Samenvatting psychologie
Inhoudsopgave
H1 wat is psychologie?................................................................................................................................... 2
H2 waarnemen.............................................................................................................................................. 3
H3 interpreteren en beoordelen.................................................................................................................... 5
H4 motiveren en beslissen............................................................................................................................. 7
H5 leren....................................................................................................................................................... 13
H6 intelligentie............................................................................................................................................ 14
H7 persoonlijkheid....................................................................................................................................... 19
Stress en burn-out....................................................................................................................................... 21
,H1 wat is psychologie?
Psychologie is de wetenschap van geest en gedrag.
Definitie
De studie van de geest, studie van gedrag, wat zien we aan mensen, wat doen ze (niet)
De psychologie kan je helpen betere antwoorden te vinden door systematisch vragen te
stellen en op zoek te gaan naar antwoorden. En vervolgens kritisch na te gaan of deze
antwoorden juist of onjuist zijn (toetsen).
Een psychologisch probleem is gedrag dat verklaard moet worden. Als de oorzaken nog niet
bekend zijn en dus onderzocht moeten worden.
Wat is gedrag?
1. Het is niet alleen wat mensen doen, maar ook wat ze laten (niet doen)
2. Het gedrag moet waarneembaar zijn
Verklaren en voorspellen van gedrag
We willen gedrag kunnen verklaren en verder gaan dan de alledaagse gedachte.
Gedrag in de arbeidsorganisatie. Wat moet de leidinggevende doen dat hij zijn werknemers
goed motiveert?
Gedrag verklaren is wijzen op mogelijke oorzaken. Deze oorzaken van gedrag noem je
gedragsdeterminanten.
Door te toetsen kom je erachter of een verklaring deugt. Je oordeelt meestal te snel, het kan
ook iets heel anders betekenen. Ook wel voorspellen genoemd, daaruit een voorspelling
afleiden en nagaan of die uitkomt.
Menselijk gedrag is ingewikkeld en meestal meervoudig gedetermineerd. Er zijn
verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag aan te wijzen. Gedrag verschilt van persoon
tot persoon en van situatie tot situatie.
De groei en ontwikkeling tijdens de kinderjaren
Erfelijkheid: aangeboren mogelijkheden. De genen bepalen mogelijkheden en of deze tot
uiting komen wordt medebepaald door de wisselwerking met gunstige of ongunstige
omgevingsfactoren.
Rijping: intern gereguleerde ontwikkeling, afhankelijk van oefening en ervaring.
- Schoolbekwaamheid afhankelijk van training
- Schoolrijpheid ontwikkelt zich vanuit het kind zelf. Een gedragsverandering die
onafhankelijk is van leerprocessen. De veranderingen lopen tamelijk regelmatig en.
Voorspelbaar. Bvb ontwikkeling van een jong kind.
Leren: gedragsverandering door en dankzij ervaring en oefening.
Er wordt geloofd dat het heden begrepen kan worden vanuit het verleden.
Gevoelige perioden zijn perioden waarin we makkelijk leren. Bvb taal op vroege leeftijd.
Intelligentie: een groot aantal vaardigheden. Psychologen zijn het er niet over eens wat het
precies is.
Motivatie: de vasthoudendheid of bereidheid om ergens tijd aan te besteden. Kan worden
beïnvloed door omgeving en successen.
, H2 waarnemen
Wat is waarnemen? Veel vragen
Wat wij waarnemen is niet der werkelijkheid zoals deze is.
Je kijkt vanuit je eigen perspectief en oogpunt. Iedereen kan hetzelfde anders waarnemen.
Waarnemen is een actief proces en we construeren de werkelijkheid.
We moeten selecteren wat we waarnemen.
Dit doen we om de wereld overzichtelijk te houden, dus we neigen naar warnemingen die:
1. Stabiel en
2. Eenvoudig zijn
En daarmee houden we de wereld hanteerbaar en voorspelbaar.
