Europees recht
Kennisclips: ............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: inleidende beschouwing ..................................................................... 18
Hoofdstuk 2: een rechtsorde eigen aan de EU ........................................................... 21
Afdeling 1: wat is de EU? ...................................................................................... 21
Afdeling 2: EU rechtspersoonlijkheid .................................................................... 21
§1: enkel partiële overdracht van bevoegdheden ................................................ 23
§2: Imperfecte overdracht van bevoegdheden naar EU ....................................... 24
§3: Onomkeerbaar proces ? ............................................................................. 25
Afdeling 3: EU Verdrag ......................................................................................... 27
Afdeling 4: specificiteit van het EU-recht/ 3 kenmerken van de nieuwe EU-rechtsorde
................................................................................. Error! Bookmark not defined.
§1 voorrang ..................................................................................................... 30
§2 DIRECTE WERKING ..................................................................................... 33
§3 Teleologische of ‘purposive method’ van interpretatie van EU-recht .... 33
Wie & wanneer moet instaan vr de kenmerken? ................................................. 35
Afdeling 5: Gevolgen van nieuwe EU rechtsorde .................................................... 35
§1 STRUCTURELE ANALYSE .............................................................................. 38
§2 INHOUDELIJKE ANALYSE ............................................................................. 51
1. Structuurkenmerken en functioneren van de EU.................................................... 62
2. Besluitvorming in de EU ....................................................................................... 62
3 rechtsbescherming .............................................................................................. 62
Afdeling 1: Algemeen........................................................................................... 62
§1. SAMENSTELLING HOF VAN JUSTITIE ............................................................ 63
§2. SAMENSTELLING GERECHT ........................................................................ 64
§3. GRIFFIE ..................................................................................................... 65
1
, §1. NATIONAAL RECHTERLIJKE INSTANTIES ALS EU-RECHTERS ......................... 66
Afdeling 2: Rechtstreekse toegang tot het HvJ/ Gerecht ......................................... 77
§1. Artikel 258 VWEU: commissie t. lidstaat ....................................................... 78
§2. Lidstaat t. lidstaat (art 259 VWEU) ............................................................... 93
§1. Voorwerp beroep tot nietigverklaring...........................................................102
§2. Nietigheidsgronden ...................................................................................102
§3. Wie kan nietigheid vorderen?......................................................................103
§4. Termijn instellen beroep tot nietigverklaring ................................................112
§5. Gevolgen van de nietigverklaring ................................................................112
Afdeling 3: onrechtstreekse procedures...............................................................114
§1. Prejudiciele spoedprocedure .....................................................................117
§1. Interpretatie primair en secundair EU-recht ......................................120
§2. Geldigheid secundair recht ...................................................................121
§1. Verwijzingsrecht ....................................................................................122
§2. Verwijzingsplicht ...................................................................................123
§1. uitleggingsarrest........................................................................................127
§2. Geldigheidsarrest? ...............................................................................129
4. Doorwerking van het materieel EU-recht in het nationaal recht .............................129
Afdeling 1: DOORWERKING VAN EU-VERDRAGSBEPALINGEN...............................130
§1. “Onvoorwaardelijke” verplichting:...............................................................131
§2. “voldoende duidelijke en nauwkeurige” verplichting: ...................................132
§1. Grenzen aan de soepele interpretatie van de ‘directe werking-voorwaarden’..133
§2. Begrenzing van directe werking van EU-verdragsbepalingen in de tijd ............133
Afdeling 2: DOORWERKING VAN SECUNDAIR EU-RECHT .....................................134
§1. Verticale directe werking van richtlijnen ......................................................135
§2. Horizontale directe werking richtlijnen ........................................................137
Hfdstk 1: De interne markt .....................................................................................141
Afdeling 1: inleiding ............................................................................................141
§1: versmelten van de markten = Interne markt .................................................144
2
, §1 : contextuele factoren .................................................................................150
§2: VERDRAG VAN LISSABON ..........................................................................151
Afdeling 2: Vrij verkeer van goederen ...................................................................160
§1. Welke producten worden als goederen gezien ? Oorsprong ? ........................161
§1. TARIFAIRE HANDELSBELEMMERINGEN (art 30) ...........................................163
§2. HET GEMEENSCHAPPELIJK DOUANETARIEF (art 31) ....................................165
§1. verbod van kwantitatieve beperkingen ........................................................167
§2. MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING als kwantitatieve beperking .............167
§3. Uitzonderingen: 2 categorieën ....................................................................173
§4. implicaties Art. 35 VWEU (uitvoer)?.............................................................174
Opvolging Cassis de Dijon: Keck & Mithouard ...................................................175
§1. Inleiding/ overzicht ....................................................................................181
§2. Traditionele « conditional permissive approach » .........................................182
§3. Evolutie: gewijzigde context .......................................................................183
§4. « Coercive approach » ................................................................................184
