HOOFDSTUK 2: KLASSIEKE SOCIOLOGEN OVER SOCIALE ONGELIJKHEID
1. sociale stratificatie
Sociologisch perspectief: sociale stratificatie
Ongelijkheid voor sociologen = structuren van ongelijkheid tussen
individuen en groepen
Structureel
o = probleem is onafhankelijk van individuen en hun handelen, je
kunt er als individu weinig aan doen
o Impact op handelingsvermogen van individuen en groepen
o Keuzevrijheden worden beperkt
Sociologen focussen op maatschappelijke verhoudingen om
middelen, macht en status te verklaren
Economen focussen op verdeling van middelen, macht en status over
individuen
o Men gaat kijken naar machtsverhoudingen
o Groepsvorming kan machtverhouding verzwakken en versterken
Kenmerken van sociale stratificatie
Rangschikking van sociale categorieën van mensen met een
gemeenschappelijk kenmerk
bepaalt levenskansen en- ervaringen sterk afhankelijk van
rangschikking betreffende sociale categorie
Trage verandering over tijd heen van categorieën en hun
rangschikking, je kunt niet zomaar van positie veranderen
Systemen van sociale stratificatie
Er zijn 4 grote stratificaties: slavernij, kasten, standen en klassen
Sociale klassen:
o Gelijkaardige toegang tot economische middelen
o Dus sterke economische basis
Kenmerken klassensysteem tov andere stratificaties
o Vloeiende grenzen tussen klassen: welke klasse zit je juist?
o Grenzen zijn onduidelijk, hierdoor veel discussie
o Onpersoonlijk: het is een relatie tussen categorieën, niet tussen
individuen
, 2. klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie
Klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie
Sociale ongelijkheid is essentieel kenmerk van de samenleving
Verschillende perspectieven:
o Karl Marx
o Max Weber
o W.E.B. Du Bois
o Nancy Fraser
Karl Marx (1818-1883)
2 bijdragen aan begrip 'sociale stratificatie'
o theorie van kapitalistische samenleving:
Zoveel mogelijk winst nastreven
Arbeid wordt ook verhandeld (arbeid verrichten)
o Theorie van groepsvorming:
Hoe ontstaan sociale klassen en hoe handelen ze
Theorie van het kapitalisme
o Focus op arbeid
Eigen leefomgeving maken: maak het zelf aangenaam om
te wonen
Je transformeert iets in iets anders dat we dan kunnen
gebruiken, hiermee creëren we onze leefomgeving
We verkopen alles, ook arbeid maar dat is iets anders. Het
gaat over 'ons'. Het zit in ons, mensen worden dus
vermarkt
o Kapitalisme: productiesysteem gebaseerd op rationeel streven
naar winst, en met menselijke arbeid als handelswaar
o We produceren iets, we kopen iets, wie krijgt wat van dat wat we
daaraan betalen? (kosten) + de arbeider moet betaald worden. +
toegeëigende meerwaarde is dat wat de verkoper zelf behoudt
(= uitbuiting volgens Marx) want het is eigenlijk de arbeider die
de waarde van dat product heeft gecreërd
Theorie van groepsvorming: sociale klasse
o Bourgeoisie: zij hebben de productiemiddelen
o Proletariaat: kan enkel arbeid verrichten
o De ene buit de andere uit -> daardoor in conflict met elkaar
(klassetegenstelling)
o Klassenbewustzijn:
De erfenis van Marx
1. sociale stratificatie
Sociologisch perspectief: sociale stratificatie
Ongelijkheid voor sociologen = structuren van ongelijkheid tussen
individuen en groepen
Structureel
o = probleem is onafhankelijk van individuen en hun handelen, je
kunt er als individu weinig aan doen
o Impact op handelingsvermogen van individuen en groepen
o Keuzevrijheden worden beperkt
Sociologen focussen op maatschappelijke verhoudingen om
middelen, macht en status te verklaren
Economen focussen op verdeling van middelen, macht en status over
individuen
o Men gaat kijken naar machtsverhoudingen
o Groepsvorming kan machtverhouding verzwakken en versterken
Kenmerken van sociale stratificatie
Rangschikking van sociale categorieën van mensen met een
gemeenschappelijk kenmerk
bepaalt levenskansen en- ervaringen sterk afhankelijk van
rangschikking betreffende sociale categorie
Trage verandering over tijd heen van categorieën en hun
rangschikking, je kunt niet zomaar van positie veranderen
Systemen van sociale stratificatie
Er zijn 4 grote stratificaties: slavernij, kasten, standen en klassen
Sociale klassen:
o Gelijkaardige toegang tot economische middelen
o Dus sterke economische basis
Kenmerken klassensysteem tov andere stratificaties
o Vloeiende grenzen tussen klassen: welke klasse zit je juist?
o Grenzen zijn onduidelijk, hierdoor veel discussie
o Onpersoonlijk: het is een relatie tussen categorieën, niet tussen
individuen
, 2. klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie
Klassieke sociologische theorieën van sociale stratificatie
Sociale ongelijkheid is essentieel kenmerk van de samenleving
Verschillende perspectieven:
o Karl Marx
o Max Weber
o W.E.B. Du Bois
o Nancy Fraser
Karl Marx (1818-1883)
2 bijdragen aan begrip 'sociale stratificatie'
o theorie van kapitalistische samenleving:
Zoveel mogelijk winst nastreven
Arbeid wordt ook verhandeld (arbeid verrichten)
o Theorie van groepsvorming:
Hoe ontstaan sociale klassen en hoe handelen ze
Theorie van het kapitalisme
o Focus op arbeid
Eigen leefomgeving maken: maak het zelf aangenaam om
te wonen
Je transformeert iets in iets anders dat we dan kunnen
gebruiken, hiermee creëren we onze leefomgeving
We verkopen alles, ook arbeid maar dat is iets anders. Het
gaat over 'ons'. Het zit in ons, mensen worden dus
vermarkt
o Kapitalisme: productiesysteem gebaseerd op rationeel streven
naar winst, en met menselijke arbeid als handelswaar
o We produceren iets, we kopen iets, wie krijgt wat van dat wat we
daaraan betalen? (kosten) + de arbeider moet betaald worden. +
toegeëigende meerwaarde is dat wat de verkoper zelf behoudt
(= uitbuiting volgens Marx) want het is eigenlijk de arbeider die
de waarde van dat product heeft gecreërd
Theorie van groepsvorming: sociale klasse
o Bourgeoisie: zij hebben de productiemiddelen
o Proletariaat: kan enkel arbeid verrichten
o De ene buit de andere uit -> daardoor in conflict met elkaar
(klassetegenstelling)
o Klassenbewustzijn:
De erfenis van Marx
