BASISHOUDING EN VISIE
Semester 2
HOOFDSTUK 1 – PEDAGOGIE
DEEL 1 – PRACHTIGE LES PEDAGOGIEK
DEEL 2 – JANUSZ KORCAK
DEEL 3 – PEDAGOGEN
(Petersen, Parkhurst, Freinet, Vygotsky vs. Piaget)
HOOFDSTUK 2 - ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
DEEL 1 – FYSIEKE, ZINTUIGELIJKE, MOTORISCHE, TEKENONTWIKKELING
DEEL 2 – COGNITIEVE ONTWIKKELING DEEL 1
DEEL 3 – COGNITIEVE ONTWIKKELING DEEL 2
DEEL 4 - LEERPSYCHOLOGIE
Juno Timmerman 1
,HOOFDSTUK 1 – PEDAGOGIE
DEEL 1 – PRACHTIGE PEDAGOGIEK
Pedagogen en hun visie van vroeger tot nu …
Friedrich Frobel – John Dewey – Rudolf Steiner – Maria Montessori – Ovide Decroly –
Janusz Korcak – Peter Petersen – Helen Parkhurst – Celestines Freinet – Jean Piaget –
Lev Vygotsky – Loris malaguzzi – Ferre Leavers
Dus, wie is de oudste en wie is de jongste pedagoog?
- Oudste pedagoog = oudste visie = Friedrich Frobel
- Jongste pedagoog = jongste visie = Ferre Laevers
1. Een stukje geschiedenis
Reggio Emilia?
- Is een stadje in het noorden van Italië à gemeenschapsdenken en participatie
- Socialisatie geschiedenis
- Fascisme: is een extreme vorm van autoritair nationalisme en is antidemocratisch
- Nieuwe kansen gekomen voor het onderwijs
Participatorische aanpak, wat wil dit zeggen:
- Volksvergaderingen organiseren om een afstemming te krijgen en culturele
gewoonten en ideeën te laten terugkeren in de school
Wie zijn de drie inspiratiebronnen van Reggio Emilia?
- John Dewey
- Bruno Ciari
- Loris Malaguzzi
John Dewey - Filosoof: opvoeding, onderwijs en democratie
- Hij was ver voorop zijn tijd
- Leren gebaseerd op interesses van kinderen
- Spel staat centraal:
- Esthetische leeromgeving als een mensenrecht
Bruno Ciari - Voorloper op de Reggio Emiliabenadering
- Antifascist
- Geïnspireerd door Dewey
- Hij was een lagere-school leerkracht
- Afstemming tussen verschillende pedagogische milieus
- Stierf zeer jong (47 jaar gestorven)
- Leerproces = link met school en samenleving
- Gemeenschapsdenken van Reggio benadering
Loris Malaguzzi - Pedagoog, filosoof, politicus, visionaire leider
- Werkte met getraumatiseerde kinderen
- Gelegenheid aan kinderen om met elkaar dingen te maken
- Geen methodiek, maar een pedagogische filosofie
Juno Timmerman 2
,Wat is de gemeenschappelijke overeenstemming tussen deze drie?
1) Sociale en democratische hervorming
2) Krachtige kijk op kinderen
3) Rol van de opvoeder als onderzoeker en mede-lerende
4) Partnerschappen en participatie in de gemeenschap
5) Holistische aanpak
6) De omgeving als derde pedagoog
Wat is de algemene samenhang?
- Zowel Ciari en Malaguzzi dragen hetzelfde doel dat Dewey poneerde. Toekomstige
kritische burgers.
2. Sociale en democratische hervorming
Wat is de sociale en democratische hervorming:
- Zolang scholen selecteren en discrimineren is democratie onmogelijk!
- Door Locke (grondlegger)
3. Een krachtige kijk op kinderen
Wat is het krachtige kind?
- Het sterke kind
- Krachtige kind met rechten
- Het kind is al iemand, het kind echt willen leren kennen
- Een mens begint met een leeg 'verstand' en het hoofd wordt door ervaringen en
indrukken gevuld
- Kinderen worden geboren met vele mogelijkheden, zijn sterk, sociaal, spontaan,
creatief en goed in staat de wereld om hen heen te ontdekken.
Wat beweerde Locke?
- Alle kennis komt voort uit ervaring en de daaropvolgende feedback, want die leveren
de geest het basismateriaal: de ideeën.
4. De rol van docenten als onderzoekers
Wat is de rol van de docent als onderzoeker?
1) Dat we niet weten op voorhand wie de kinderen zijn
2) We leren de kinderen kennen, we leren wat ze voelen, denken en meemaken
3) We gaan van weten naar onderzoeken
4) We gaan van vertellen naar luisteren
5) Co-constructie
Wat was de rol van de 3 inspiratiebronnen?
1) Dewey = team-onderwijs
2) Ciari = onderwijs in paren à onderzoek en observatie
3) Malaguzzi = samenwerking tussen pedagogische teams
Wat betekent: kinderen willen communiceren
- Ze willen begrepen worden
- Ze willen een mogelijkheid om zich op verschillende manieren te uiten
- Ze uiten zich door taal, beweging en muziek
De pedagogiek van het kijken en luisteren:
- Echt kijken en echt luisteren om hen te leren kennen en ons aanbod erop af te
stemmen
Juno Timmerman 3
, Er zijn drie soorten docenten, welke soorten?
