Samenvatting strafrecht 1
Wetboek van strafrecht
Eerste boek: algemene bepalingen
Slotbepaling art. 91 Sr
De bepalingen zijn ook van toepassing op andere wetten en verordeningen, maar titel IX
wordt uitgezonderd omdat hierin de betekenis van woorden wordt gegeven en hier mag een
lagere wetgever van afwijken.
Tweede boek: misdrijven
Derde boek: overtredingen
Strafbepaling, iets kan gestraft worden
Strafbaar feit of delict, het feit waar de straf op staat
Legaliteitsbeginsel
Art. 1 Sr, art. 7 EVRM
Rechtszekerheid burger moet kunnen weten wanneer hij zich schuldig maakt aan een
strafbaar feit.
- Wettelijke strafbepaling
- Voorafgaande strafbepaling, verbod van terugwerkende kracht
- Voldoende duidelijk lex certa
- Verbod van analogie, het valt niet onder de wet maar het lijkt er wel heel erg op dat
mag niet.
Opzetdelicten
Opzet is bestanddeel en is subjectief bestanddeel, geestelijke gesteldheid
Objectief bestanddeel niet over de geestelijke gesteldheid
Schulddelicten
Schuld is bestanddeel en subjectief
Stilzwijgende bestanddelen
bijv 300 mishandeling
HR ‘opzettelijke een ander lichamelijk letsel of pijn zonder rechtvaardigingsgrond’
Bestanddelen: opzet, wederrechtelijkheid, een ander, pijn of letsel
Geobjectiveerd: de opzet is gericht op een bepaald feit en kan andere gevolgen hebben.
Dood kan een gevolg zijn maar de opzet kan mishandeling zijn.
Bij zware mishandeling is wederrechtelijkheid een element.
Voorwaarden voor strafbaarheid
1. Een gedraging
2. Die aan bestanddelen van delictsomschrijving uit toepasselijke en verbindende
strafbepaling beantwoordt
3. Wederrechtelijk is, dus geen rechtvaardigingsgrond
4. En schuld te wijten is, dus geen schulduitsluitingsgrond
Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn elementen en die worden verondersteld
aanwezig te zijn en moet het tegendeel worden bewezen.
,Soorten delicten
- Materieel delict
De gedraging is omschreven als het veroorzaken van een gevolg
- Formeel delict
De gedraging als zodanig verboden ongeacht het gevolg
- Commissiedelict
De gedraging is omschreven als een handleiding, het overtreden van een verbod
- Omissiedelict
Nalaten, er is een verplichting om een bepaalde gedraging te verrichten
- Krenkingsdelicten
Er wordt pas strafrechtelijk gereageerd als een rechtsgoed daadwerkelijk wordt
aangetast.
- Gevaarzettingsdelicten
De bedreiging van een rechtsgoed wordt er al strafrechtelijk gereageerd.
abstract en concreet
Rechtsbelangen ook wel rechtsgoederen
Strafprocesrecht
Hoofddoel, het goed naleven van het materiële strafrecht
Bijkomende doelen
- Eerbiediging van de rechten en vrijheden van de verdachte
- Eerbiediging van de rechten en vrijheden van andere betrokkenen
- Procedurele rechtvaardigheid
- Demonstratiefunctie
Interpretatie
- Grammaticale of taalkundige, gangbare betekenis van een woord in het gewone
taalgebruik, Van Dale.
- Teleologische, de bedoeling van de wetgever ten tijde van het maken van de wet.
- Systematische, er wordt gekeken naar het systeem van de regeling waar de bepaling
in staat.
- Historische, wat er is gezegd bij de totstandkoming van de wet, kamerstukken,
memorie van toelichting.
Misdrijven vereisen opzet of schuld, waarbij opzet de zwaardere variant is.
Opzetdelicten, doleuze delicten hier is opzet een vereiste
schulddelicten, culpose delicten hier is schuld/culpa een vereiste
Bij overtredingen gaat het om het materiële feit
Schuld = verwijtbaarheid
Het kan de dader verweten worden dat hij de mogelijkheid had zich anders te gedragen dan
hij deed. Bij avas kon er niet anders worden gehandeld omdat er geen kennis van was.
