Pagina 1 van 70
BEGRIP EN BEGINSELEN VAN HET
JEUGDRECHT
verschillende soorten definities
bredere definitie: regelgeving die in het algemeen het welzijn en de ontplooiing van
jongeren wil bevorderen en waarborgen (voorbeeld: groeipaket, leerplicht)
strikte definitie: de overheidstussenkomst via specifieke instellingen en voorzieningen om
bijzondere bijstand aan jongeren te verlenen van wie het welzijn of de ontplooiing
onvoldoende wordt gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke
voorzieningen (welzijn in gevaar dan overheidsinterventies)
VORMEN VAN INTERVENTIES
buitengerechtelijke manier (niet voor een rechtbank, vrijwillig)
- jongeren in VOS of met problemen
- via de intersectorale toegangspoort (poort die toegang gaf tot NRTJ),
gemandateerde voorziening, komt instantie tussen maar hulp is vrijwillig)of
jeugdhulpaanbieders
- vele interventies zijn vrijwillig
(vrijwilligheid kan ook bij jeugddelinquentie = kind doet misdrijf, verschillende
interventies zodat jongeren niet naar de rechter moet vb. bemiddeling met een
slachtoffer)
gerechtelijke manier (voor de jeugdrechtbank gebracht, gedwongen )
- verschillende interventies
via openbare ministerie, sociale dienst jeugdrechtbank of jeugdrechter )
- zowel VOS (vb. jongeren thuis mishandeld, toch kan jeugdrechter bepaalde
maatregelen nemen en die jongeren plaatsen) als delinquent
VERSCHILLENDE DOELGROEPEN
deze drie doelgroepen kun je niet gelijkstellen en interventies zijn net zoals doelgroepen
niet makkelijk te onderscheiden (komt vaak samen voor)
1) jongeren in een VOS
2) jongeren die worden vervolgd door plegen van jeugddelict (MOF)
3) geesteszieke minderjarigen (maatregel van gedwongen observatie of verblijf in
een psychiatrie of verpleging)
MAAR jongeren die een delict plegen zitten vaak in een VOS
4 situaties van niet erg naar erg
, Pagina 2 van 70
1) Algemene welzijnsvoorzieningen (komt elk kind mee in contact: CLB)
2) Hulp via toegangspoort NRTJ (vrijwillig) (jongeren met meer problemen)
3) Jongeren in een VOS (ofwel via NRTJ of gerechtelijk via rechtbank) (kan
gedwongen)
a. Jongeren wordt mishandeld
b. Jongeren zit tussen vecht scheiding en moet kanten kiezen
4) Jongeren pleegt delicten (jeugddelinquentie kan vrijwillig of gedwongen)
a. Ruzie met vader trekt een mens
b. Pleegt criminaliteit want heeft honger
de eerste drie zijn vrijwillige HV & decreet integrale jeugdhulp (= jeugdhulprecht), laatste
twee kan gerechtelijk zijn & decreet delinquentie recht
BEGINSELEN (ZITTEN IN HEEL JEUGDRECHT)
1) respect voor rechten van het kind = belang van MiJa
a. kind heeft rechten
b. participeren met de jeugdhulp
c. ouders moeten hier ook rekening mee houden
2) subsidiariteit principe = eerst minst ingrijpend oplossing
a. ouders, omgeving, RTJ, NRTJ
3) differentiatie in de interventies = gaat van niks naar berispen naar begeleiden in
GI
4) beschermingsidee = kinderen moeten beschermd worden
a. beschermingsidee geëvolueerd tot hulpverlenend karakter
b. idee van hulp te bieden aan kinderen
5) gezinsgerichtheid
EXAMEN: begrippen + voorbeelden of kleine casussen over welke interventies
bijvoorbeeld mogelijk zijn
, Pagina 3 van 70
KORTE HISTORIEK
(eerder begrijpen om te weten hoe we tot vandaag zijn gekomen + enige echt belangrijk
is rond uithandengeving van jongeren van 23 jaar)
VOOR DE WET VAN 15 MEI 1912
bestond niks over wetten rond minderjarige
- jongeren over 16 jaar werden behandeld als volwassenen
- jongeren onder 16 jaar en bekwaam dan behandeld als volwassenen maar als
niet bekwaam dan vrijgesproken
o MiJa gezien als verzachtende omstandigheid
