Module 3a: Van een behavioristische visie op leren naar het ontwerpen van instructie
A. Visie op instructie
1) Visie op instructie ‘contingencies of reinforcement’
2) Principes bij het ontwerpen van een instructie
a. Omschrijf
b. Observeer
Skinner
c. Beschrijf
d. Leid de lerende
e. Geef feedback
f. Evalueer
B. Van leren naar instructie op basis van het behaviorisme
a. Gedrag, gedrag, gedrag
Vatten beschikbaar onderzoek samen en werken een tabel uit
waarin ze leerprincipes, het inrichten van een leeromgving en
Rushton & Larkin hersenonderzoek aan elkaar koppelen.
(2001) - DAP (Developmentally Appropriate Practices)
- BP (Brain Research)
- Classroom environment nadruk op handelen, gedrag…
“Het menselijke brein is sowieso een multimediaal-
multisensorisch dynamisch lerend systeem. Alle informatie die
verwerkt wordt door de hersenen moet eerst geëncodeerd
James et al.
worden via onze zintuigen en die informatie kan alleen maar
(2017)
verworven worden via motorische activiteit.”
link cognitivisme = interne verwerkingsmechanismen
versterkt visie dat actie/handelen/gedrag basis is voor alle leren.
b. Het formuleren van leerdoelen in termen van observeerbaar gedrag
‘Taxonomie van De Block’ (taxonomie = hiërarchisch!)
3 dimensies:
De Block
- Gedragsdimensie (weten, inzien, toepassen, integreren)
(1973)
- Inhoudsdimensie (feiten, begrippen, relaties…)
- Transferniveau (vakspecifiek ruimer toepasbaar)
Bloom ‘Taxonomie van Bloom’
(1973) 2 dimensies:
- Dimensie van denkniveau (lagere orde hogere orde)
o Onthouden
o Begrijpen
o Toepassen
o Analyseren
o Evalueren
o Creëren
, - Dimensie van kennisniveau (simpel complex)
o Feiten
o Concepten
o Procedures
o Metacognitie
Romiszowski Drie kennisniveaus en drie vaardigheidsniveaus.
Kwakernaak Taxonomie voor vreemdetalenonderwijs
Vermengt aarde vd informatie met de gedragsniveaus (visueel,
Van Hiele beschrijvend, informeel-deductief, formeel-theoretisch en
evaluatieniveau.
Hattie Meta-analyses expliciteren van de leerdoelen een significante
(2009) impact heeft op bereiken van betere leerprestaties
Goal setting and task performance onderzoek naar effecten
van stellen van doelen bij uitvoeren van taken
Locke, Shaw, Shaari &
- In 90% van de onderzoeken bleken specifieke en
Latham
uitdagende doelen tot betere prestaties te leiden dan
(1981)
gemakkelijke doelen
-
c. Leermachines en Geprogrammeerde Instructie
Ze staan voorop als centrale auteurs.
S. Pressey:
- “Examenmachine”: met 4 knoppen (juist/fout werden
bijgehouden)
werd een “leermachine”: enkel nieuwe vragen na juist
antw + meteen feedback juist/fout (= onmiddellijke
feedback)
B.Skinner:
- Optimaliseerde leermachines met directe terugkoppeling:
a) Principe van kleine stappen
b) Principe van juiste antwoorden (cues)
S. Pressey, B. Skinner,
c) Principe van de onmiddellijke controle en
A. Crowder
terugkoppeling
d) Principe van de geleidelijke vooruitgang (fading)
e) Principe van de meetbaarheid
f) Principe van de open antwoordvorm
g) Principe van het eigen tempo (self-pacing)
h) Principe van de aanpassing
A.Crowder:
- Vertakte geprogrammeerde instructie
(=/ lineair)
a) Flexibiliteit, meerkeuze, andere
leermaterialen
, Meta-analyse over onderzoeksresultaten over GI en CAI
GI leidt maar in geringe mate tot betere resultaten en tot
verhoogde effectiviteit.
Kulik & Kulik
CAI positieve impact op leren
(1989)
- Beter op examens en gestandaardiseerde tests
- Positievere houding computers en cursussen
- Minder tijd!
