Toegepaste economie: thema 2
LEVEL 1
Het financieel plan is een van de bouwstenen van een ondernemingsplan. Daarin
bepaalt de ondernemer:
- hoeveel geld hij nodig heeft om zijn ideeën te realiseren
- welke inkomsten daartegenover staan
Het financieel plan onderzoekt of de strategie die de ondernemer vooropstelt,
financieel haalbaar is, en of de onderneming uiteindelijk rendabel zal zijn. Het geeft
aan hoe de investeringen gefinancierd kunnen worden. Voor de financiering van een
onderneming kan de ondernemer zowel een beroep doen op eigen middelen als op
geleend kapitaal. Vennootschappen zoals een bv, nv en cv zijn verplicht een
financieel plan op te stellen en moeten dat bij een notaris neerleggen. Bij faillissement
van de onderneming binnen de drie jaar na de oprichting kan dat plan opgevraagd
worden. Schort er iets aan het financieel plan, en voorzag de oprichter van de
vennootschap bijvoorbeeld te weinig startkapitaal, dan kan hij toch hoofdelijk
aansprakelijk gesteld worden om de openstaande schulden te vereffenen ook al voorzag
de vennootschapsvorm beperkte aansprakelijkheid. Daarbij kan zelfs het privévermogen
van de ondernemer aangesproken worden. Ook al is het voor andere
ondernemingsvormen niet verplicht, toch is het raadzaam om een plan op te stellen: de
ondernemer staat sterker in zijn schoenen wanneer hij aan tafel zit met partners,
investeerders en banken. Een financieel plan opstellen gebeurt in drie stappen:
Stap 1: de activiteit
- activiteit van de onderneming
- opbrengsten voor de onderneming
- kosten van de onderneming
- opbrengsten groter of kleiner dan de kosten
Stap 2: het investerings- en financieringsplan
- hoeveelheid geld voor de oprichting van de onderneming
- investeringen
- inbreng aan eigen middelen
- kapitaal van anderen
- eventuele steunmaatregelen
Stap 3: het liquiditeitsplan
- betalingswijze klanten
- betalingswijze leveranciers
- eventueel tekort aan liquide middelen
- nodige voorraad van de onderneming
Naast de financiële behoeften die ontstaan zijn bij de start of de uitbreiding van de
onderneming, zijn er ook financiële behoeften in verband met de exploitatiecyclus. Die
geeft de geld- en goederenstromen van een onderneming weer: de periode tussen
betaling aan de leveranciers, bewerking van de voorraden en de uiteindelijke
betaling door de klanten.
1
, LEVEL 2
GOUDEN FINANCIERINGSREGEL
Bij de keuze voor een geschikte financieringsvorm houdt de onderneming best rekening
met de gouden financieringsregel:
- looptijd financiering komt overeen met duur van investering
- nettobedrijfskapitaal is positief: (voorraden + klantenvorderingen + beschikbaar geld)
> schulden < 1 jaar
- verhouding eigen vermogen tov totaal vermogen is gezond / goed -> financiële
instellingen sneller bereid
omdat onderneming solvabel
is
EIGEN VERMOGEN
Als blijkt dat de investering haalbaar is en als het kapitaal dat de onderneming nodig
heeft, bepaald is, moet de onderneming bekijken hoe ze de investering zal financieren.
De oprichting van een onderneming wordt meestal gefinancierd met eigen middelen.
Je kunt eigen middelen investeren:
- bij oprichting door inbreng in speciën of in natura
- door kapitaalsverhoging
- door deel van winst opnieuw te investeren via reserves of overgedragen winst (=
auto- / zelffinanciering)
Eigen vermogen is risicodragend vermogen. De vergoeding die de verschaffers van
het eigen vermogen krijgen, is afhankelijk van het resultaat, de bepalingen in de
statuten en de beslissingen van de algemene vergadering. Bovendien hebben ze
geen prioriteit bij terugbetaling. Voordelen van eigen vermogen:
- zorgt voor financiële veerkracht
- kan op lange termijn worden gebruikt
- moet niet op bepaalde datum terugbetaald worden
- op schuld van onderneming aan zijn eigenaars moet geen rente betaald worden
Nadelen van eigen vermogen:
- deel van bedrijf komt in andere handen
- onderneming moet deel van winst aan aandeelhouders uitkeren
- kans bestaat dat beleggers onvoldoende interesse hebben
VREEMD VERMOGEN
Voor de financiering kan een onderneming ook een beroep doen op derden. Afhankelijk
van de tijdsduur waarvoor het geleende geld ter beschikking wordt gesteld, kun je twee
soorten onderscheiden:
- vreemd vermogen op korte termijn = ten hoogste één jaar
- vreemd vermogen op lange termijn = meer dan één jaar
Voordelen van vreemd vermogen:
- rente op vreemd vermogen is fiscaal aftrekbaar
- vreemd vermogen geeft geen recht op zeggenschap
- vreemd vermogen is soepele financieringsbron
Nadelen van vreemd vermogen:
- aflossingsverplichting + verplichting om interest te betalen ook al is er nog geen
winst.
