Pagina 1 van 68
INTRODUCTIE
Veel verschillende perspectieven op jeugdcriminologie
- Historisch perspectief: Ontstaan van de term ‘jeugd’, en hoe dit criminaliteit
beïnvloedt.
- Theoretisch perspectief: Hoe kunnen we delict gedrag begrijpen en duiden?
Theoretisch perspectieven perspectief: Oververtegenwoordiging van bepaalde
groepen begrijpen (bijv. gender, migratieachtergrond)
- Traditioneel perspectief: media als spiegel van de werkelijkheid met kritiek op
vertekening van de realiteit
- Constructivistisch perspectief: media als actieve constructeurs van de
werkelijkheid, die selectief gebeurtenissen interpreteren en presenteren
- Cijfers & data: Betrouwbaarheid van beschikbare statistieken – wat is zin en wat
is onzin?
- Kinderrechtenperspectief
o Kinderrechten
Theorie versus praktijk
o Plaatsing van jongeren
Beleving van de plaatsing
Lange termijn impact
Uitdagingen en dilemma’s
o Niet begeleide minderjarige vluchtelingen
Beleving van de procedures
= wetenschappelijke onderbouwde inzichten om jeugdcriminaliteit en zijn
ontwikkeling beter te begrijpen
HISTORISCHE PERSPECTIEF
1) Veranderend geweldsperspectief
o verschoven van hardhandige aanpak naar preventie en controle van
onderling geweld
2) Culturele verschillen in aanpak
o terughoudend optreden van de overheid bij overlast en onderlinge
conflicten
3) Veranderende overheidsbemoeienis bij jeugd
o kinderbeschermingswet 1912: van straffen naar
beschermen/heropvoeden
4) Grens tussen delinquentie en hinderlijk gedrag
o focus op de complexiteit en nuances tussen overtredend gedrag en
zorgelijk gedrag
, Pagina 2 van 68
19 E EEUW
(publicatie van eerste statistieken)
= ideeën over vormbaarheid en opvoedbaarheid kinderen
- romantische ideeën over typische kinderlijke kwetsbaarheid
- bescherming ideeën tegen uitbuiting arbeid en kinderverwaarlozing
= filantropie van gegoede burgerij: angst vo teloorgang van gezonde en ontwikkelde
jeugd
via sociale enquêtes start introductie ‘slechte milieu’ als verklaring jeugdcriminaliteit
EVOLUTIE PERCEPTIE
1) Van plattelandsproblematiek naar stedelijk fenomeen
2) Rondzwerven van weglopers: lawaai zorgen en onrust in stad
3) Angst vo maatschappelijk gevaar en vo bezorgdheid en zorg vo verwaarloosde
kind
4) Creatie van plekken waar kinderen ‘beschermd’ en heropgevoed konden worden
!!! wereld van kinderbescherming en heropvoeding
CREATIE VAN PROBLEEM
Rol van criminoloog: door bestuderen geven een definitie van het fenomeen
- Link met armoede en verwaarlozing (vaker gekeken naar lagere klassen)
- Biologisch benadering (lombroso)
o slechte genen, ouders van het kind verantwoordelijk voor slechte genen
o lelijk kind meer kans op criminaliteit
!! evolutie van verwaarloosde kind in armoede naar negatieve genetische achtergrond en
milieu
19 D E EEUW
= historische bezorgdheid
- bezorgdheid over afwijkend gedrag van jongeren
- jeugdculturen en moraal
jeugdcultuur: verschillende culturen worden negatief geportretteerd vanwege hun
afwijkende gedrag en uiterlijk
, Pagina 3 van 68
20 S T E EEUW TOT JAREN 50
= belang van weglopen
- uitdrukking van maatschappelijk falen van zowel gezin als kind
= naoorlogse categorie
- kinderen van collaborateurs
- eenouder gezinnen
- pedagogische tekorten
!!! veel zorg over verwildering van jeugd (door kerk, politici, wetenschappers)
- massajeugd: verwilderde ongeschoolde arbeidersjeugd te beschrijven
- naoorlogse jeugd met zucht naar genot en gebrek aan discipline
- vatbaar voor crimineel gedrag (instinctief en vitaal handelen)
JAREN 50 TOT 80
= meer tolerantie, minder corrigerende houding
JAREN 50
= nozems in het nieuws
- zorg voor opschudding en publieke verontwaardiging
JAREN 60-70
= rockers, provo’s en krakers
- subculturen worden gezien als demonisch en leiden tot morele paniek
- protestbewegingen zoals de krakers, milieubetogers, en vredesactivisten roepen
vergelijkbare reacties op
JAREN 80
= voetbalvandalen en autonomen