Schramm Recente studie GI overwegend effectief (niet waarom)
Meta-analyse toont aan:
- Gemiddelde effect size CAI , d=.39
Hattie - Computers en internet pas effect in combinatie met
aangepaste keuze leerdoelen, leerstof, werkvormen of
evaluatie
d. Belang van feedback
Feedback wordt gegeven door een agent (lkr, ouder,
medestudent,…) over eigen inzichten en aanpak.
Hattie & Timperley Bv: een moeder moedigt aan, een peer suggereert een aanpak…
(2007)
Hattie meta analystisch onderzoek = effectsize feedback van
d=.73!!!
Nicol & Milligan Feedback is informatief over hoe goed een student heeft
(2006) gepresteerd in relatie tot een ‘standaard’ of doel.
Butler & Winne Benadrukken de waarde van feedback voor zelfgereguleerd leren.
(1995)
Ordenen types feedback en hun impact:
1) Het geven van cues (d= 1.10)
2) Informatie geven over de prestaties (d= .95)
3) Bekrachtigen (d= .94)
4) Video of audiofeedback (d= .64)
5) Computergestuurde feedback (d= .52)
6) De leerdoelen aanhalen bij de feedback (d= .46)
7) Evaluatieve feedback door studenten (d= .42)
complex geheel aan betekenisssen en invloeden, ze komen uit
Hattie & Timperley op drie centrale vragen die passen bij 3 types feedback:
(2007) 1) Feedup (“waar naartoe?”)
2) Feedback (“Waar sta ik nu?” tov verwachtingen,
indicatoren, criteria)
3) Feedforwards (“Volgende stap?”)
4 aspecten staan centraal bij alle drie
1) Feedback over de taak (FT) (=effectief indien het FR en FS
ondersteunt)
2) Feedback over het proces (FP) (=effectiefst)
3) Feedback over zelfregulatie (FR) (=effectiefst)
4) Feedback over de student zelf (FS) (=minst effectief)
Peters, van der Via fMRI hersenactiviteit in kaart gebracht van 268 lerenden (8-16
A. Visie op instructie
1) Visie op instructie ‘contingencies of reinforcement’
2) Principes bij het ontwerpen van een instructie
a. Omschrijf
b. Observeer
Skinner
c. Beschrijf
d. Leid de lerende
e. Geef feedback
f. Evalueer
B. Van leren naar instructie op basis van het behaviorisme
a. Gedrag, gedrag, gedrag
Vatten beschikbaar onderzoek samen en werken een tabel uit
waarin ze leerprincipes, het inrichten van een leeromgving en
Rushton & Larkin hersenonderzoek aan elkaar koppelen.
(2001) - DAP (Developmentally Appropriate Practices)
- BP (Brain Research)
- Classroom environment nadruk op handelen, gedrag…
“Het menselijke brein is sowieso een multimediaal-
multisensorisch dynamisch lerend systeem. Alle informatie die
verwerkt wordt door de hersenen moet eerst geëncodeerd
James et al.
worden via onze zintuigen en die informatie kan alleen maar
(2017)
verworven worden via motorische activiteit.”
link cognitivisme = interne verwerkingsmechanismen
versterkt visie dat actie/handelen/gedrag basis is voor alle leren.
b. Het formuleren van leerdoelen in termen van observeerbaar gedrag
‘Taxonomie van De Block’ (taxonomie = hiërarchisch!)
3 dimensies:
De Block
- Gedragsdimensie (weten, inzien, toepassen, integreren)
(1973)
- Inhoudsdimensie (feiten, begrippen, relaties…)
- Transferniveau (vakspecifiek ruimer toepasbaar)
Bloom ‘Taxonomie van Bloom’
(1973) 2 dimensies:
- Dimensie van denkniveau (lagere orde hogere orde)
o Onthouden
o Begrijpen
o Toepassen
o Analyseren
o Evalueren
o Creëren
, - Dimensie van kennisniveau (simpel complex)
o Feiten
o Concepten
o Procedures
o Metacognitie
Romiszowski Drie kennisniveaus en drie vaardigheidsniveaus.