o of gestraft als volwassen of niet gestraft
o niet schuldig bevonden maar gezin te weinig opvoedkundigheid dan
ter beschikking stellen aan regering als thuissituatie niet oké is
tot 21ste in verbeteringshuis zetten
o MAAR voor een gewone VOS geen oplossing
!! iedereen in heel België valt onder deze wet
, Pagina 4 van 70
DE WET VAN 15 MEI 1912
invoering van een wet in verband met kinderbescherming
- jongeren onder 16 buiten het strafrecht te houden
o 16 jaar is de strafrechtelijke leeftijd
o specifieke maatregelen zoals bewarings-, opvoedings- en
behoedingsmaatregelen, soort voorlopige hechtenis zetten
o rekening gehouden met persoonlijkheid van jongeren
- niet delinquente jongeren maar wel in vos leefden
o ouders ontzet van ouderlijk gezag
o vb. verplicht als verkrachten, soms niet als bij bedelarij inzetten
- kinderrechter in het leven geroepen
o specifieke maatregelen voor kinderen
DE WET VAN 8 APRIL 1965
vervangt de wet van 1912
- invoering van buitengerechtelijke jeugdbescherming
o jeugd te beschermen in VOS situaties
o jeugdbeschermingscomités (opgericht ze deden van alles)
preventie zo initiatieven om jongeren buiten delinquentie te houden
doorsturen naar jeugdrechter
helpe met maatregelen die door jeugdrechter weren opgelegd
- kinderrechter vervangen door jeugdrechtbank met sociale dienst
- strafrechtelijke meerderjarigheid tot 18
o !!!! buiten bij uithandengeven: 16 jaar
- Uitbreiding van jeugdbeschermingsmaatregelen naar alle mija in gevaar
STAATSHERVORMINGEN
(jeugdrecht overgeheveld naar de gemeenschappen)
STAATSHERVORMING VAN 1980
gemeenschappen krijgen bevoegdheden met betrekking tot persoonsgebonden
aangelegenheden zoals jeugdbescherming
- behalve burgerlijk, straf- en gerechtelijk recht
- veel onduidelijkheid over wat nu wie mag doen
STAATSHERVORMING VAN 1988
BEGRIP EN BEGINSELEN VAN HET
JEUGDRECHT
verschillende soorten definities
bredere definitie: regelgeving die in het algemeen het welzijn en de ontplooiing van
jongeren wil bevorderen en waarborgen (voorbeeld: groeipaket, leerplicht)
strikte definitie: de overheidstussenkomst via specifieke instellingen en voorzieningen om
bijzondere bijstand aan jongeren te verlenen van wie het welzijn of de ontplooiing
onvoldoende wordt gewaarborgd door het gezinsmilieu en de algemene maatschappelijke
voorzieningen (welzijn in gevaar dan overheidsinterventies)
VORMEN VAN INTERVENTIES
buitengerechtelijke manier (niet voor een rechtbank, vrijwillig)
- jongeren in VOS of met problemen
- via de intersectorale toegangspoort (poort die toegang gaf tot NRTJ),
gemandateerde voorziening, komt instantie tussen maar hulp is vrijwillig)of
jeugdhulpaanbieders
- vele interventies zijn vrijwillig
(vrijwilligheid kan ook bij jeugddelinquentie = kind doet misdrijf, verschillende
interventies zodat jongeren niet naar de rechter moet vb. bemiddeling met een
slachtoffer)
gerechtelijke manier (voor de jeugdrechtbank gebracht, gedwongen )
- verschillende interventies
via openbare ministerie, sociale dienst jeugdrechtbank of jeugdrechter )
- zowel VOS (vb. jongeren thuis mishandeld, toch kan jeugdrechter bepaalde
maatregelen nemen en die jongeren plaatsen) als delinquent
VERSCHILLENDE DOELGROEPEN
deze drie doelgroepen kun je niet gelijkstellen en interventies zijn net zoals doelgroepen
niet makkelijk te onderscheiden (komt vaak samen voor)
1) jongeren in een VOS
2) jongeren die worden vervolgd door plegen van jeugddelict (MOF)
3) geesteszieke minderjarigen (maatregel van gedwongen observatie of verblijf in
een psychiatrie of verpleging)
MAAR jongeren die een delict plegen zitten vaak in een VOS