- Atelierista, pedagogista en pedagogische begeleiders
Atelierista - Pedagogisch beeldend kunstenaar à atelier
- Verbeelding en verdieping van gedachten
- Ondersteunt kinderen in deze processen
- Staat in voor professionele ontwikkeling
- Tot stand gekomen van pedagogische documentatie
Pedagogista - Werkt, kijkt en luistert mee
- Wekelijks pedagogisch overleg
- Ondersteuning
- Aanbrengen van kennis
- Uitwisseling met andere kindercentra
Pedagogische - Grote verderzetting in leider-kind relatie
begeleiders - 36 uren begeleiding per week = 30 uur werken met kinderen, 2
uur werken met ouders en 4 uur professionalisering
Kindercentrum als gemeenschap: wat zijn de kenmerken?
- De realiteit is niet objectief
- Cultuur is voortdurend
- Individuele kennis is onvolledig
- Het standpunt van ieder individu is relevant
Wat is de actieve rol voor kinderen, begeleiders, ouders en gemeenschap?
- Kinderen: bouwen actief aan hun eigen leerproces
- Begeleiders: meer dan louter en alleen uitvoeren
- Ouders: erkend in hun eigen rol, ouders zijn gelijkwaardige partners
- Gemeenschap: lokaal werken en projectmatig
5. Een holistische methodologie gericht op projectwerk en beeldende kunst
Waarom beeldende kunst in het onderwijs?
- Kunst als taal voor het uitdrukken van betekenis à waarderen van artistieken
Wat zijn de grote tegenstellingen van het onderwijs:
- Kunst ßà wetenschap
- Individu ßà gemeenschap
- Kind ßà volwassene
- Genieten ßà studeren
- Besluit: probeer deze samen te brengen in een holistische benadering
6. Drie pedagogen
Wie kan ook de rol van pedagoog hebben (zijn geen effectieve pedagogen):
- Het kind als eerste pedagoog = kinderen leren het meest van elkaar
- De volwassene als tweede pedagoog = de volwassene staat naast, achter en om het
kind à voorwaardenscheppende rol
- De ruimte als derde pedagoog = ruimte en materialen hebben een sterke
pedagogische waarden
Wat zijn geïnstitutionaliseerde omgevingen?
- Omgevingen gericht op leren, welbevinden en de participatie van kinderen
Juno Timmerman 4
Semester 2
HOOFDSTUK 1 – PEDAGOGIE
DEEL 1 – PRACHTIGE LES PEDAGOGIEK
DEEL 2 – JANUSZ KORCAK
DEEL 3 – PEDAGOGEN
(Petersen, Parkhurst, Freinet, Vygotsky vs. Piaget)
HOOFDSTUK 2 - ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
DEEL 1 – FYSIEKE, ZINTUIGELIJKE, MOTORISCHE, TEKENONTWIKKELING
DEEL 2 – COGNITIEVE ONTWIKKELING DEEL 1
DEEL 3 – COGNITIEVE ONTWIKKELING DEEL 2
DEEL 4 - LEERPSYCHOLOGIE
Juno Timmerman 1
,HOOFDSTUK 1 – PEDAGOGIE
DEEL 1 – PRACHTIGE PEDAGOGIEK
Pedagogen en hun visie van vroeger tot nu …
Friedrich Frobel – John Dewey – Rudolf Steiner – Maria Montessori – Ovide Decroly –
Janusz Korcak – Peter Petersen – Helen Parkhurst – Celestines Freinet – Jean Piaget –
Lev Vygotsky – Loris malaguzzi – Ferre Leavers
Dus, wie is de oudste en wie is de jongste pedagoog?
- Oudste pedagoog = oudste visie = Friedrich Frobel
- Jongste pedagoog = jongste visie = Ferre Laevers
1. Een stukje geschiedenis
Reggio Emilia?
- Is een stadje in het noorden van Italië à gemeenschapsdenken en participatie
- Socialisatie geschiedenis
- Fascisme: is een extreme vorm van autoritair nationalisme en is antidemocratisch
- Nieuwe kansen gekomen voor het onderwijs
Participatorische aanpak, wat wil dit zeggen:
- Volksvergaderingen organiseren om een afstemming te krijgen en culturele
gewoonten en ideeën te laten terugkeren in de school
Wie zijn de drie inspiratiebronnen van Reggio Emilia?
- John Dewey
- Bruno Ciari
- Loris Malaguzzi
John Dewey - Filosoof: opvoeding, onderwijs en democratie
- Hij was ver voorop zijn tijd
- Leren gebaseerd op interesses van kinderen
- Spel staat centraal:
- Esthetische leeromgeving als een mensenrecht
Bruno Ciari - Voorloper op de Reggio Emiliabenadering
- Antifascist
- Geïnspireerd door Dewey
- Hij was een lagere-school leerkracht
- Afstemming tussen verschillende pedagogische milieus
- Stierf zeer jong (47 jaar gestorven)
- Leerproces = link met school en samenleving
- Gemeenschapsdenken van Reggio benadering
Loris Malaguzzi - Pedagoog, filosoof, politicus, visionaire leider
- Werkte met getraumatiseerde kinderen
- Gelegenheid aan kinderen om met elkaar dingen te maken
- Geen methodiek, maar een pedagogische filosofie
Juno Timmerman 2
,Wat is de gemeenschappelijke overeenstemming tussen deze drie?