Hoe komt deze constructie tot stand?
Onze waarneming wordt vertekend en is voorgeprogrammeerd door onze ervaringen,
verwachtingen, normen en waarden en andere zaken die we geleerd hebben.
Dus; onze waarneming is subjectief en betekenisvol.
Waarnemen en interpreteren kun je niet scheiden.
Soms moet je dit scheiden om te vragen waarom iemand iets doet, je kunt het anders
Hoe nemen we waar?
Met onze zintuigen
1. Licht
2. Geluid
3. Geur
4. Smaak
5. Gevoel Pijn en druk
Temperatuurwaarneming
Tastwaarneming (ruw/hard)
Kinesthetische waarneming (stand van spieren en gewrichten)
Evenwichtswaarneming
We gebruiken meerdere zintuigen tegelijk.
Waarnemingspsychologie heeft veel raakvlakken met de fysiologie.
Wat we waarnemen is afhankelijk van:
1. Een waarnemingsdrempel – hondenfluitje bijvoorbeeld
2. Waarnemingseffecten – iemand is ver weg kleiner
Bij waarneming. Treden bepaalde fouten en vertekeningen op.
- Drogwaarneming waarnemen van dingen die er niet zijn
- Sensorische deprivatie leidt tot drogwaarneming, er zijn dan te weinig prikkels in
de omgeving aanwezig. Bijvoorbeeld in isoleercel. Onze hersenen moeten geprikkeld
worden om normaal te functioneren anders gaan we zelf waarnemingen genereren.
Illusies: zijn het gevolg van de bouw van ons waarnemingsapparaat. Stilstaande beelden zien
bewegen en de illusie van een kromme lijn.
Contrast: door contrast kunnen wij beter vormen herkennen en objecten losmaken van hun
omgeving. Vergroot de effectiviteit van de waarneming. Soms worden we erdoor misleid.
Helderheidscontrast: een grijs voorwerp lijkt lichter tegen een zwarte achtergrond
Inhoudsopgave
H1 wat is psychologie?................................................................................................................................... 2
H2 waarnemen.............................................................................................................................................. 3
H3 interpreteren en beoordelen.................................................................................................................... 5
H4 motiveren en beslissen............................................................................................................................. 7
H5 leren....................................................................................................................................................... 13
H6 intelligentie............................................................................................................................................ 14
H7 persoonlijkheid....................................................................................................................................... 19
Stress en burn-out....................................................................................................................................... 21
,H1 wat is psychologie?
Psychologie is de wetenschap van geest en gedrag.
Definitie
De studie van de geest, studie van gedrag, wat zien we aan mensen, wat doen ze (niet)
De psychologie kan je helpen betere antwoorden te vinden door systematisch vragen te
stellen en op zoek te gaan naar antwoorden. En vervolgens kritisch na te gaan of deze
antwoorden juist of onjuist zijn (toetsen).
Een psychologisch probleem is gedrag dat verklaard moet worden. Als de oorzaken nog niet
bekend zijn en dus onderzocht moeten worden.
Wat is gedrag?
1. Het is niet alleen wat mensen doen, maar ook wat ze laten (niet doen)
2. Het gedrag moet waarneembaar zijn
Verklaren en voorspellen van gedrag
We willen gedrag kunnen verklaren en verder gaan dan de alledaagse gedachte.
Gedrag in de arbeidsorganisatie. Wat moet de leidinggevende doen dat hij zijn werknemers
goed motiveert?
Gedrag verklaren is wijzen op mogelijke oorzaken. Deze oorzaken van gedrag noem je
gedragsdeterminanten.
Door te toetsen kom je erachter of een verklaring deugt. Je oordeelt meestal te snel, het kan
ook iets heel anders betekenen. Ook wel voorspellen genoemd, daaruit een voorspelling
afleiden en nagaan of die uitkomt.
