Juridisch beheer Deel 1
Hoofdstuk 1: wat is recht?
Definitie
Definitie van recht= een geheel van regels die ontworpen zijn door wetgevende macht → BESTAAN
VERSCHILLENDE DEFINITIES VAN RECHT;
Doel recht = orde te handhaven
Elementen die steeds terugkomen in de verschillende definities van recht:
• Geheel van gedragsregels
o juridische regels:
▪ schrijven bepaalde gedragen
▪ formuleren bevel Is van toepassing bij iedereen!
▪ formuleren verbod
▪
• rechtsregels opgelegd door gezag van de gemeenschap
o verschillende gedragsregels → morele, religieuze, sportieve, …
• doel = ordening maatschappij
o dit zorgt ervoor dat de maatschappij samen kan leven
• rechtsregels gehandhaafd door het maatschappelijk gezag
o in de maatschappij zijn er:
▪ uitvoerende macht = rechtsregels uitvoeren
▪ rechtelijke macht overtredingen sanctioneren
De bronnen van het Belgische recht
1. grondwet
2. de wetten en decreten
3. uitvoeringsbesluiten
4. rechtspraak
5. rechtsleer
6. gewoonten en gebruiken
1
, Hoofdstuk 2: beleidsniveau en bevoegdheidsverdeling
Inleiding
België :
• Federale staat
• Verschillende bestuursniveaus:
1. supranationaal
2. nevengeschikt: federaal, gemeenschap en gewest
3. ondergeschikt: provinciaal en gemeentelijk.
Het supranationaal beleidsniveau
• vooral Europese niveau
• rekening houden met verordeningen en richtlijnen in verband met diverse domeinen
(landbouw en economisch verkeer)
• doel= komen tot 1 gemeenschappelijk beleid binnen de Europese Unie
• gebruik gemaakt van internationale verdragen
nevengeschikt beleidsniveau
Federale staat België → 4 taalgebieden:
1. Nederlandse = Vlaanderen
2. Franse= Wallonië
3. Tweetalige gebied Brussel- Hoofdstad
4. Duitse
En daarvan 3 gemeenschappen:
1. Vlaamse
2. Franse
3. Duitstalige
En daarvan 3 gewesten
1. Vlaamse
2. Waalse
3. Brusselse Hoofdstedelijk
gewest
2
,En dit leidt tot volgende nevengeschikte beleidsniveau met eigen bevoegdheid:
• Federale niveau:
o Heeft federale parlement + koning → bevoegdheid beslissen via wetten
• Gemeenschapsniveau:
o Bevoegd met welbepaalde materies die met persoon en taal te maken hebben
• Gewestniveau:
o Nemen via decreten en ordonnanties beslissingen voor territorium gebonden
beleidsdomeinen
Ondergeschikt beleidsniveau
1. Provinciaal niveau
• Voorbeelden: provinciaal onderwijs, huisvuilverwerking, rampenplannen
• Wetgevende macht → uitgevoerd door provincieraad
• Uitvoerende macht → uitgevoerd door deputatie
2. Gemeentelijk niveau
• Treed op bij → aangelegenheid die van gemeentelijk belang is
• Ook enkele gemeentelijke bevoegdheden: OCMW, gemeentelijke politie,
gemeentelijke wegen, …
• Wetgevende machte→ uitgeoefend door gemeenteraad
• Uitvoerende macht→ door college van burgemeester en schepenen
3
, Hoofdstuk 3: scheiding der machten
Begrip scheiding der machten
• Word bepaald door de grondwet
• Is niet zo strik in België → meer functionele scheiding
• = staat wordt bestuurd door 3 staatsmachten/organen → hebben verschillende functies:
1. de wetgevende macht: gezamenlijk uitgeoefend door Koning en parlement
2. de uitvoerende macht: de Koning, die voor de uitoefening ministers en
staatssecretarissen benoemt
3. de rechterlijke macht: hoven en rechtbanken
scheiding der machten op federaal niveau
1. wetgevende macht uitgevoerd door:
• federaal parlement
• koning
2. uitvoerende macht in handen van:
• koning
• federale regering
3. rechtelijke macht bestaat = op federaal niveau + uitgevoerd door:
• rechtbanken
Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten
België kent:
• Federale niveau Op juridisch vlak → elkaars
• Gemeenschappen gelijken maar bevoegd door
• Gewesten verschillende domeinen
4
Hoofdstuk 1: wat is recht?