, Als wederrechtelijkheid of verwijtbaarheid in de wet zijn worden het bestanddelen en komen
ze bij de eerste materiële vraag aan bod omdat het ingaat op de delictsomschrijving.
Het culpose delict kent geen elementen, met de bewezenverklaring en de kwalificatie staat
de strafbaarheid van de dader vast.
Vervolgingsuitsluitingsgronden
Bijv. dood of kind dus niet vervolgbaar, gevolg OvJ niet ontvankelijk. Derde formele vraag
Strafuitsluitingsgronden
Ontoerekeningsvatbaarheid
1. Was sprake van een psychische stoornis, psychogeriatrische aandoening of
verstandelijke handicap?
2. Zo ja, bestaat er een causaal verband tussen het delict en de stoornis?
3. Zo ja, is dat een reden om de dader het gepleegde feit niet toe te rekenen?
Verminderde toerekeningsvatbaarheid
De dader kan niet de hele verantwoordelijkheid dragen maar een deel.
Wanneer mag het niet worden toegerekend vanwege stoornis
Verdachte kon als gevolg van stoornis niet begrijpen dat feit wederrechtelijk
was (‘geen inzicht in goed en kwaad’)
of
Was niet in staat in overeenstemming te handelen met zijn begrip van de
wederrechtelijkheid van dat feit (wilsvrijheid vergaand aangetast; vgl
psychische overmacht door externe oorzaak)
Niet verwarren met formele vraag schorsing van de vervolging.
Als er ontoerekeningsvatbaar/ontoerekenbaar is dan geen straf want geen schuld
Art. 352 lid 2 Sv kan er wel een maatregel worden opgelegd.
Overmacht
Er moet sprake zijn van zodanige pressie dat van de dader niet gevergd kan worden dat hij
anders handelde dan hij heeft gedaan.
Wetboek van strafrecht
Eerste boek: algemene bepalingen
Slotbepaling art. 91 Sr
De bepalingen zijn ook van toepassing op andere wetten en verordeningen, maar titel IX
wordt uitgezonderd omdat hierin de betekenis van woorden wordt gegeven en hier mag een
lagere wetgever van afwijken.
Tweede boek: misdrijven
Derde boek: overtredingen
Strafbepaling, iets kan gestraft worden
Strafbaar feit of delict, het feit waar de straf op staat
Legaliteitsbeginsel
Art. 1 Sr, art. 7 EVRM
Rechtszekerheid burger moet kunnen weten wanneer hij zich schuldig maakt aan een
strafbaar feit.
- Wettelijke strafbepaling
- Voorafgaande strafbepaling, verbod van terugwerkende kracht
- Voldoende duidelijk lex certa
- Verbod van analogie, het valt niet onder de wet maar het lijkt er wel heel erg op dat
mag niet.
Opzetdelicten
Opzet is bestanddeel en is subjectief bestanddeel, geestelijke gesteldheid
Objectief bestanddeel niet over de geestelijke gesteldheid
Schulddelicten
Schuld is bestanddeel en subjectief
Stilzwijgende bestanddelen
bijv 300 mishandeling
HR ‘opzettelijke een ander lichamelijk letsel of pijn zonder rechtvaardigingsgrond’
Bestanddelen: opzet, wederrechtelijkheid, een ander, pijn of letsel
Geobjectiveerd: de opzet is gericht op een bepaald feit en kan andere gevolgen hebben.
Dood kan een gevolg zijn maar de opzet kan mishandeling zijn.
Bij zware mishandeling is wederrechtelijkheid een element.
Voorwaarden voor strafbaarheid
1. Een gedraging
2. Die aan bestanddelen van delictsomschrijving uit toepasselijke en verbindende
strafbepaling beantwoordt
3. Wederrechtelijk is, dus geen rechtvaardigingsgrond
4. En schuld te wijten is, dus geen schulduitsluitingsgrond
Wederrechtelijkheid en verwijtbaarheid zijn elementen en die worden verondersteld
aanwezig te zijn en moet het tegendeel worden bewezen.
