Mens en werk
Hoofdstuk 1: Afbakening en A&O-psychologie
1.1 Arbeids- en organisatiepsychologie
Bestudeert gedrag van mensen
Wederzijdse invloed van werknemer op organisatie
mens-arbeid = hoe mensen met werk omgaan
mens-mens = hoe mensen met de groep omgaan
ergonomie = omgeving aanpassen om ervoor te zorgen dat mensen ideaal hun
job kunnen uitvoeren ( houding … )
arbeidspsychologie = job is er & de persoon past zich aan de job door
training, ontwikkeling…
organisatiepsychologie = kijken naar menselijk gedrag binnen
organisatienetwerk
1.1.1 A&O: Inhoud van het vakgebied
1
, Gedragingen, emoties en cognities van mensen in een “werk ”setting
Zowel individueel als in groep
Niet over ziektebeelden, pathologieën (klinische psy); wel “gewone ”mens
in dagdagelijkse leven op het werk
Gedrag in organisaties verklaren én voorspellen
Pathologieën = ziekten of aandoeningen die de gezondheid van het lichaam of
de geest beïnvloeden
1.1.2 Betekenis van werk vandaag
Werken = leveren van prestatie
Werk = zingever
Meer dan enkel financiële motieven
Onder andere: identiteit, macht, sociaal contact
Werknemers willen (voor iedereen anders):
Goede vakantieregeling /werktijden, interessante functie,
doorgroeimogelijkheden, loon, …
Als je werkloos bent valt dit allemaal weg
Hoofdstuk 2: Historiek
1.1 Historiek van de A&O
1.1.1 Voorgeschiedenis
Adam Smith ( 1723 – 1790 )
Filosoof
Grondlegger van hedendaagse economie
Boek -> The Wealth of Nations
Wat zei hij?:
Gehele taak in deeltaken verdelen ( = iedere medewerker 1 deeltaak
geven )
Comparatieve voordelen ( = voordelen door specialisatie )
“Doe alleen hetgeen waar je goed in bent, de rest niet. “Op deze wijze wordt de
welvaart maximaal”.
1.1.2 Scientific management
Frederick Taylor ( 1856 – 1915 )
Ingenieur
2
, Wetenschappelijke bedrijfsvoering = bedrijf moet op wetenschappelijke
manier geleid worden om alles zo efficiënt mogelijk te maken
Productie efficiënter maken
Aandacht van technologie -> naar medewerkers
Tijds- en bewegingsstudies
Medewerkers zijn van nature lui : prestatieloon
Horizontale en verticale arbeidsdeling
Selectie van medewerkers:
1. Interindividuele verschillen = verschillen tussen individuen
2. Intra-individuele verschillen = kijken naar wat de persoon het best kan /
interne verschillen
Homo economicus:
Mensen willen zo veel mogelijk geld verdienen door zo weinig mogelijk te doen +
worden graag geleid door anderen
Horizontale arbeidsdeling = verdeling in deeltaken
Verticale arbeidsdeling = je maakt een management en werknemers doen de
uitvoerende taken ; het bouwen van een hiërarchie
Prestatie loon = mensen komen alleen maar werken voor een loon
Henry Ford
Lopende band geïntroduceerd in autofabrieken
Auto werd verplaatst in fabriek waardoor er meer auto’s geproduceerd
konden worden
Basisloon verhoogt
( Ze verdienen veel geld in de fabriek )
Hierdoor werden auto’s betaalbaar
1.1.2 Scientific management
• Mens diende zich aan te passen aan de machine, aan de
organisatie
3
• Hield geen rekening met sociale relaties, kwaliteit van het
werk, medewerkerstevredenheid
mens is verlengstuk van machine
, Er kwamen ook fysieke klachten
Kinderarbeid
1.1.3 Human relations-beweging
Elton Mayo
Hawthorne-experimenten
Wat zou intensiteit van het licht van invloed hebben op de
werkprestatie?
Werkprestaties werden beter
Besluit: werkprestaties worden beter door extra aandacht te besteden aan de
mens
Vb. Er worden vragen gesteld zoals: “hoe gaat het met jou”?