4 situaties van niet erg naar erg
, Pagina 2 van 70
1) Algemene welzijnsvoorzieningen (komt elk kind mee in contact: CLB)
2) Hulp via toegangspoort NRTJ (vrijwillig) (jongeren met meer problemen)
3) Jongeren in een VOS (ofwel via NRTJ of gerechtelijk via rechtbank) (kan
gedwongen)
a. Jongeren wordt mishandeld
b. Jongeren zit tussen vecht scheiding en moet kanten kiezen
4) Jongeren pleegt delicten (jeugddelinquentie kan vrijwillig of gedwongen)
a. Ruzie met vader trekt een mens
b. Pleegt criminaliteit want heeft honger
de eerste drie zijn vrijwillige HV & decreet integrale jeugdhulp (= jeugdhulprecht), laatste
twee kan gerechtelijk zijn & decreet delinquentie recht
BEGINSELEN (ZITTEN IN HEEL JEUGDRECHT)
1) respect voor rechten van het kind = belang van MiJa
a. kind heeft rechten
b. participeren met de jeugdhulp
c. ouders moeten hier ook rekening mee houden
2) subsidiariteit principe = eerst minst ingrijpend oplossing
a. ouders, omgeving, RTJ, NRTJ
3) differentiatie in de interventies = gaat van niks naar berispen naar begeleiden in
GI
4) beschermingsidee = kinderen moeten beschermd worden
a. beschermingsidee geëvolueerd tot hulpverlenend karakter
b. idee van hulp te bieden aan kinderen
5) gezinsgerichtheid
EXAMEN: begrippen + voorbeelden of kleine casussen over welke interventies
bijvoorbeeld mogelijk zijn
, Pagina 3 van 70
KORTE HISTORIEK
(eerder begrijpen om te weten hoe we tot vandaag zijn gekomen + enige echt belangrijk
is rond uithandengeving van jongeren van 23 jaar)
VOOR DE WET VAN 15 MEI 1912
bestond niks over wetten rond minderjarige
- jongeren over 16 jaar werden behandeld als volwassenen
- jongeren onder 16 jaar en bekwaam dan behandeld als volwassenen maar als
niet bekwaam dan vrijgesproken
o MiJa gezien als verzachtende omstandigheid
o of gestraft als volwassen of niet gestraft
o niet schuldig bevonden maar gezin te weinig opvoedkundigheid dan
ter beschikking stellen aan regering als thuissituatie niet oké is
tot 21ste in verbeteringshuis zetten
o MAAR voor een gewone VOS geen oplossing
!! iedereen in heel België valt onder deze wet
, Pagina 4 van 70
DE WET VAN 15 MEI 1912
invoering van een wet in verband met kinderbescherming
- jongeren onder 16 buiten het strafrecht te houden
o 16 jaar is de strafrechtelijke leeftijd
o specifieke maatregelen zoals bewarings-, opvoedings- en
behoedingsmaatregelen, soort voorlopige hechtenis zetten
o rekening gehouden met persoonlijkheid van jongeren
- niet delinquente jongeren maar wel in vos leefden
o ouders ontzet van ouderlijk gezag
o vb. verplicht als verkrachten, soms niet als bij bedelarij inzetten
- kinderrechter in het leven geroepen
o specifieke maatregelen voor kinderen
DE WET VAN 8 APRIL 1965
vervangt de wet van 1912
- invoering van buitengerechtelijke jeugdbescherming
o jeugd te beschermen in VOS situaties
o jeugdbeschermingscomités (opgericht ze deden van alles)
preventie zo initiatieven om jongeren buiten delinquentie te houden
doorsturen naar jeugdrechter
helpe met maatregelen die door jeugdrechter weren opgelegd
- kinderrechter vervangen door jeugdrechtbank met sociale dienst
- strafrechtelijke meerderjarigheid tot 18
o !!!! buiten bij uithandengeven: 16 jaar
- Uitbreiding van jeugdbeschermingsmaatregelen naar alle mija in gevaar
STAATSHERVORMINGEN
(jeugdrecht overgeheveld naar de gemeenschappen)
STAATSHERVORMING VAN 1980
gemeenschappen krijgen bevoegdheden met betrekking tot persoonsgebonden
aangelegenheden zoals jeugdbescherming
- behalve burgerlijk, straf- en gerechtelijk recht
- veel onduidelijkheid over wat nu wie mag doen
STAATSHERVORMING VAN 1988
