Werkcollege 2 week 5
Bernini en Borromini
San Ivo della Sapienza – Borromini – Rome – 1642/1660
‘barokke’ katholieke kerk. Nu gebruikt door het staatsarchief van Rome.
In de 14e eeuw was er op deze plek een kapel bij het paleis van de universiteit van Rome. De
universiteit heet La Sapienza en de kapel was gewijd aan de heilige Ivo, vandaar de naam. In de 17 e
eeuw kreeg Borromini de opdracht voor de kerk en heeft zich toen gehouden aan het bestaande
pleintje wat er al was. De plattegrond is een Davidster, in die tijd een Solomon ster genoemd, en die
stond voor wijsheid. De punten zijn afgesneden door cirkels, die ofwel een holle ofwel een bolle
afsnede veroorzaken. Daarnaast heeft de façade een kromming die doorloopt in de architectuur van
het plein. De lantaarn van de kerk heeft een kurkentrekker motief. Borromini staat bekend om zijn
spelen met geometrische vormen.
In het dak zitten ramen waardoor ligt naar binnen valt.
San Andrea al Quirinale – Bernini – 1658/1670
Zijvleugels zijn er later aangebouwd nadat de voormalige muur is neergehaald. Hij betrekt het
exterieur bij het interieur door dezelfde maat en soort zuilen te gebruiken binnen en buiten. Het
altaarstuk is het eerste wat je ziet als je binnen komt. Dit is één groot werk, want de architectuur
loopt door in het schilderij en in de decoratie daaromheen, met het lichtval dat vanaf boven komt dat
ook in het schilderij te zien is. Het gebouw is een soort zonnewijzer met verschillende punten
waardoor de zon doorheen komt en die banen schijnt op bepaalde punten in het gebouw. Het
gebouw staat dus in het teken van licht en dat heeft weer te maken met de heilige Andreas. Bernini
wilde eigenlijk een vijfhoek maken, dit idee was van de paus. Wat is er afgebeeld? Heilige Andreas
die gemarteld wordt op het Andreas-kruis (X-vorm), op het moment dat de engel neerdaalt uit de
hemel en hem ophaalt. Het beeldhouwwerk en de schilderkunst lopen dus in elkaar door, het zijn
eigenlijk twee onderdelen uit het verhaal, en in de koepel zie je vervolgens engeltjes naar beneden
kijken waar hij blijft. Helemaal in de top van de koepel zit dan de heilige geest.
Sint Pieter verschillende fases– Rome – Bernini – Carlo
Maderno/Michelangelo/Bernini
De koepel van de Sint Pieter en de centraal bouw daaromheen is van Michelangelo. Maderno heeft
dit uitgebreid met een schip, waarbij de façade manipulerend werkt door de zuilen die op een
bepaalde manier zijn aangebracht (uitstekender en dichter bij elkaar naar het midden toe). Bernini
heeft de volgende aanpassing gedaan. Het baldakijn boven het graf van Petrus met salomontische
zuilen. In het altaar is een stoel afgebeeld die van Petrus zou zijn geweest, die lijkt te zweven
(symbolisch) met daaromheen de 4 kerkvaders. Ook hier is een symbolisch licht wat erdoorheen
schijnt en dit alles versterkt. Ook het Pietersplein is door Bernini gemaakt. Het doel was veel pelgrims
huizen, met allemaal zicht op de kerk. 284 pilaren in de ellips. De armen zijn symbolisch voor de
armen van god, en voor een sleutelgat van de sleutelpoort van de hemel (waar Petrus de sleutels van
Bernini en Borromini
San Ivo della Sapienza – Borromini – Rome – 1642/1660
‘barokke’ katholieke kerk. Nu gebruikt door het staatsarchief van Rome.
In de 14e eeuw was er op deze plek een kapel bij het paleis van de universiteit van Rome. De
universiteit heet La Sapienza en de kapel was gewijd aan de heilige Ivo, vandaar de naam. In de 17 e
eeuw kreeg Borromini de opdracht voor de kerk en heeft zich toen gehouden aan het bestaande
pleintje wat er al was. De plattegrond is een Davidster, in die tijd een Solomon ster genoemd, en die
stond voor wijsheid. De punten zijn afgesneden door cirkels, die ofwel een holle ofwel een bolle
afsnede veroorzaken. Daarnaast heeft de façade een kromming die doorloopt in de architectuur van
het plein. De lantaarn van de kerk heeft een kurkentrekker motief. Borromini staat bekend om zijn
spelen met geometrische vormen.
In het dak zitten ramen waardoor ligt naar binnen valt.
San Andrea al Quirinale – Bernini – 1658/1670
Zijvleugels zijn er later aangebouwd nadat de voormalige muur is neergehaald. Hij betrekt het
exterieur bij het interieur door dezelfde maat en soort zuilen te gebruiken binnen en buiten. Het
altaarstuk is het eerste wat je ziet als je binnen komt. Dit is één groot werk, want de architectuur
loopt door in het schilderij en in de decoratie daaromheen, met het lichtval dat vanaf boven komt dat
ook in het schilderij te zien is. Het gebouw is een soort zonnewijzer met verschillende punten
waardoor de zon doorheen komt en die banen schijnt op bepaalde punten in het gebouw. Het
gebouw staat dus in het teken van licht en dat heeft weer te maken met de heilige Andreas. Bernini
wilde eigenlijk een vijfhoek maken, dit idee was van de paus. Wat is er afgebeeld? Heilige Andreas
die gemarteld wordt op het Andreas-kruis (X-vorm), op het moment dat de engel neerdaalt uit de
hemel en hem ophaalt. Het beeldhouwwerk en de schilderkunst lopen dus in elkaar door, het zijn
eigenlijk twee onderdelen uit het verhaal, en in de koepel zie je vervolgens engeltjes naar beneden
kijken waar hij blijft. Helemaal in de top van de koepel zit dan de heilige geest.
Sint Pieter verschillende fases– Rome – Bernini – Carlo
Maderno/Michelangelo/Bernini
De koepel van de Sint Pieter en de centraal bouw daaromheen is van Michelangelo. Maderno heeft
dit uitgebreid met een schip, waarbij de façade manipulerend werkt door de zuilen die op een
bepaalde manier zijn aangebracht (uitstekender en dichter bij elkaar naar het midden toe). Bernini
heeft de volgende aanpassing gedaan. Het baldakijn boven het graf van Petrus met salomontische
zuilen. In het altaar is een stoel afgebeeld die van Petrus zou zijn geweest, die lijkt te zweven
(symbolisch) met daaromheen de 4 kerkvaders. Ook hier is een symbolisch licht wat erdoorheen
schijnt en dit alles versterkt. Ook het Pietersplein is door Bernini gemaakt. Het doel was veel pelgrims
huizen, met allemaal zicht op de kerk. 284 pilaren in de ellips. De armen zijn symbolisch voor de
armen van god, en voor een sleutelgat van de sleutelpoort van de hemel (waar Petrus de sleutels van