§5. Plaats IPR in EU Verdragen?........................................................................184
§6. Andere interne markt-vrijheden en IE-rechten .............................................190
Afdeling 3: harmonisatiemaatregelen ..................................................................198
§1. Bepalingen................................................................................................199
§1. Sectoriële harmonisatie .............................................................................201
§2. Horizontale harmonisatie...........................................................................206
§3. Nieuw: EU ‘first/only’ regulering ..................................................................218
Afdeling 4: Vrij verkeer van personen en diensten .................................................224
§1 Uitoefening rechten ....................................................................................226
§2. RECHTEN EN PLICHTEN EU BURGERS ........................................................228
§3. RECHT OP VRIJ VERKEER EN GRENSCONTROLES .......................................229
§1. Principe ....................................................................................................232
§2. Uitzonderingen (Art. 45 (3) en (4) VWEU)......................................................233
§3. DRAAGWIJDTE VRIJ VERKEER WERKNEMERS? ............................................234
3
, §1. RECHT VAN VESTIGING (Art. 49 - 53 VWEU).................................................241
§2. VRIJ VERKEER VAN DIENSTEN (Artt. 56 – 62) ................................................246
Afdeling 5: Vrij verkeer van kapitaal......................................................................277
Hoofdstuk 2: de mededingingsregels ......................................................................280
Afdeling 1: inleiding ............................................................................................280
§1. GEMEENSCHAPPELIJKE BEGRIPPEN van art 101 en 102 ..............................285
§2. Artikel 101 VWEU ......................................................................................293
§3. Bevoegdheden Commissie inzak art 101 en 102 ..........................................324
§1. DEFINITIE .................................................................................................327
§2. VIER CUMULATIEVE VOORWAARDEN .........................................................327
§3. TOEGELATEN STEUN .................................................................................329
§4. CONTROLE ...............................................................................................331
§5. TERUGVORDERING ILLEGALE STEUN .........................................................333
Op examen link leggen tussen materieel en procedureel recht!
Op examen eigen appreciatie belangrijk, dus proportioneel (andere minder
verregaande maatregelen) of niet → echt argumenteren
- Linken aan feiten ook belangrijk!
Als er in casus niks vermeld staat over harmonisatie → niet over harmonisatie
beginnen (tenzij BR of DR natuurlijk)
Enkel de gronden die expliciet in de casus staan moet je rekening mee houden
(inzake uitzonderingen)
Als iets niet blijkt uit de feiten moeten je een hypothese maken
En in de conclusie dan zeggen dat het daarvan zal afhangen
Het is niet de bedoeling om iedere potentiele optie uitgebreid behandelt
De rechtvaardigingstoets bij uitzonderingen: is deze maatregel geschikt om het doel
te bereiken? Draagt het bij?
OPENBOEK EXAMEN
4
Kennisclips: ............................................................................................................. 6
Hoofdstuk 1: inleidende beschouwing ..................................................................... 18
Hoofdstuk 2: een rechtsorde eigen aan de EU ........................................................... 21
Afdeling 1: wat is de EU? ...................................................................................... 21
Afdeling 2: EU rechtspersoonlijkheid .................................................................... 21
§1: enkel partiële overdracht van bevoegdheden ................................................ 23
§2: Imperfecte overdracht van bevoegdheden naar EU ....................................... 24
§3: Onomkeerbaar proces ? ............................................................................. 25
Afdeling 3: EU Verdrag ......................................................................................... 27
Afdeling 4: specificiteit van het EU-recht/ 3 kenmerken van de nieuwe EU-rechtsorde
................................................................................. Error! Bookmark not defined.
§1 voorrang ..................................................................................................... 30
§2 DIRECTE WERKING ..................................................................................... 33
§3 Teleologische of ‘purposive method’ van interpretatie van EU-recht .... 33
Wie & wanneer moet instaan vr de kenmerken? ................................................. 35
Afdeling 5: Gevolgen van nieuwe EU rechtsorde .................................................... 35
§1 STRUCTURELE ANALYSE .............................................................................. 38
§2 INHOUDELIJKE ANALYSE ............................................................................. 51
1. Structuurkenmerken en functioneren van de EU.................................................... 62
2. Besluitvorming in de EU ....................................................................................... 62
3 rechtsbescherming .............................................................................................. 62
Afdeling 1: Algemeen........................................................................................... 62
§1. SAMENSTELLING HOF VAN JUSTITIE ............................................................ 63
§2. SAMENSTELLING GERECHT ........................................................................ 64
§3. GRIFFIE ..................................................................................................... 65
1
, §1. NATIONAAL RECHTERLIJKE INSTANTIES ALS EU-RECHTERS ......................... 66
Afdeling 2: Rechtstreekse toegang tot het HvJ/ Gerecht ......................................... 77
§1. Artikel 258 VWEU: commissie t. lidstaat ....................................................... 78
§2. Lidstaat t. lidstaat (art 259 VWEU) ............................................................... 93
§1. Voorwerp beroep tot nietigverklaring...........................................................102
§2. Nietigheidsgronden ...................................................................................102
§3. Wie kan nietigheid vorderen?......................................................................103
§4. Termijn instellen beroep tot nietigverklaring ................................................112
§5. Gevolgen van de nietigverklaring ................................................................112
