> steeds
verder verspreiden over ORR en voormalig Romeinse Rijk ->
Christendom w belangrijker
- Christelijke kerk wordt belangrijke opdrachtgever van architectuur
= continuïteit architectuur Constantijn en Karolingische bouwwerken
Middeleeuwen duiden dus: tussen periode voor val van het Romeinse rijk
en de heropleving van dit ideaal in de Renaissance.
Zegelring van Childerick (vader van Clovis):
stelt zichzelf als Romeinse bevelhebber
Clovis= Merovingische Koning
Doping Koning Clovis (466-511)
Hij zal alle Frankische stammen verenigen in het
Frankische Rijk (481-887)
, Dopen tot Christendom: associëren met Christelijke geloof en
herinnering macht vh Romeinse Rijk = bindende factor in tijd van
geopolitieke versnippering na val WRR
Cultureel vlak: drang naar associatie legitieme erfgenaam Christelijke
Romeinse Rijk.
WAT IS DE IMPACT VAN HET ROMEINSE RIJK OP HET ONTWIKKELEN
VAN CULTUUR EN ARCHITECTUUR ?
ROMANITAS:
= herinnering aan/ associatie met cultuur en macht v.h. (christelijke)
Romeinse Rijk
VORMENTAAL, CONSTRUCTIEMETHODE EN SPOLIA :
=herinterpretatie klassieke vormentaal en typologieën: architectuur
klassieke oudheid + Germaanse + Byzantijnse invloeden
Spolia = recupereren architecturale elementen uit oudere bestaande
gebouwen om deze in nieuwbouwprojecten te integreren om band te
creëren tussen heden en verleden
CHRISTENDOM : ideologische en culturele bindende factor: uitbouwen van
Christelijk imperium
ZAL LEIDEN TOT ONTWIKKELEN EIGEN ARCHITECTUUR :
2 parallelle evoluties in het grondplan: keuze centraalbouw (= compacte
vorm van bouwen streven naar eengemaakte ruimte, cirkels, vierkanten),
aanleg Basilica (eenvoudige vergaderruimte, rechthoekige ruimte), Grieks
Kruis
ROMANO-BYZANTIJNSE INVLOEDEN
STIJL, VORMENTAAL EN CONSTRUCTIE : ROMANO-BYZANTIJNSE KENMERKEN
term Byzantijns: in Middeleeuwen geen betekenis.
Byzantium w algemeen aanvaard als ‘laatste bastion’ v.h. Romeinse Rijk.
Romanitas: associatie/herinnering Romeins imperium
- WRR en ORR zal verschillen in architectuur, maar er w. geen
onderscheid gemaakt tussen de 2 culturen, invloeden worden
beschouwd als elementen die de oude cultuur dragen (zonder
onderscheid), term dekt deze variatie