Definitie
Definitie van recht= een geheel van regels die ontworpen zijn door wetgevende macht → BESTAAN
VERSCHILLENDE DEFINITIES VAN RECHT;
Doel recht = orde te handhaven
Elementen die steeds terugkomen in de verschillende definities van recht:
• Geheel van gedragsregels
o juridische regels:
▪ schrijven bepaalde gedragen
▪ formuleren bevel Is van toepassing bij iedereen!
▪ formuleren verbod
▪
• rechtsregels opgelegd door gezag van de gemeenschap
o verschillende gedragsregels → morele, religieuze, sportieve, …
• doel = ordening maatschappij
o dit zorgt ervoor dat de maatschappij samen kan leven
• rechtsregels gehandhaafd door het maatschappelijk gezag
o in de maatschappij zijn er:
▪ uitvoerende macht = rechtsregels uitvoeren
▪ rechtelijke macht overtredingen sanctioneren
De bronnen van het Belgische recht
1. grondwet
2. de wetten en decreten
3. uitvoeringsbesluiten
4. rechtspraak
5. rechtsleer
6. gewoonten en gebruiken
1
, Hoofdstuk 2: beleidsniveau en bevoegdheidsverdeling
Inleiding
België :
• Federale staat
• Verschillende bestuursniveaus:
1. supranationaal
2. nevengeschikt: federaal, gemeenschap en gewest
3. ondergeschikt: provinciaal en gemeentelijk.
Het supranationaal beleidsniveau
• vooral Europese niveau
• rekening houden met verordeningen en richtlijnen in verband met diverse domeinen
(landbouw en economisch verkeer)
• doel= komen tot 1 gemeenschappelijk beleid binnen de Europese Unie
• gebruik gemaakt van internationale verdragen
nevengeschikt beleidsniveau
Federale staat België → 4 taalgebieden:
1. Nederlandse = Vlaanderen
2. Franse= Wallonië
3. Tweetalige gebied Brussel- Hoofdstad
4. Duitse
En daarvan 3 gemeenschappen:
1. Vlaamse
2. Franse
3. Duitstalige
En daarvan 3 gewesten
1. Vlaamse
2. Waalse
3. Brusselse Hoofdstedelijk
gewest
2
,En dit leidt tot volgende nevengeschikte beleidsniveau met eigen bevoegdheid:
• Federale niveau:
o Heeft federale parlement + koning → bevoegdheid beslissen via wetten
• Gemeenschapsniveau:
o Bevoegd met welbepaalde materies die met persoon en taal te maken hebben
• Gewestniveau:
o Nemen via decreten en ordonnanties beslissingen voor territorium gebonden
beleidsdomeinen
Ondergeschikt beleidsniveau
1. Provinciaal niveau
• Voorbeelden: provinciaal onderwijs, huisvuilverwerking, rampenplannen
• Wetgevende macht → uitgevoerd door provincieraad
• Uitvoerende macht → uitgevoerd door deputatie
2. Gemeentelijk niveau
• Treed op bij → aangelegenheid die van gemeentelijk belang is
• Ook enkele gemeentelijke bevoegdheden: OCMW, gemeentelijke politie,
gemeentelijke wegen, …
• Wetgevende machte→ uitgeoefend door gemeenteraad
• Uitvoerende macht→ door college van burgemeester en schepenen
3
, Hoofdstuk 3: scheiding der machten
Begrip scheiding der machten
• Word bepaald door de grondwet
• Is niet zo strik in België → meer functionele scheiding
• = staat wordt bestuurd door 3 staatsmachten/organen → hebben verschillende functies:
1. de wetgevende macht: gezamenlijk uitgeoefend door Koning en parlement
2. de uitvoerende macht: de Koning, die voor de uitoefening ministers en
staatssecretarissen benoemt
3. de rechterlijke macht: hoven en rechtbanken
scheiding der machten op federaal niveau
1. wetgevende macht uitgevoerd door:
• federaal parlement
• koning
2. uitvoerende macht in handen van:
• koning
• federale regering
3. rechtelijke macht bestaat = op federaal niveau + uitgevoerd door:
• rechtbanken
Scheiding der machten op niveau van gemeenschappen en gewesten
België kent:
• Federale niveau Op juridisch vlak → elkaars
• Gemeenschappen gelijken maar bevoegd door
• Gewesten verschillende domeinen
4