-> kan druk leggen op liquiditeit
- zekerheden kunnen worden bedongen door de financier
Financieringen met eigen vermogen of met vreemd vermogen hebben beide specifieke
2
LEVEL 1
Het financieel plan is een van de bouwstenen van een ondernemingsplan. Daarin
bepaalt de ondernemer:
- hoeveel geld hij nodig heeft om zijn ideeën te realiseren
- welke inkomsten daartegenover staan
Het financieel plan onderzoekt of de strategie die de ondernemer vooropstelt,
financieel haalbaar is, en of de onderneming uiteindelijk rendabel zal zijn. Het geeft
aan hoe de investeringen gefinancierd kunnen worden. Voor de financiering van een
onderneming kan de ondernemer zowel een beroep doen op eigen middelen als op
geleend kapitaal. Vennootschappen zoals een bv, nv en cv zijn verplicht een
financieel plan op te stellen en moeten dat bij een notaris neerleggen. Bij faillissement
van de onderneming binnen de drie jaar na de oprichting kan dat plan opgevraagd
worden. Schort er iets aan het financieel plan, en voorzag de oprichter van de
vennootschap bijvoorbeeld te weinig startkapitaal, dan kan hij toch hoofdelijk
aansprakelijk gesteld worden om de openstaande schulden te vereffenen ook al voorzag
de vennootschapsvorm beperkte aansprakelijkheid. Daarbij kan zelfs het privévermogen
van de ondernemer aangesproken worden. Ook al is het voor andere
ondernemingsvormen niet verplicht, toch is het raadzaam om een plan op te stellen: de
ondernemer staat sterker in zijn schoenen wanneer hij aan tafel zit met partners,
investeerders en banken. Een financieel plan opstellen gebeurt in drie stappen:
Stap 1: de activiteit
- activiteit van de onderneming
- opbrengsten voor de onderneming
- kosten van de onderneming
- opbrengsten groter of kleiner dan de kosten
Stap 2: het investerings- en financieringsplan
- hoeveelheid geld voor de oprichting van de onderneming
- investeringen
- inbreng aan eigen middelen
- kapitaal van anderen
- eventuele steunmaatregelen
Stap 3: het liquiditeitsplan
- betalingswijze klanten
- betalingswijze leveranciers
- eventueel tekort aan liquide middelen
- nodige voorraad van de onderneming
Naast de financiële behoeften die ontstaan zijn bij de start of de uitbreiding van de
onderneming, zijn er ook financiële behoeften in verband met de exploitatiecyclus. Die
geeft de geld- en goederenstromen van een onderneming weer: de periode tussen
betaling aan de leveranciers, bewerking van de voorraden en de uiteindelijke
betaling door de klanten.
1
, LEVEL 2
GOUDEN FINANCIERINGSREGEL
Bij de keuze voor een geschikte financieringsvorm houdt de onderneming best rekening
met de gouden financieringsregel:
- looptijd financiering komt overeen met duur van investering
- nettobedrijfskapitaal is positief: (voorraden + klantenvorderingen + beschikbaar geld)
> schulden < 1 jaar
- verhouding eigen vermogen tov totaal vermogen is gezond / goed -> financiële
instellingen sneller bereid
omdat onderneming solvabel
is
EIGEN VERMOGEN
Als blijkt dat de investering haalbaar is en als het kapitaal dat de onderneming nodig
heeft, bepaald is, moet de onderneming bekijken hoe ze de investering zal financieren.
De oprichting van een onderneming wordt meestal gefinancierd met eigen middelen.
Je kunt eigen middelen investeren:
- bij oprichting door inbreng in speciën of in natura
- door kapitaalsverhoging
- door deel van winst opnieuw te investeren via reserves of overgedragen winst (=
auto- / zelffinanciering)
Eigen vermogen is risicodragend vermogen. De vergoeding die de verschaffers van
het eigen vermogen krijgen, is afhankelijk van het resultaat, de bepalingen in de
statuten en de beslissingen van de algemene vergadering. Bovendien hebben ze
geen prioriteit bij terugbetaling. Voordelen van eigen vermogen:
- zorgt voor financiële veerkracht
- kan op lange termijn worden gebruikt
- moet niet op bepaalde datum terugbetaald worden
- op schuld van onderneming aan zijn eigenaars moet geen rente betaald worden
Nadelen van eigen vermogen:
- deel van bedrijf komt in andere handen
- onderneming moet deel van winst aan aandeelhouders uitkeren
- kans bestaat dat beleggers onvoldoende interesse hebben
VREEMD VERMOGEN
Voor de financiering kan een onderneming ook een beroep doen op derden. Afhankelijk
van de tijdsduur waarvoor het geleende geld ter beschikking wordt gesteld, kun je twee
soorten onderscheiden:
- vreemd vermogen op korte termijn = ten hoogste één jaar
- vreemd vermogen op lange termijn = meer dan één jaar
Voordelen van vreemd vermogen:
- rente op vreemd vermogen is fiscaal aftrekbaar
- vreemd vermogen geeft geen recht op zeggenschap
- vreemd vermogen is soepele financieringsbron
Nadelen van vreemd vermogen:
- aflossingsverplichting + verplichting om interest te betalen ook al is er nog geen
winst.
-> kan druk leggen op liquiditeit
- zekerheden kunnen worden bedongen door de financier
Financieringen met eigen vermogen of met vreemd vermogen hebben beide specifieke
2