,Soorten delicten
- Materieel delict
De gedraging is omschreven als het veroorzaken van een gevolg
- Formeel delict
De gedraging als zodanig verboden ongeacht het gevolg
- Commissiedelict
De gedraging is omschreven als een handleiding, het overtreden van een verbod
- Omissiedelict
Nalaten, er is een verplichting om een bepaalde gedraging te verrichten
- Krenkingsdelicten
Er wordt pas strafrechtelijk gereageerd als een rechtsgoed daadwerkelijk wordt
aangetast.
- Gevaarzettingsdelicten
De bedreiging van een rechtsgoed wordt er al strafrechtelijk gereageerd.
abstract en concreet
Rechtsbelangen ook wel rechtsgoederen
Strafprocesrecht
Hoofddoel, het goed naleven van het materiële strafrecht
Bijkomende doelen
- Eerbiediging van de rechten en vrijheden van de verdachte
- Eerbiediging van de rechten en vrijheden van andere betrokkenen
- Procedurele rechtvaardigheid
- Demonstratiefunctie
Interpretatie
- Grammaticale of taalkundige, gangbare betekenis van een woord in het gewone
taalgebruik, Van Dale.
- Teleologische, de bedoeling van de wetgever ten tijde van het maken van de wet.
- Systematische, er wordt gekeken naar het systeem van de regeling waar de bepaling
in staat.
- Historische, wat er is gezegd bij de totstandkoming van de wet, kamerstukken,
memorie van toelichting.
Misdrijven vereisen opzet of schuld, waarbij opzet de zwaardere variant is.
Opzetdelicten, doleuze delicten hier is opzet een vereiste
schulddelicten, culpose delicten hier is schuld/culpa een vereiste
Bij overtredingen gaat het om het materiële feit
Schuld = verwijtbaarheid
Het kan de dader verweten worden dat hij de mogelijkheid had zich anders te gedragen dan
hij deed. Bij avas kon er niet anders worden gehandeld omdat er geen kennis van was.
, Als wederrechtelijkheid of verwijtbaarheid in de wet zijn worden het bestanddelen en komen
ze bij de eerste materiële vraag aan bod omdat het ingaat op de delictsomschrijving.
Het culpose delict kent geen elementen, met de bewezenverklaring en de kwalificatie staat
de strafbaarheid van de dader vast.
Vervolgingsuitsluitingsgronden
Bijv. dood of kind dus niet vervolgbaar, gevolg OvJ niet ontvankelijk. Derde formele vraag
Strafuitsluitingsgronden
Ontoerekeningsvatbaarheid
1. Was sprake van een psychische stoornis, psychogeriatrische aandoening of
verstandelijke handicap?
2. Zo ja, bestaat er een causaal verband tussen het delict en de stoornis?
3. Zo ja, is dat een reden om de dader het gepleegde feit niet toe te rekenen?
Verminderde toerekeningsvatbaarheid
De dader kan niet de hele verantwoordelijkheid dragen maar een deel.
Wanneer mag het niet worden toegerekend vanwege stoornis
Verdachte kon als gevolg van stoornis niet begrijpen dat feit wederrechtelijk
was (‘geen inzicht in goed en kwaad’)
of
Was niet in staat in overeenstemming te handelen met zijn begrip van de
wederrechtelijkheid van dat feit (wilsvrijheid vergaand aangetast; vgl
psychische overmacht door externe oorzaak)
Niet verwarren met formele vraag schorsing van de vervolging.
Als er ontoerekeningsvatbaar/ontoerekenbaar is dan geen straf want geen schuld
Art. 352 lid 2 Sv kan er wel een maatregel worden opgelegd.
Overmacht
Er moet sprake zijn van zodanige pressie dat van de dader niet gevergd kan worden dat hij
anders handelde dan hij heeft gedaan.
