TMS Intro
TMS: toezichthoudend medewerker stralingsbescherming voor THK
Verplicht voor:
- Indicatiestelling
- Zelfstandig röntgenopnames maken
- Toezichthouden
Tandarts is eerste verantwoordelijk. Taken kunnen gedelegeerd worden maar
eindverantwoordelijkheid ligt bij tandarts. Iemand zonder TMS mag niks doen met toestel.
Met taakherschikking worden mondhygiënisten wel bevoegd om handelingen met röntgentoestel te
doen, indiceren, maken en beoordelen.
Tandartsassistente moet degelijke scholing hebben op het gebied van röntgen. Dit bestaat uit de
eigenschappen van straling, gevaren, bescherming, basale anatomie, herkennen van fouten in
opname en het gebruik van de apparatuur.
Instructie gaat om regel op de werkplek en hoe je met het toestel omgaat.
Mono-energetische straling is straling waarbij alle fotonen evenveel energie hebben. Röntgenbuizen
kunnen dit niet. Dit is dus poly-energetisch omdat alle elektronen anders worden afgebuigd.
Stralingsweegfactor is altijd 1 dus omrekenen Sv naar Gy makkelijk. Effectieve dosis (mSv) is altijd
kleiner dan geabsorbeerde dosis (mGy).
, Principes van stralingsbescherming op volgorde van belangrijk:
1. Rechtvaardiging
Röntgenopnamen niet op routinebasis! Alleen op grond van een individuele indicatie, er
moet eerst worden vastgesteld:
Of de patiënt in die situatie baat heeft bij de opname
Op de diagnose ook zonder opname kan worden gesteld
Of dat de behandeling ook uit te voeren is zonder opname
2. Optimalisatie (ALARA)
“Al low as reasonably achievable”
Tijd
Afstand (kwadratenwet)
Afscherming (begin bij bron)
De extra inspanning moet opwegen tegen de dosisreductie. Bij iemand die hulp nodig heeft is
het bijv. toegestaan om zelfs in de kamer te blijven. Er moeten wel maatregelen getroffen
worden om te voorkomen dat personen de kamer betreden (rood lampje).
3. Dosislimieten (niet voor patiënten)
Voor burgers (geen patiënten) en werknemers: 1 mSv/j (bovenop de natuurlijk 2 mSv)
Als je een hoog risico loopt om hier overheen te komen moet je een badge en word je een
blootgestelde werknemer, het limiet hiervoor is 20 mSv/j. Hier komen we in de
tandheelkunde eigenlijk nooit voor in aanmerking. In de omgeving mag max 0,1 mSv.
Ioniserende straling kan meeste schade geven. 5G straling is te zwak, niet ioniserend, kan alleen
verwarmen. Hierdoor dus niet schadelijk.
Er is ook natuurlijke straling. De plekken die minste straling hebben worden geel gekleurd (0,25
mSv/j). Meeste straling is rood (0,5 mSv/j), dit komt omdat hier een kleibodem is met meer uranium.
In een geel gebied krijg je 0,7 µSv/dag (0,25 mSv/j : 365 = 0,0007 mSv/dag = 0,7 µSv/dag).
Over het algemeen krijg je elk jaar ongeveer 2 mSv aan straling.
Op 2 meter afstand van de patiënt zonder afscherming krijg je 0,02 µSv/foto aan strooistraling.
o Gray eenheid wordt meestal gebruikt bij weefselreacties (bestraling kanker). Het gaat hierbij
om de geabsorbeerde dosis. Er wordt vaak gemeten in Gy, dan omgerekend naar Sv.
Dit is waarneembaar vanaf 1 Gy, symptomen zijn rode huid, haaruitval, darmsyndroom,
overlijden
o Sievert laat vooral de kans op lange termijn effecten zoals kanker zien. De toename van de
kans op de kanker is zichtbaar vanaf 200 mSv.
TMS: toezichthoudend medewerker stralingsbescherming voor THK
Verplicht voor:
- Indicatiestelling
- Zelfstandig röntgenopnames maken
- Toezichthouden
Tandarts is eerste verantwoordelijk. Taken kunnen gedelegeerd worden maar
eindverantwoordelijkheid ligt bij tandarts. Iemand zonder TMS mag niks doen met toestel.
Met taakherschikking worden mondhygiënisten wel bevoegd om handelingen met röntgentoestel te
doen, indiceren, maken en beoordelen.
Tandartsassistente moet degelijke scholing hebben op het gebied van röntgen. Dit bestaat uit de
eigenschappen van straling, gevaren, bescherming, basale anatomie, herkennen van fouten in
opname en het gebruik van de apparatuur.
Instructie gaat om regel op de werkplek en hoe je met het toestel omgaat.
Mono-energetische straling is straling waarbij alle fotonen evenveel energie hebben. Röntgenbuizen
kunnen dit niet. Dit is dus poly-energetisch omdat alle elektronen anders worden afgebuigd.
Stralingsweegfactor is altijd 1 dus omrekenen Sv naar Gy makkelijk. Effectieve dosis (mSv) is altijd
kleiner dan geabsorbeerde dosis (mGy).
, Principes van stralingsbescherming op volgorde van belangrijk:
1. Rechtvaardiging
Röntgenopnamen niet op routinebasis! Alleen op grond van een individuele indicatie, er
moet eerst worden vastgesteld:
Of de patiënt in die situatie baat heeft bij de opname
Op de diagnose ook zonder opname kan worden gesteld
Of dat de behandeling ook uit te voeren is zonder opname
2. Optimalisatie (ALARA)
“Al low as reasonably achievable”
Tijd
Afstand (kwadratenwet)
Afscherming (begin bij bron)
De extra inspanning moet opwegen tegen de dosisreductie. Bij iemand die hulp nodig heeft is
het bijv. toegestaan om zelfs in de kamer te blijven. Er moeten wel maatregelen getroffen
worden om te voorkomen dat personen de kamer betreden (rood lampje).
3. Dosislimieten (niet voor patiënten)
Voor burgers (geen patiënten) en werknemers: 1 mSv/j (bovenop de natuurlijk 2 mSv)
Als je een hoog risico loopt om hier overheen te komen moet je een badge en word je een
blootgestelde werknemer, het limiet hiervoor is 20 mSv/j. Hier komen we in de
tandheelkunde eigenlijk nooit voor in aanmerking. In de omgeving mag max 0,1 mSv.
Ioniserende straling kan meeste schade geven. 5G straling is te zwak, niet ioniserend, kan alleen
verwarmen. Hierdoor dus niet schadelijk.
Er is ook natuurlijke straling. De plekken die minste straling hebben worden geel gekleurd (0,25
mSv/j). Meeste straling is rood (0,5 mSv/j), dit komt omdat hier een kleibodem is met meer uranium.
In een geel gebied krijg je 0,7 µSv/dag (0,25 mSv/j : 365 = 0,0007 mSv/dag = 0,7 µSv/dag).
Over het algemeen krijg je elk jaar ongeveer 2 mSv aan straling.
Op 2 meter afstand van de patiënt zonder afscherming krijg je 0,02 µSv/foto aan strooistraling.
o Gray eenheid wordt meestal gebruikt bij weefselreacties (bestraling kanker). Het gaat hierbij
om de geabsorbeerde dosis. Er wordt vaak gemeten in Gy, dan omgerekend naar Sv.
Dit is waarneembaar vanaf 1 Gy, symptomen zijn rode huid, haaruitval, darmsyndroom,
overlijden
o Sievert laat vooral de kans op lange termijn effecten zoals kanker zien. De toename van de
kans op de kanker is zichtbaar vanaf 200 mSv.