- escalatie van subculturen met geweld en verstoring van de openbare orde
- deze groepen worden opnieuw gezien als bedreigend voor de maatschappelijke
normen
CONCLUSIE
1) Aandacht voor jeugdcriminaliteit niet nieuw
o discours over jeugd altijd een discours over moraal en afwijking
2) Problematisering en dramatisering van jeugd als delinquent ook niet nieuw
o bezorgdheid over de opgroeiende generatie en hun afwijkend en crimineel
gedrag
o eerst reactie op nieuwe trend in jeugdcultuur is morele verontwaardiging
3) Evolutie in gedrag dat als hinderlijk, ongewenst en crimineel werd beschouwd
JEUGDCRIMINALITEIT VERKLAREN
, Pagina 4 van 68
DEFINITIE JEUGDCRIMINALITEIT
Jeugdcriminaliteit: criminaliteit is het plegen van strafbare feiten (gedrag dat als een
strafrechtelijke inbreuk wordt bestempeld)
- Jongeren dan 18jaar
- Plegen van strafbaar gedrag => een als misdrijf omschreven feit / jeugddelict
o Voor minderjarige
!!! sociale construct (zwart/wat)
- gedrag dat als ‘crimineel’ wordt bestempeld door menselijke afspraken”
- die tijd‐ en ruimtebepaald zijn
- arbitrair
AGE-CRIME CURVE
= jongeren en jongvolwassenen vaker crimineel of
antisociaal gedrag vertonen dan volwassen
populatie
- Tussen 16-21
- Nemen af als ouder wordt
- Jongeren oververtegenwoordigd als
risicogedrag (gelinkt aan plegen delict)
o Te veel alcohol of drugs
o Roekeloos rijden
o Overlast, antisociaal gedrag of criminaliteit
VERKLARINGSTHEORIEËN EN KRITIEKEN
= verschillende benaderingen vo te verklaren
1. Biologisch
2. Psychologisch
3. Sociologisch
MULTIDISCIPLINAIR (inzichten uit verschillende disciplines)
Risicofactorparadigma (belangrijke benadering) stelt jeugdcriminaliteit beïnvloed
wordt:
- Individuele (zelf kan dragen)
- Familiale
- Gemeenschapsfactoren
!! criminologische theorieën helpen ons begrijpen waarom mensen crimineel gedrag
tonen
KLASSIEKE THEORIEËN: RATIONALE KEUZE EN AFSCHRIKKING
= nadruk op individu of vrije wil (rationele wezen die bewust beslissingen neemt)
INTRODUCTIE
Veel verschillende perspectieven op jeugdcriminologie
- Historisch perspectief: Ontstaan van de term ‘jeugd’, en hoe dit criminaliteit
beïnvloedt.
- Theoretisch perspectief: Hoe kunnen we delict gedrag begrijpen en duiden?
Theoretisch perspectieven perspectief: Oververtegenwoordiging van bepaalde
groepen begrijpen (bijv. gender, migratieachtergrond)
- Traditioneel perspectief: media als spiegel van de werkelijkheid met kritiek op
vertekening van de realiteit
- Constructivistisch perspectief: media als actieve constructeurs van de
werkelijkheid, die selectief gebeurtenissen interpreteren en presenteren
- Cijfers & data: Betrouwbaarheid van beschikbare statistieken – wat is zin en wat
is onzin?
- Kinderrechtenperspectief
o Kinderrechten
Theorie versus praktijk
o Plaatsing van jongeren
Beleving van de plaatsing
Lange termijn impact
Uitdagingen en dilemma’s
o Niet begeleide minderjarige vluchtelingen
Beleving van de procedures
= wetenschappelijke onderbouwde inzichten om jeugdcriminaliteit en zijn
ontwikkeling beter te begrijpen
HISTORISCHE PERSPECTIEF
1) Veranderend geweldsperspectief
o verschoven van hardhandige aanpak naar preventie en controle van
onderling geweld
2) Culturele verschillen in aanpak
o terughoudend optreden van de overheid bij overlast en onderlinge
conflicten
3) Veranderende overheidsbemoeienis bij jeugd
o kinderbeschermingswet 1912: van straffen naar
beschermen/heropvoeden
4) Grens tussen delinquentie en hinderlijk gedrag
o focus op de complexiteit en nuances tussen overtredend gedrag en
zorgelijk gedrag
, Pagina 2 van 68
19 E EEUW
(publicatie van eerste statistieken)
= ideeën over vormbaarheid en opvoedbaarheid kinderen
- romantische ideeën over typische kinderlijke kwetsbaarheid
- bescherming ideeën tegen uitbuiting arbeid en kinderverwaarlozing
= filantropie van gegoede burgerij: angst vo teloorgang van gezonde en ontwikkelde
jeugd
via sociale enquêtes start introductie ‘slechte milieu’ als verklaring jeugdcriminaliteit
