Samenvatting HC: De bevalling

HC 18: de bevalling

Doelstellingen
 Kent verschillende fasen van bevalling
 Kan richtlijnen omtrent technieken tijdens partus volledig verklaren
 Geeft voorbeelden in casuïstiek hoe ze als vroedvrouw optimaal kan begeleiden
zowel technisch als communicatief

1. Definitie
 “Wij definiëren normale bevalling als: spontaan begin, laag risico bij start van arbeid en zo
blijvend doorheen arbeid en bevalling. Baby wordt spontaan geboren in hoofdligging tussen 37
en 42 volledige weken zwangerschap. Na bevalling zijn moeder en baby in goede toestand”
(WHO, 1994)
 “Bij normale bevalling zou er gefundeerde reden moeten zijn om in te grijpen in natuurlijk
proces” (WHO, 1994)
 “Een normale geboorte,ook wel een vaginale bevalling genoemd, is een bevalling die op een
natuurlijke manier plaatsvindt, zonder medische ingrepen zoals een keizersnede of
vacuümextractie. Bij een normale geboorte gaat de baby via het geboortekanaal naar buiten, en
wordt het proces gekarakteriseerd door het spontaan beginnen van de weeën, een normale
ontsluiting van de baarmoedermond en een gezonde bevalling van de baby”. (ChatGPT, 2024)
 “In een normale geboorte zijn er geen complicaties voor de moeder of de baby, en verloop het
proces meestal relatief vlot. Natuurlijk kan het voor elke vrouw en baby anders zijn, maar in
algemene termen betekent een normale geboorte dat alles zonder medische ingrepen verloopt,
tenzij er onverwachte complicaties optreden”. (ChatGPT, 2024)


2. Uitdrijvingsfase
 Begint bij volledige ontsluiting en eindigt bij geboorte van kind
 Passieve en actieve stadium
o Passieve fase belangrijk om even rust te nemen en de baby verder te laten zakken

Passieve stadium
 Onmiddellijk na volledige ontsluiting tot wanneer onweerstaanbare persdrang start
 “Rust- en dankbare fase”: vrouw rust uit, baby daalt verder in en maakt inwendige spildraai zo
goed als af
 Verandering in contracties
o Stoppen niet maar minder frequent, minder pijnlijk en onregelmatiger
 Ontsloten cervix is over voorliggende deel geschoven
 Baarmoedervezels moeten baby nu “inhalen” door opnieuw korter te worden waardoor uterus
weer volledig rond foetale lichaam sluit
 Weefsels van vagina gaan langzaam opzij om beschadiging te voorkomen
 Duurt 10 tot twintig minuten

Actieve stadium
 Onweerstaanbare persdrang (Fergusonreflex)
 Door middel van sterke persweeën, buikpers en hulpspieren, wordt kind uitgedreven en maakt
deze uitwendige spildraai


3. Actief en passief persen
Spontaan persen
Ferguson reflex:
 Reflex veroorzaakt door druk van voorliggende deel dat stimulatie van zenuwen in
bekkenbodem veroorzaakt met vrijgave van oxytocine

Spontaan persen:
 Reflexieve drang tot persen die optreedt wanneer voorliggende deel zich op bekkenbodem
presenteert, meestal ter hoogte van Hodge 2-3
 Onweerstaanbare persdrang treedt bij merendeel van vrouwen op binnen uur na volledige
ontsluiting

Kenmerken spontaan persen
 Startmoment van persinspanning verschilt per contractie
o Vrouw bepaalt zelf op welk moment zij begint te persen: meestal op hoogtepunt
contractie

,  Kort (zes of minder seconden) maar frequent persen
 Geen diepe hap lucht maar perst met open glottis
o Geluiden zoals knorren, kreunen, loeien,… zijn normaal
 Ademen tussen twee persinspanningen
 Vrouwen die spontaan persen, zullen vaak van houding veranderen en andere houdingen dan
ruglig aannemen
 Vrouw wordt bijgestaan door vroedvrouw maar krijgt geen enkele verbale of non-verbale
instructie over manier, ogenblik of duur van persen
 Minder druk in vergelijking met barenden die persen op instructie waardoor perineum
voorzichtig op- en uitrekt.
 Minder maternele uitputting
 Hands-off

Gecontroleerd persen
= actief meepersen = gedirigeerd persen = persen op manier die de vroedvrouw aangeeft = valsalva
methode = purple pushing

Kenmerken gecontroleerd persen
 Bij begin van contractie diepe hap lucht nemen en vervolgens, met opgetrokken knieën en kin
op borst, te persen gedurende tien seconden of zo lang als vrouw kan
 Tussen persinspanningen door wordt er enkele keren in- en uitgeademd om daarna opnieuw
hetzelfde te doen
 Dit wordt zoveel mogelijk herhaald tot op einde van contractie
 Dit gebeurt met gesloten glottis zonder geluid te maken
 Meestal gestart vanaf volledige ontsluiting en stopt bij geboorte van kind
o Latente fase niet gerespecteerd aangezien meestal niet gewacht tot onweerstaanbare
persdrang optreedt en situatie optimaal is om te beginnen persen
 Voornamelijk in ruglig of halfzittende houding
 Verbale instructies over moment van persen, duur van persen, positie om te persen, ademhaling
tijdens en tussen persen, …
 Vaak voert vroedvrouw vaginaal onderzoek uit ter stimulatie van Fergusonreflex
 Dikwijls wordt ook het perineum of de cervix gestretcht
 Wat vrouw opgelegd wordt te doen, is meestal niet in samenhang met wat ze zelf voelt

Implicaties voor fysiologie
 Tijdens valsalva-manoeuvre ontstaat gesloten druksysteem in borst: bloeddruk kan verlagen
o Kan verminderde placentadoorbloeding ontstaan
 Zuurstofsaturatie in bloed van moeder en kind daalt omdat moeder gedurende langere tijd niet
meer inademt
 Kan leiden tot (tijdelijke) foetale hypoxemie
o Onderzoek toonde aan dat gedirigeerd persen gedurende langer dan uur kan lijden tot
lagere pH in bloed van baby bij geboorte
 Grotere, soms te geforceerde kracht op perineum en bekkenbodemspieren
o Verhoogd risico op perineumletsels en dysfuncties van bekkenbodem in
postpartumperiode
o Bekkenbodem kan uitgeput en zwak zijn, wat kan leiden tot incontinentie
 Gedirigeerd persen niet alleen uitputtend voor bekkenbodem, ook leiden tot uitputting van
moeder zelf
 Gedirigeerd persen resulteert niet in een kortere uitdrijvingsfase
 KCE-richtlijnen “Is aanbevolen dat vrouw zich bij persen laat leiden door haar persdrang,
aangezien in literatuur niet is aangetoond dat ene techniek doeltreffender is dan andere”

Gecontroleerd persen vaak aansluitend op actief beleid van ontsluitingsfase
= Actieve controle van de arbeid door de zorgverstrekker
 3 essentiële elementen:
o Diagnose van arbeid op basis van strikte criteria
o Continue monitoring van arbeid met strikte normen voor progressie
o Interventies zoals amniotomie en hoge dosis Syntocinon als progressie niet verloopt
volgens strikte normen
 Doel:
o Snel opsporen van hoog-risico situaties
o Voorkomen van postpartumbloedingen
 Gevolg:
o Volgens Odent en Buckley zijn verloskundige interventies die natuurlijke arbeid kunnen
verstoren