Menselijk gedrag is ingewikkeld en meestal meervoudig gedetermineerd. Er zijn
verschillende oorzaken voor hetzelfde gedrag aan te wijzen. Gedrag verschilt van persoon
tot persoon en van situatie tot situatie.
De groei en ontwikkeling tijdens de kinderjaren
Erfelijkheid: aangeboren mogelijkheden. De genen bepalen mogelijkheden en of deze tot
uiting komen wordt medebepaald door de wisselwerking met gunstige of ongunstige
omgevingsfactoren.
Rijping: intern gereguleerde ontwikkeling, afhankelijk van oefening en ervaring.
- Schoolbekwaamheid afhankelijk van training
- Schoolrijpheid ontwikkelt zich vanuit het kind zelf. Een gedragsverandering die
onafhankelijk is van leerprocessen. De veranderingen lopen tamelijk regelmatig en.
Voorspelbaar. Bvb ontwikkeling van een jong kind.
Leren: gedragsverandering door en dankzij ervaring en oefening.
Er wordt geloofd dat het heden begrepen kan worden vanuit het verleden.
Gevoelige perioden zijn perioden waarin we makkelijk leren. Bvb taal op vroege leeftijd.
Intelligentie: een groot aantal vaardigheden. Psychologen zijn het er niet over eens wat het
precies is.
Motivatie: de vasthoudendheid of bereidheid om ergens tijd aan te besteden. Kan worden
beïnvloed door omgeving en successen.
, H2 waarnemen
Wat is waarnemen? Veel vragen
Wat wij waarnemen is niet der werkelijkheid zoals deze is.
Je kijkt vanuit je eigen perspectief en oogpunt. Iedereen kan hetzelfde anders waarnemen.
Waarnemen is een actief proces en we construeren de werkelijkheid.
We moeten selecteren wat we waarnemen.
Dit doen we om de wereld overzichtelijk te houden, dus we neigen naar warnemingen die:
1. Stabiel en
2. Eenvoudig zijn
En daarmee houden we de wereld hanteerbaar en voorspelbaar.
Hoe komt deze constructie tot stand?
Onze waarneming wordt vertekend en is voorgeprogrammeerd door onze ervaringen,
verwachtingen, normen en waarden en andere zaken die we geleerd hebben.
Dus; onze waarneming is subjectief en betekenisvol.
Waarnemen en interpreteren kun je niet scheiden.
Soms moet je dit scheiden om te vragen waarom iemand iets doet, je kunt het anders
Hoe nemen we waar?
Met onze zintuigen
1. Licht
2. Geluid
3. Geur
4. Smaak
5. Gevoel Pijn en druk
Temperatuurwaarneming
Tastwaarneming (ruw/hard)
Kinesthetische waarneming (stand van spieren en gewrichten)
Evenwichtswaarneming
We gebruiken meerdere zintuigen tegelijk.
Waarnemingspsychologie heeft veel raakvlakken met de fysiologie.
Wat we waarnemen is afhankelijk van:
1. Een waarnemingsdrempel – hondenfluitje bijvoorbeeld
2. Waarnemingseffecten – iemand is ver weg kleiner
Bij waarneming. Treden bepaalde fouten en vertekeningen op.
- Drogwaarneming waarnemen van dingen die er niet zijn
- Sensorische deprivatie leidt tot drogwaarneming, er zijn dan te weinig prikkels in
de omgeving aanwezig. Bijvoorbeeld in isoleercel. Onze hersenen moeten geprikkeld
worden om normaal te functioneren anders gaan we zelf waarnemingen genereren.
Illusies: zijn het gevolg van de bouw van ons waarnemingsapparaat. Stilstaande beelden zien
bewegen en de illusie van een kromme lijn.
Contrast: door contrast kunnen wij beter vormen herkennen en objecten losmaken van hun
omgeving. Vergroot de effectiviteit van de waarneming. Soms worden we erdoor misleid.
Helderheidscontrast: een grijs voorwerp lijkt lichter tegen een zwarte achtergrond
