Samenvatting gezondheidspsychologie hoofdstuk 9- Het consult en daarna
Aan het einde van deze samenvatting heb je inzicht in:
- Het proces van het medische consult
- De verschuiving van ‘eenrichtingsverkeer’ naar ‘gezamenlijke besluitvorming’ en de
problemen die hierdoor ontstaan
- Factoren die het effect van een consult met zorgverleners bevorderen dan wel belemmeren
- Problemen die samenhangen met een ‘slechtnieuwsgesprek’
- Knelpunten bij het nemen van medische beslissingen
- Factoren die van invloed zijn op de naleving van medische voorschriften
- Interventies om de therapietrouw bij patiënten en bij zorgverleners te verbeteren
Paragraaf 9.1- Het consult
De belangrijkste doelstellingen van een consult zijn:
- Het opbouwen van een goede relatie tussen de zorgverlener en de patiënt
- Het uitwisselen van relevante informatie
- Het nemen van relevante beslissingen
Proces van het medisch consult (Byrne en Long):
1. De arts gaat een werkrelatie aan met de patiënt
2. De arts probeert te achterhalen wat de reden is van het consult
3. De arts onderzoekt de patiënt, door middel van een vraaggesprek, een lichamelijk onderzoek
of beide
4. De arts en de patiënt bespreken de aandoening
5. De arts en de patiënt bespreken de verdere behandeling of het vervolgonderzoek
Aan een consult neemt zowel de patiënt als de zorgverlener deel en beiden kunnen bijdragen aan de
besluitvorming. Wel heeft de zorgverlener vaak meer controle over de inhoud van het gesprek dan
de patiënt.
Kenmerken van de benadering waarbij de zorgverlener centraal staan, zijn onder meer:
- De zorgverlener houdt de leiding over het gesprek
- De zorgverlener stelt vragen om informatie te verkrijgen.
- De zorgverlener neemt de beslissingen
- De patiënt accepteert de beslissingen van de zorgverlener passief
Kenmerken van de benadering waarbij de patiënt centraal staat, zijn onder meer:
- De zorgverlener vraagt naar de wensen en behoeften van de patiënt en houdt hier rekening
mee bij zijn of haar beslissingen
- De zorgvrager luistert actief naar de patiënt en reageert op de juiste wijze
- De patiënt neemt actief deel aan het consult
- De zorgverlener betrekt de patiënt bij het proces en vraagt expliciet wat er volgens hem of
haar aan de hand is en hoe dit kan worden behandelt
Factoren die van invloed zijn op het medisch consult zijn: de zorgverlener centraal, de patiënt
centraal en een gezamenlijke besluitvorming.
Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen de voorkeur geven aan gezamenlijke besluitvorming. Bij
vrouwen, ouderen, mensen met een actieve copingstijl en hoger opgeleiden met een ernstig medisch
probleem is de kans dat ze betrokken willen worden bij het besluitvormingsproces het grootst. Ook
mensen die de meeste waarde hechtten aan hun gezondheid wilden het minst vaak in het
besluitvormingsproces betrokken worden.
Aan het einde van deze samenvatting heb je inzicht in:
- Het proces van het medische consult
- De verschuiving van ‘eenrichtingsverkeer’ naar ‘gezamenlijke besluitvorming’ en de
problemen die hierdoor ontstaan
- Factoren die het effect van een consult met zorgverleners bevorderen dan wel belemmeren
- Problemen die samenhangen met een ‘slechtnieuwsgesprek’
- Knelpunten bij het nemen van medische beslissingen
- Factoren die van invloed zijn op de naleving van medische voorschriften
- Interventies om de therapietrouw bij patiënten en bij zorgverleners te verbeteren
Paragraaf 9.1- Het consult
De belangrijkste doelstellingen van een consult zijn:
- Het opbouwen van een goede relatie tussen de zorgverlener en de patiënt
- Het uitwisselen van relevante informatie
- Het nemen van relevante beslissingen
Proces van het medisch consult (Byrne en Long):
1. De arts gaat een werkrelatie aan met de patiënt
2. De arts probeert te achterhalen wat de reden is van het consult
3. De arts onderzoekt de patiënt, door middel van een vraaggesprek, een lichamelijk onderzoek
of beide
4. De arts en de patiënt bespreken de aandoening
5. De arts en de patiënt bespreken de verdere behandeling of het vervolgonderzoek
Aan een consult neemt zowel de patiënt als de zorgverlener deel en beiden kunnen bijdragen aan de
besluitvorming. Wel heeft de zorgverlener vaak meer controle over de inhoud van het gesprek dan
de patiënt.
Kenmerken van de benadering waarbij de zorgverlener centraal staan, zijn onder meer:
- De zorgverlener houdt de leiding over het gesprek
- De zorgverlener stelt vragen om informatie te verkrijgen.
- De zorgverlener neemt de beslissingen
- De patiënt accepteert de beslissingen van de zorgverlener passief
Kenmerken van de benadering waarbij de patiënt centraal staat, zijn onder meer:
- De zorgverlener vraagt naar de wensen en behoeften van de patiënt en houdt hier rekening
mee bij zijn of haar beslissingen
- De zorgvrager luistert actief naar de patiënt en reageert op de juiste wijze
- De patiënt neemt actief deel aan het consult
- De zorgverlener betrekt de patiënt bij het proces en vraagt expliciet wat er volgens hem of
haar aan de hand is en hoe dit kan worden behandelt
Factoren die van invloed zijn op het medisch consult zijn: de zorgverlener centraal, de patiënt
centraal en een gezamenlijke besluitvorming.
Uit onderzoek blijkt dat de meeste mensen de voorkeur geven aan gezamenlijke besluitvorming. Bij
vrouwen, ouderen, mensen met een actieve copingstijl en hoger opgeleiden met een ernstig medisch
probleem is de kans dat ze betrokken willen worden bij het besluitvormingsproces het grootst. Ook
mensen die de meeste waarde hechtten aan hun gezondheid wilden het minst vaak in het
besluitvormingsproces betrokken worden.