Kwakernaak Taxonomie voor vreemdetalenonderwijs
Vermengt aarde vd informatie met de gedragsniveaus (visueel,
Van Hiele beschrijvend, informeel-deductief, formeel-theoretisch en
evaluatieniveau.
Hattie Meta-analyses expliciteren van de leerdoelen een significante
(2009) impact heeft op bereiken van betere leerprestaties
Goal setting and task performance onderzoek naar effecten
van stellen van doelen bij uitvoeren van taken
Locke, Shaw, Shaari &
- In 90% van de onderzoeken bleken specifieke en
Latham
uitdagende doelen tot betere prestaties te leiden dan
(1981)
gemakkelijke doelen
-
c. Leermachines en Geprogrammeerde Instructie
Ze staan voorop als centrale auteurs.
S. Pressey:
- “Examenmachine”: met 4 knoppen (juist/fout werden
bijgehouden)
werd een “leermachine”: enkel nieuwe vragen na juist
antw + meteen feedback juist/fout (= onmiddellijke
feedback)
B.Skinner:
- Optimaliseerde leermachines met directe terugkoppeling:
a) Principe van kleine stappen
b) Principe van juiste antwoorden (cues)
S. Pressey, B. Skinner,
c) Principe van de onmiddellijke controle en
A. Crowder
terugkoppeling
d) Principe van de geleidelijke vooruitgang (fading)
e) Principe van de meetbaarheid
f) Principe van de open antwoordvorm
g) Principe van het eigen tempo (self-pacing)
h) Principe van de aanpassing
A.Crowder:
- Vertakte geprogrammeerde instructie
(=/ lineair)
a) Flexibiliteit, meerkeuze, andere
leermaterialen
, Meta-analyse over onderzoeksresultaten over GI en CAI
GI leidt maar in geringe mate tot betere resultaten en tot
verhoogde effectiviteit.
Kulik & Kulik
CAI positieve impact op leren
(1989)
- Beter op examens en gestandaardiseerde tests
- Positievere houding computers en cursussen
- Minder tijd!
Schramm Recente studie GI overwegend effectief (niet waarom)
Meta-analyse toont aan:
- Gemiddelde effect size CAI , d=.39
Hattie - Computers en internet pas effect in combinatie met
aangepaste keuze leerdoelen, leerstof, werkvormen of
evaluatie
d. Belang van feedback
Feedback wordt gegeven door een agent (lkr, ouder,
medestudent,…) over eigen inzichten en aanpak.
Hattie & Timperley Bv: een moeder moedigt aan, een peer suggereert een aanpak…
(2007)
Hattie meta analystisch onderzoek = effectsize feedback van
d=.73!!!
Nicol & Milligan Feedback is informatief over hoe goed een student heeft
(2006) gepresteerd in relatie tot een ‘standaard’ of doel.
Butler & Winne Benadrukken de waarde van feedback voor zelfgereguleerd leren.
(1995)
Ordenen types feedback en hun impact:
1) Het geven van cues (d= 1.10)
2) Informatie geven over de prestaties (d= .95)
3) Bekrachtigen (d= .94)
4) Video of audiofeedback (d= .64)
5) Computergestuurde feedback (d= .52)
6) De leerdoelen aanhalen bij de feedback (d= .46)
7) Evaluatieve feedback door studenten (d= .42)
complex geheel aan betekenisssen en invloeden, ze komen uit
Hattie & Timperley op drie centrale vragen die passen bij 3 types feedback:
(2007) 1) Feedup (“waar naartoe?”)
2) Feedback (“Waar sta ik nu?” tov verwachtingen,
indicatoren, criteria)
3) Feedforwards (“Volgende stap?”)
4 aspecten staan centraal bij alle drie
1) Feedback over de taak (FT) (=effectief indien het FR en FS
ondersteunt)
2) Feedback over het proces (FP) (=effectiefst)
3) Feedback over zelfregulatie (FR) (=effectiefst)
4) Feedback over de student zelf (FS) (=minst effectief)
Peters, van der Via fMRI hersenactiviteit in kaart gebracht van 268 lerenden (8-16