1) Sociale en democratische hervorming
2) Krachtige kijk op kinderen
3) Rol van de opvoeder als onderzoeker en mede-lerende
4) Partnerschappen en participatie in de gemeenschap
5) Holistische aanpak
6) De omgeving als derde pedagoog
Wat is de algemene samenhang?
- Zowel Ciari en Malaguzzi dragen hetzelfde doel dat Dewey poneerde. Toekomstige
kritische burgers.
2. Sociale en democratische hervorming
Wat is de sociale en democratische hervorming:
- Zolang scholen selecteren en discrimineren is democratie onmogelijk!
- Door Locke (grondlegger)
3. Een krachtige kijk op kinderen
Wat is het krachtige kind?
- Het sterke kind
- Krachtige kind met rechten
- Het kind is al iemand, het kind echt willen leren kennen
- Een mens begint met een leeg 'verstand' en het hoofd wordt door ervaringen en
indrukken gevuld
- Kinderen worden geboren met vele mogelijkheden, zijn sterk, sociaal, spontaan,
creatief en goed in staat de wereld om hen heen te ontdekken.
Wat beweerde Locke?
- Alle kennis komt voort uit ervaring en de daaropvolgende feedback, want die leveren
de geest het basismateriaal: de ideeën.
4. De rol van docenten als onderzoekers
Wat is de rol van de docent als onderzoeker?
1) Dat we niet weten op voorhand wie de kinderen zijn
2) We leren de kinderen kennen, we leren wat ze voelen, denken en meemaken
3) We gaan van weten naar onderzoeken
4) We gaan van vertellen naar luisteren
5) Co-constructie
Wat was de rol van de 3 inspiratiebronnen?
1) Dewey = team-onderwijs
2) Ciari = onderwijs in paren à onderzoek en observatie
3) Malaguzzi = samenwerking tussen pedagogische teams
Wat betekent: kinderen willen communiceren
- Ze willen begrepen worden
- Ze willen een mogelijkheid om zich op verschillende manieren te uiten
- Ze uiten zich door taal, beweging en muziek
De pedagogiek van het kijken en luisteren:
- Echt kijken en echt luisteren om hen te leren kennen en ons aanbod erop af te
stemmen
Juno Timmerman 3
, Er zijn drie soorten docenten, welke soorten?
- Atelierista, pedagogista en pedagogische begeleiders
Atelierista - Pedagogisch beeldend kunstenaar à atelier
- Verbeelding en verdieping van gedachten
- Ondersteunt kinderen in deze processen
- Staat in voor professionele ontwikkeling
- Tot stand gekomen van pedagogische documentatie
Pedagogista - Werkt, kijkt en luistert mee
- Wekelijks pedagogisch overleg
- Ondersteuning
- Aanbrengen van kennis
- Uitwisseling met andere kindercentra
Pedagogische - Grote verderzetting in leider-kind relatie
begeleiders - 36 uren begeleiding per week = 30 uur werken met kinderen, 2
uur werken met ouders en 4 uur professionalisering
Kindercentrum als gemeenschap: wat zijn de kenmerken?
- De realiteit is niet objectief
- Cultuur is voortdurend
- Individuele kennis is onvolledig
- Het standpunt van ieder individu is relevant
Wat is de actieve rol voor kinderen, begeleiders, ouders en gemeenschap?
- Kinderen: bouwen actief aan hun eigen leerproces
- Begeleiders: meer dan louter en alleen uitvoeren
- Ouders: erkend in hun eigen rol, ouders zijn gelijkwaardige partners
- Gemeenschap: lokaal werken en projectmatig
5. Een holistische methodologie gericht op projectwerk en beeldende kunst
Waarom beeldende kunst in het onderwijs?
- Kunst als taal voor het uitdrukken van betekenis à waarderen van artistieken
Wat zijn de grote tegenstellingen van het onderwijs:
- Kunst ßà wetenschap
- Individu ßà gemeenschap
- Kind ßà volwassene
- Genieten ßà studeren
- Besluit: probeer deze samen te brengen in een holistische benadering
6. Drie pedagogen
Wie kan ook de rol van pedagoog hebben (zijn geen effectieve pedagogen):
- Het kind als eerste pedagoog = kinderen leren het meest van elkaar
- De volwassene als tweede pedagoog = de volwassene staat naast, achter en om het
kind à voorwaardenscheppende rol
- De ruimte als derde pedagoog = ruimte en materialen hebben een sterke
pedagogische waarden
Wat zijn geïnstitutionaliseerde omgevingen?
- Omgevingen gericht op leren, welbevinden en de participatie van kinderen
Juno Timmerman 4
