Werkcollege week 4
De samenvatting van vorige week over Clunas van dat het een open deur is klopt niet helemaal, want
de tekst is veel ouder dus in die context was het geen open deur, dat is het tegenwoordig wel maar
dat is iets anders.
Vandaag de tekst van Linda Nochlin. Zij staat ook bekend om ‘why are there no great women in art
history’ oid (feminisme). Dit artikel past binnen de post-koloniale benadering.
Een beetje context: het boek van Edward Saïd is de grondlegger van het postkolonialistische debat
vanaf 1970. In de jaren 70 vond binnen alle academische disciplines een sterk politiek debat plaats,
voorheen was deze disclipline altijd neutraal. Maatschappelijke bewegingen die te maken hadden
met ‘ongelijkheid’ in de algemene zin komen ook in deze sectoren terecht. Feminisme, gender,
racisme, koloniën, etniciteiten etc etc werden belangrijke onderwerpen van debat. In al die
benaderingen wordt gezegd: neutraliteit bestaat niet, want niet kiezen is óók kiezen.
Saïd is daar dus de grondlegger van. Een andere schrijver is Bhabha. Nochlin gaat hier op door. Ze
gebruiken stukjes uit literatuur die bekend verondersteld wordt. Nochlin is de eerste die een
postkoloniale analyse toepast op de beeldende kunst.
Postkolonialisme heeft een krachtige politieke boodschap: er is een centrum (westen) en een
periferie (oosten/koloniën). Het centrum heeft de macht en buit de periferie uit. Het is verbonden
met de politieke strijd over dekolonisatie en rassenstrijd en etnische (on)gelijkheid. Het is géén studie
van etniciteit en culturen, maar stelt vragen bij het kolonisatie proces en hoe mensen handelen, en
hoe dat invloed heeft op de literatuur en de kunst, en de literatuur over de kunst. De interactie
tussen westerse imperialistische culturen en inheemse culturen is belangrijk.
Je hebt hierbinnen allerlei benaderingen: het is multidisciplinair omdat het heel veel verschillende
disciplines raakt.
Grofweg 2 benaderingen kan je onderscheiden: de eerste is van Saïd, die sterk uitgaat van de
oppositie van culturen: oriëntalisme bestaat niet, het is een westerse constructie. Het ‘oosten’ is een
product van de discours gecreëerd door westerse instituties en ideeën. Door te zeggen ‘the other’
veronderstel je ook je eigen identiteit als westerlingen. Macht & dominantie en self & the other zijn
belangrijke termen.
Saïd is breed geaccepteerd maar ook veel kritiek. Het wij/zij-denken verwaarloosd dynamiek
in/tussen culturen: weerstand tussen interactie. Hieruit ontstaat de 2 e benadering van Bhabha. Hij
zegt: culturen zijn hybride. Het is veel dynamischer en niet zo zwart-wit als Saïd zegt. Hij gaat veel
minder in op de tegenstelling maar kijkt meer naar de ontmoeting en communicatie tussen culturen.
Hij heeft het over een vermenging, uitwisseling en communicatie. Bhabha is lastig omdat sommige
dingen moeilijker zijn aan te tonen. Belangrijke termen zijn ambivalentie en ‘self’ is gevormd door ‘in
between’ zijn.
Nochlin neemt Saïd’s ideeën over en projecteert ze op de beeldende kunst. We gaan haar analyse
volgen in 4 stappen, wat doet ze nou eigenlijk?
Vraag 1.
De samenvatting van vorige week over Clunas van dat het een open deur is klopt niet helemaal, want
de tekst is veel ouder dus in die context was het geen open deur, dat is het tegenwoordig wel maar
dat is iets anders.
Vandaag de tekst van Linda Nochlin. Zij staat ook bekend om ‘why are there no great women in art
history’ oid (feminisme). Dit artikel past binnen de post-koloniale benadering.
Een beetje context: het boek van Edward Saïd is de grondlegger van het postkolonialistische debat
vanaf 1970. In de jaren 70 vond binnen alle academische disciplines een sterk politiek debat plaats,
voorheen was deze disclipline altijd neutraal. Maatschappelijke bewegingen die te maken hadden
met ‘ongelijkheid’ in de algemene zin komen ook in deze sectoren terecht. Feminisme, gender,
racisme, koloniën, etniciteiten etc etc werden belangrijke onderwerpen van debat. In al die
benaderingen wordt gezegd: neutraliteit bestaat niet, want niet kiezen is óók kiezen.
Saïd is daar dus de grondlegger van. Een andere schrijver is Bhabha. Nochlin gaat hier op door. Ze
gebruiken stukjes uit literatuur die bekend verondersteld wordt. Nochlin is de eerste die een
postkoloniale analyse toepast op de beeldende kunst.
Postkolonialisme heeft een krachtige politieke boodschap: er is een centrum (westen) en een
periferie (oosten/koloniën). Het centrum heeft de macht en buit de periferie uit. Het is verbonden
met de politieke strijd over dekolonisatie en rassenstrijd en etnische (on)gelijkheid. Het is géén studie
van etniciteit en culturen, maar stelt vragen bij het kolonisatie proces en hoe mensen handelen, en
hoe dat invloed heeft op de literatuur en de kunst, en de literatuur over de kunst. De interactie
tussen westerse imperialistische culturen en inheemse culturen is belangrijk.
Je hebt hierbinnen allerlei benaderingen: het is multidisciplinair omdat het heel veel verschillende
disciplines raakt.
Grofweg 2 benaderingen kan je onderscheiden: de eerste is van Saïd, die sterk uitgaat van de
oppositie van culturen: oriëntalisme bestaat niet, het is een westerse constructie. Het ‘oosten’ is een
product van de discours gecreëerd door westerse instituties en ideeën. Door te zeggen ‘the other’
veronderstel je ook je eigen identiteit als westerlingen. Macht & dominantie en self & the other zijn
belangrijke termen.
Saïd is breed geaccepteerd maar ook veel kritiek. Het wij/zij-denken verwaarloosd dynamiek
in/tussen culturen: weerstand tussen interactie. Hieruit ontstaat de 2 e benadering van Bhabha. Hij
zegt: culturen zijn hybride. Het is veel dynamischer en niet zo zwart-wit als Saïd zegt. Hij gaat veel
minder in op de tegenstelling maar kijkt meer naar de ontmoeting en communicatie tussen culturen.
Hij heeft het over een vermenging, uitwisseling en communicatie. Bhabha is lastig omdat sommige
dingen moeilijker zijn aan te tonen. Belangrijke termen zijn ambivalentie en ‘self’ is gevormd door ‘in
between’ zijn.
Nochlin neemt Saïd’s ideeën over en projecteert ze op de beeldende kunst. We gaan haar analyse
volgen in 4 stappen, wat doet ze nou eigenlijk?
Vraag 1.