Hawthorne-effect = de verbetering van de prestatie wordt niet veroorzaakt
door de experimentele manipulaties, maar door de extra aandacht die aan de
medewerkers besteed wordt
Homo sociologicus:
Mens reageert niet alleen op financiële prikkels maar ook op grond van sociale
normen en regels
Belang van sociale relaties in ondernemingen
Leiderschapscursussen: de leider dient informele normen en
waarden af te stemmen op de ondernemingsdoelstellingen
Communicatietrainingen, groepstrainingen, …
Mensen gaan contacten met elkaar leggen ; wordt als
belangrijk gezien
1.1.4 Revisionisme
Revisionisme = auteurs die zich afzetten tegen scientific management +
human relations beweging
4
Hoofdstuk 1: Afbakening en A&O-psychologie
1.1 Arbeids- en organisatiepsychologie
Bestudeert gedrag van mensen
Wederzijdse invloed van werknemer op organisatie
mens-arbeid = hoe mensen met werk omgaan
mens-mens = hoe mensen met de groep omgaan
ergonomie = omgeving aanpassen om ervoor te zorgen dat mensen ideaal hun
job kunnen uitvoeren ( houding … )
arbeidspsychologie = job is er & de persoon past zich aan de job door
training, ontwikkeling…
organisatiepsychologie = kijken naar menselijk gedrag binnen
organisatienetwerk
1.1.1 A&O: Inhoud van het vakgebied
1
, Gedragingen, emoties en cognities van mensen in een “werk ”setting
Zowel individueel als in groep
Niet over ziektebeelden, pathologieën (klinische psy); wel “gewone ”mens
in dagdagelijkse leven op het werk
Gedrag in organisaties verklaren én voorspellen
Pathologieën = ziekten of aandoeningen die de gezondheid van het lichaam of
de geest beïnvloeden
1.1.2 Betekenis van werk vandaag
Werken = leveren van prestatie
Werk = zingever
Meer dan enkel financiële motieven
Onder andere: identiteit, macht, sociaal contact
Werknemers willen (voor iedereen anders):
Goede vakantieregeling /werktijden, interessante functie,
doorgroeimogelijkheden, loon, …
Als je werkloos bent valt dit allemaal weg
Hoofdstuk 2: Historiek
1.1 Historiek van de A&O
1.1.1 Voorgeschiedenis
Adam Smith ( 1723 – 1790 )
Filosoof
Grondlegger van hedendaagse economie
Boek -> The Wealth of Nations
Wat zei hij?:
Gehele taak in deeltaken verdelen ( = iedere medewerker 1 deeltaak
geven )
Comparatieve voordelen ( = voordelen door specialisatie )
“Doe alleen hetgeen waar je goed in bent, de rest niet. “Op deze wijze wordt de
welvaart maximaal”.
1.1.2 Scientific management
Frederick Taylor ( 1856 – 1915 )
Ingenieur
2
, Wetenschappelijke bedrijfsvoering = bedrijf moet op wetenschappelijke
manier geleid worden om alles zo efficiënt mogelijk te maken
Productie efficiënter maken
Aandacht van technologie -> naar medewerkers
Tijds- en bewegingsstudies
Medewerkers zijn van nature lui : prestatieloon
Horizontale en verticale arbeidsdeling
Selectie van medewerkers:
1. Interindividuele verschillen = verschillen tussen individuen
2. Intra-individuele verschillen = kijken naar wat de persoon het best kan /
interne verschillen
Homo economicus:
Mensen willen zo veel mogelijk geld verdienen door zo weinig mogelijk te doen +
worden graag geleid door anderen
Horizontale arbeidsdeling = verdeling in deeltaken
Verticale arbeidsdeling = je maakt een management en werknemers doen de
uitvoerende taken ; het bouwen van een hiërarchie
Prestatie loon = mensen komen alleen maar werken voor een loon
Henry Ford
Lopende band geïntroduceerd in autofabrieken
Auto werd verplaatst in fabriek waardoor er meer auto’s geproduceerd
konden worden
Basisloon verhoogt
( Ze verdienen veel geld in de fabriek )
Hierdoor werden auto’s betaalbaar
1.1.2 Scientific management
• Mens diende zich aan te passen aan de machine, aan de
organisatie
3
• Hield geen rekening met sociale relaties, kwaliteit van het
werk, medewerkerstevredenheid
mens is verlengstuk van machine
, Er kwamen ook fysieke klachten
Kinderarbeid
1.1.3 Human relations-beweging
Elton Mayo
Hawthorne-experimenten
Wat zou intensiteit van het licht van invloed hebben op de
werkprestatie?
Werkprestaties werden beter
Besluit: werkprestaties worden beter door extra aandacht te besteden aan de
mens
Vb. Er worden vragen gesteld zoals: “hoe gaat het met jou”?
Hawthorne-effect = de verbetering van de prestatie wordt niet veroorzaakt
door de experimentele manipulaties, maar door de extra aandacht die aan de
medewerkers besteed wordt
Homo sociologicus:
Mens reageert niet alleen op financiële prikkels maar ook op grond van sociale
normen en regels
Belang van sociale relaties in ondernemingen
Leiderschapscursussen: de leider dient informele normen en
waarden af te stemmen op de ondernemingsdoelstellingen
Communicatietrainingen, groepstrainingen, …
Mensen gaan contacten met elkaar leggen ; wordt als
belangrijk gezien
1.1.4 Revisionisme
Revisionisme = auteurs die zich afzetten tegen scientific management +
human relations beweging
4