EVOLUTIE PERCEPTIE
1) Van plattelandsproblematiek naar stedelijk fenomeen
2) Rondzwerven van weglopers: lawaai zorgen en onrust in stad
3) Angst vo maatschappelijk gevaar en vo bezorgdheid en zorg vo verwaarloosde
kind
4) Creatie van plekken waar kinderen ‘beschermd’ en heropgevoed konden worden
!!! wereld van kinderbescherming en heropvoeding
CREATIE VAN PROBLEEM
Rol van criminoloog: door bestuderen geven een definitie van het fenomeen
- Link met armoede en verwaarlozing (vaker gekeken naar lagere klassen)
- Biologisch benadering (lombroso)
o slechte genen, ouders van het kind verantwoordelijk voor slechte genen
o lelijk kind meer kans op criminaliteit
!! evolutie van verwaarloosde kind in armoede naar negatieve genetische achtergrond en
milieu
19 D E EEUW
= historische bezorgdheid
- bezorgdheid over afwijkend gedrag van jongeren
- jeugdculturen en moraal
jeugdcultuur: verschillende culturen worden negatief geportretteerd vanwege hun
afwijkende gedrag en uiterlijk
, Pagina 3 van 68
20 S T E EEUW TOT JAREN 50
= belang van weglopen
- uitdrukking van maatschappelijk falen van zowel gezin als kind
= naoorlogse categorie
- kinderen van collaborateurs
- eenouder gezinnen
- pedagogische tekorten
!!! veel zorg over verwildering van jeugd (door kerk, politici, wetenschappers)
- massajeugd: verwilderde ongeschoolde arbeidersjeugd te beschrijven
- naoorlogse jeugd met zucht naar genot en gebrek aan discipline
- vatbaar voor crimineel gedrag (instinctief en vitaal handelen)
JAREN 50 TOT 80
= meer tolerantie, minder corrigerende houding
JAREN 50
= nozems in het nieuws
- zorg voor opschudding en publieke verontwaardiging
JAREN 60-70
= rockers, provo’s en krakers
- subculturen worden gezien als demonisch en leiden tot morele paniek
- protestbewegingen zoals de krakers, milieubetogers, en vredesactivisten roepen
vergelijkbare reacties op
JAREN 80
= voetbalvandalen en autonomen
- escalatie van subculturen met geweld en verstoring van de openbare orde
- deze groepen worden opnieuw gezien als bedreigend voor de maatschappelijke
normen
CONCLUSIE
1) Aandacht voor jeugdcriminaliteit niet nieuw
o discours over jeugd altijd een discours over moraal en afwijking
2) Problematisering en dramatisering van jeugd als delinquent ook niet nieuw
o bezorgdheid over de opgroeiende generatie en hun afwijkend en crimineel
gedrag
o eerst reactie op nieuwe trend in jeugdcultuur is morele verontwaardiging
3) Evolutie in gedrag dat als hinderlijk, ongewenst en crimineel werd beschouwd
JEUGDCRIMINALITEIT VERKLAREN
, Pagina 4 van 68
DEFINITIE JEUGDCRIMINALITEIT
Jeugdcriminaliteit: criminaliteit is het plegen van strafbare feiten (gedrag dat als een
strafrechtelijke inbreuk wordt bestempeld)
- Jongeren dan 18jaar
- Plegen van strafbaar gedrag => een als misdrijf omschreven feit / jeugddelict
o Voor minderjarige
!!! sociale construct (zwart/wat)
- gedrag dat als ‘crimineel’ wordt bestempeld door menselijke afspraken”
- die tijd‐ en ruimtebepaald zijn
- arbitrair
AGE-CRIME CURVE
= jongeren en jongvolwassenen vaker crimineel of
antisociaal gedrag vertonen dan volwassen
populatie
- Tussen 16-21
- Nemen af als ouder wordt
- Jongeren oververtegenwoordigd als
risicogedrag (gelinkt aan plegen delict)
o Te veel alcohol of drugs
o Roekeloos rijden
o Overlast, antisociaal gedrag of criminaliteit
VERKLARINGSTHEORIEËN EN KRITIEKEN
= verschillende benaderingen vo te verklaren
1. Biologisch
2. Psychologisch
3. Sociologisch
MULTIDISCIPLINAIR (inzichten uit verschillende disciplines)
Risicofactorparadigma (belangrijke benadering) stelt jeugdcriminaliteit beïnvloed
wordt:
- Individuele (zelf kan dragen)
- Familiale
- Gemeenschapsfactoren
!! criminologische theorieën helpen ons begrijpen waarom mensen crimineel gedrag
tonen
KLASSIEKE THEORIEËN: RATIONALE KEUZE EN AFSCHRIKKING
= nadruk op individu of vrije wil (rationele wezen die bewust beslissingen neemt)
