Arm en rijk H2
§2.1 Water in de droge wereld
Water: bron van leven
In veel gebieden in de wereld:
tekorten aan zoet water en schoon drinkwater
geen waterleiding en riolering (1 miljard mensen!)
mensen worden ziek en overlijden (1,8 miljoen mensen per jaar)
Waar komt ons water vandaan?
De waterkringloop:
verdamping condensatie neerslag infiltratie afstroming via oppervlak
of grondwater
De korte kringloop: alleen boven grote wateroppervlakken.
De lange kringloop: gaat ook via land.
Watervoorraad in de wereld
2,5% van al het water is zoet
0,3% daarvan is maar toegankelijk voor menselijk gebruik
50 liter per dag zoetwater beschikbaar. In Nederland 119 liter per
huishouden per dag uit de kraan.
De watervoetafdruk (= totale hoeveelheid water die wordt gebruikt voor
alle diensten en producten die men consumeert) in rijke landen is vel
hoger.
Waterwinning in Nederland
Kraanwater 62% uit aquifers (= ondergrondse waterhoudende grondlaag).
Overmatig oppompen dalende grondwaterspiegel verdroging van de
natuur.
Fossiel grondwater wordt niet meer aangevuld uitputbaar en de
exploitatie is niet duurzaam (Afrika).
In Nederland halen we 37% van ons drinkwater uit rivieren en meren. Een
deel van dit oppervlakte water wordt in de duinen gefilterd (1%).
Nuttige neerslag
Nuttige (of effectieve) neerslag = neerslag die overblijft na verdamping.
De droogte-index = verhouding tussen neerslag en mogelijke
verdamping (potentiële evapotranspiratie)
De waterbalans = hoeveel zoet water is er in een gebied beschikbaar?
=(aanvoer van water + de watervoorraad) – (verdamping + afvoer)
, Waterproblemen
De watertekorten in de wereld nemen toe: wereldbevolking groeit,
waterverbruik p.p. groeit.
Verbruik: landbouw (66%), industrie (25%) en huishoudens (10%)
Absolute waterschaarste: watervoorraad daalt uitputting en
roofbouw.
Economische waterschaarste: geen geld voor water van goede
kwaliteit.
Waterverbruik neemt toe
Landbouw in droge gebieden gebruikt erg veel water. Bezuinigen heeft nut. Veel
grond- en rivierwater raakt vervuild met gif en meststoffen.
Bijv. Biobrandstof in de V.S. uitbreiding maisteelt meststoffen in de
rivieren ongeschikt als drinkwater.
Industrie verbruikt ook veel, vooral in de ontwikkelde landen en opkomende
landen.
Verstedelijking bedreigt de watervoorziening. Onttrekken van grondwater
verdroging en verzakking (Mexico-Stad).
Huishoudelijk verbruik neemt toe door welvaart, ook door massatoerisme in
droge gebieden.
Oplossingen voor waterproblemen
Waterbesparing door:
Doelmatiger irrigatiemethoden (druppelbevloeiing)
Beperken van verliezen door: verdamping (met tunnelkassen) en
lekkages (bv. in Singapore, oude leidingen)
Teelt van andere gewassen (bijv. avocado’s i.p.v. bananen en
sinaasappelen)
Minder vleesverbruik (20x meer water/calorie dan graan)
Waterpricing remt waterverspilling af (belasting op water verhogen)
§2.1 Water in de droge wereld
Water: bron van leven
In veel gebieden in de wereld:
tekorten aan zoet water en schoon drinkwater
geen waterleiding en riolering (1 miljard mensen!)
mensen worden ziek en overlijden (1,8 miljoen mensen per jaar)
Waar komt ons water vandaan?
De waterkringloop:
verdamping condensatie neerslag infiltratie afstroming via oppervlak
of grondwater
De korte kringloop: alleen boven grote wateroppervlakken.
De lange kringloop: gaat ook via land.
Watervoorraad in de wereld
2,5% van al het water is zoet
0,3% daarvan is maar toegankelijk voor menselijk gebruik
50 liter per dag zoetwater beschikbaar. In Nederland 119 liter per
huishouden per dag uit de kraan.
De watervoetafdruk (= totale hoeveelheid water die wordt gebruikt voor
alle diensten en producten die men consumeert) in rijke landen is vel
hoger.
Waterwinning in Nederland
Kraanwater 62% uit aquifers (= ondergrondse waterhoudende grondlaag).
Overmatig oppompen dalende grondwaterspiegel verdroging van de
natuur.
Fossiel grondwater wordt niet meer aangevuld uitputbaar en de
exploitatie is niet duurzaam (Afrika).
In Nederland halen we 37% van ons drinkwater uit rivieren en meren. Een
deel van dit oppervlakte water wordt in de duinen gefilterd (1%).
Nuttige neerslag
Nuttige (of effectieve) neerslag = neerslag die overblijft na verdamping.
De droogte-index = verhouding tussen neerslag en mogelijke
verdamping (potentiële evapotranspiratie)
De waterbalans = hoeveel zoet water is er in een gebied beschikbaar?
=(aanvoer van water + de watervoorraad) – (verdamping + afvoer)
, Waterproblemen
De watertekorten in de wereld nemen toe: wereldbevolking groeit,
waterverbruik p.p. groeit.
Verbruik: landbouw (66%), industrie (25%) en huishoudens (10%)
Absolute waterschaarste: watervoorraad daalt uitputting en
roofbouw.
Economische waterschaarste: geen geld voor water van goede
kwaliteit.
Waterverbruik neemt toe
Landbouw in droge gebieden gebruikt erg veel water. Bezuinigen heeft nut. Veel
grond- en rivierwater raakt vervuild met gif en meststoffen.
Bijv. Biobrandstof in de V.S. uitbreiding maisteelt meststoffen in de
rivieren ongeschikt als drinkwater.
Industrie verbruikt ook veel, vooral in de ontwikkelde landen en opkomende
landen.
Verstedelijking bedreigt de watervoorziening. Onttrekken van grondwater
verdroging en verzakking (Mexico-Stad).
Huishoudelijk verbruik neemt toe door welvaart, ook door massatoerisme in
droge gebieden.
Oplossingen voor waterproblemen
Waterbesparing door:
Doelmatiger irrigatiemethoden (druppelbevloeiing)
Beperken van verliezen door: verdamping (met tunnelkassen) en
lekkages (bv. in Singapore, oude leidingen)
Teelt van andere gewassen (bijv. avocado’s i.p.v. bananen en
sinaasappelen)
Minder vleesverbruik (20x meer water/calorie dan graan)
Waterpricing remt waterverspilling af (belasting op water verhogen)