Afdeling 3: onrechtstreekse procedures...............................................................114
§1. Prejudiciele spoedprocedure .....................................................................117
§1. Interpretatie primair en secundair EU-recht ......................................120
§2. Geldigheid secundair recht ...................................................................121
§1. Verwijzingsrecht ....................................................................................122
§2. Verwijzingsplicht ...................................................................................123
§1. uitleggingsarrest........................................................................................127
§2. Geldigheidsarrest? ...............................................................................129
4. Doorwerking van het materieel EU-recht in het nationaal recht .............................129
Afdeling 1: DOORWERKING VAN EU-VERDRAGSBEPALINGEN...............................130
§1. “Onvoorwaardelijke” verplichting:...............................................................131
§2. “voldoende duidelijke en nauwkeurige” verplichting: ...................................132
§1. Grenzen aan de soepele interpretatie van de ‘directe werking-voorwaarden’..133
§2. Begrenzing van directe werking van EU-verdragsbepalingen in de tijd ............133
Afdeling 2: DOORWERKING VAN SECUNDAIR EU-RECHT .....................................134
§1. Verticale directe werking van richtlijnen ......................................................135
§2. Horizontale directe werking richtlijnen ........................................................137
Hfdstk 1: De interne markt .....................................................................................141
Afdeling 1: inleiding ............................................................................................141
§1: versmelten van de markten = Interne markt .................................................144
2
, §1 : contextuele factoren .................................................................................150
§2: VERDRAG VAN LISSABON ..........................................................................151
Afdeling 2: Vrij verkeer van goederen ...................................................................160
§1. Welke producten worden als goederen gezien ? Oorsprong ? ........................161
§1. TARIFAIRE HANDELSBELEMMERINGEN (art 30) ...........................................163
§2. HET GEMEENSCHAPPELIJK DOUANETARIEF (art 31) ....................................165
§1. verbod van kwantitatieve beperkingen ........................................................167
§2. MAATREGELEN VAN GELIJKE WERKING als kwantitatieve beperking .............167
§3. Uitzonderingen: 2 categorieën ....................................................................173
§4. implicaties Art. 35 VWEU (uitvoer)?.............................................................174
Opvolging Cassis de Dijon: Keck & Mithouard ...................................................175
§1. Inleiding/ overzicht ....................................................................................181
§2. Traditionele « conditional permissive approach » .........................................182
§3. Evolutie: gewijzigde context .......................................................................183
§4. « Coercive approach » ................................................................................184
§5. Plaats IPR in EU Verdragen?........................................................................184
§6. Andere interne markt-vrijheden en IE-rechten .............................................190
Afdeling 3: harmonisatiemaatregelen ..................................................................198
§1. Bepalingen................................................................................................199
§1. Sectoriële harmonisatie .............................................................................201
§2. Horizontale harmonisatie...........................................................................206
§3. Nieuw: EU ‘first/only’ regulering ..................................................................218
Afdeling 4: Vrij verkeer van personen en diensten .................................................224
§1 Uitoefening rechten ....................................................................................226
§2. RECHTEN EN PLICHTEN EU BURGERS ........................................................228
§3. RECHT OP VRIJ VERKEER EN GRENSCONTROLES .......................................229
§1. Principe ....................................................................................................232
§2. Uitzonderingen (Art. 45 (3) en (4) VWEU)......................................................233
§3. DRAAGWIJDTE VRIJ VERKEER WERKNEMERS? ............................................234
3
, §1. RECHT VAN VESTIGING (Art. 49 - 53 VWEU).................................................241
§2. VRIJ VERKEER VAN DIENSTEN (Artt. 56 – 62) ................................................246
Afdeling 5: Vrij verkeer van kapitaal......................................................................277
Hoofdstuk 2: de mededingingsregels ......................................................................280
Afdeling 1: inleiding ............................................................................................280
§1. GEMEENSCHAPPELIJKE BEGRIPPEN van art 101 en 102 ..............................285
§2. Artikel 101 VWEU ......................................................................................293
§3. Bevoegdheden Commissie inzak art 101 en 102 ..........................................324
§1. DEFINITIE .................................................................................................327
§2. VIER CUMULATIEVE VOORWAARDEN .........................................................327
§3. TOEGELATEN STEUN .................................................................................329
§4. CONTROLE ...............................................................................................331
§5. TERUGVORDERING ILLEGALE STEUN .........................................................333
Op examen link leggen tussen materieel en procedureel recht!
Op examen eigen appreciatie belangrijk, dus proportioneel (andere minder
verregaande maatregelen) of niet → echt argumenteren
- Linken aan feiten ook belangrijk!
Als er in casus niks vermeld staat over harmonisatie → niet over harmonisatie
beginnen (tenzij BR of DR natuurlijk)
Enkel de gronden die expliciet in de casus staan moet je rekening mee houden
(inzake uitzonderingen)
Als iets niet blijkt uit de feiten moeten je een hypothese maken
En in de conclusie dan zeggen dat het daarvan zal afhangen
Het is niet de bedoeling om iedere potentiele optie uitgebreid behandelt
De rechtvaardigingstoets bij uitzonderingen: is deze maatregel geschikt om het doel
te bereiken? Draagt het bij?
OPENBOEK EXAMEN
4
