Medische vorming 1
Endocrinologie
• hormoonstelsel
1. Het endocriene stelsel
Functie:
• produceren van 30-tal chemische signaalstoffen (hormonen)
• reguleren langdurige veranderingen in de activiteit van andere orgaanstelsels
Handhaving homeostase
Wat is homeostase?
= streven naar intern evenwicht
• gehandhaafd door fysiologische regelsystemen (= homeostatische regulering)
Hoe werkt de homeostatische regulering?
1. prikkel (stimulus): een verandering in de omgeving
2. receptor: gevoelig voor een bepaalde prikkel
3. besturings-of integratiecentrum: ontvangt en verwerkt informatie van receptor
4. effector: cel of orgaan die reageert op signaal van het besturingscentrum
→ gaat prikkel tegen werken = negatieve feedback
→ gaat prikkel versterken = positieve feedback
1
,Homeostase door communicatie
Wat is het verband homeostase door communicatie?
Er is communicatie nodig tussen de verschillende cellen en weefsels:
• Naburige cellen
o Via chemische signaalstoffen → extracellulaire vloeistof
o Coördinatie van weefselfunctie
• Communicatie over lange afstand gecoördineerd door:
o Zenuwstelsel
o Hormoonstelsel
Endocriene stelsel – zenuwstelsel
Verschillen
Geef de verschillen tussen het endocriene stelsel en zenuwstelsel?
Overeenkomsten
Geef de overeenkomsten tussen het endocriene stelsel en zenuwstelsel?
1. Werking door afgifte chemische stoffen → binden aan specifieke receptoren op
doelcellen
2. Gemeenschappelijke chemische signaalstoffen → bv: noradrenaline/adrenaline =
hormoon (afgifte in bloed) en neurotransmitters (afgifte bij synaps)
3. Voornamelijk geregeld via negatieve terugkoppeling
4. Doel = homeostase handhaven door activiteit andere cellen, weefsels, organen en
stelsels te coördineren en reguleren.
2
,Regulering fysiologische processen via bindingen van hormonen aan receptoren
Definities
Exocriene cellen:
Geef de definitie van exocriene cellen
Klierproduct op een epitheeloppervlakte afgeven (vaak via afvoerbuisjes)
Endocriene klieren
Geef de definitie van endocriene klieren
Klierproduct aan de extracellulaire vloeistoffen afgeven (GEEN afvoerbuis)
Weefselhormoon
Geef de definitie van weefselhormoon?
= chemische stoffen die alleen invloed hebben op buurcellen bv: prostaglandines
Hormonen
Geef de definitie van hormonen?
= chemische signaalstoffen die via het bloed naar doelcellen in andere weefsel gaan.
3
, Overzicht endocriene stelsel
Geef een overzicht van het endocriene stelsel
1) Endocriene organen:
➔ Belangrijkste functie: afgifte hormonen
o Hypothalamus
o Hypofyse
o Epifyse
o Bijschildklieren
o Schildklier
o Bijnieren
o Pancreas (eilandjes)
2) Organen met secundaire endocriene functies
➔ Vele andere functies naast endocriene functie
o Hart
o Thymus
o Vetweefsel
o Tractus digestivus
o Nieren
o Geslachtsorganen
4
Endocrinologie
• hormoonstelsel
1. Het endocriene stelsel
Functie:
• produceren van 30-tal chemische signaalstoffen (hormonen)
• reguleren langdurige veranderingen in de activiteit van andere orgaanstelsels
Handhaving homeostase
Wat is homeostase?
= streven naar intern evenwicht
• gehandhaafd door fysiologische regelsystemen (= homeostatische regulering)
Hoe werkt de homeostatische regulering?
1. prikkel (stimulus): een verandering in de omgeving
2. receptor: gevoelig voor een bepaalde prikkel
3. besturings-of integratiecentrum: ontvangt en verwerkt informatie van receptor
4. effector: cel of orgaan die reageert op signaal van het besturingscentrum
→ gaat prikkel tegen werken = negatieve feedback
→ gaat prikkel versterken = positieve feedback
1
,Homeostase door communicatie
Wat is het verband homeostase door communicatie?
Er is communicatie nodig tussen de verschillende cellen en weefsels:
• Naburige cellen
o Via chemische signaalstoffen → extracellulaire vloeistof
o Coördinatie van weefselfunctie
• Communicatie over lange afstand gecoördineerd door:
o Zenuwstelsel
o Hormoonstelsel
Endocriene stelsel – zenuwstelsel
Verschillen
Geef de verschillen tussen het endocriene stelsel en zenuwstelsel?
Overeenkomsten
Geef de overeenkomsten tussen het endocriene stelsel en zenuwstelsel?
1. Werking door afgifte chemische stoffen → binden aan specifieke receptoren op
doelcellen
2. Gemeenschappelijke chemische signaalstoffen → bv: noradrenaline/adrenaline =
hormoon (afgifte in bloed) en neurotransmitters (afgifte bij synaps)
3. Voornamelijk geregeld via negatieve terugkoppeling
4. Doel = homeostase handhaven door activiteit andere cellen, weefsels, organen en
stelsels te coördineren en reguleren.
2
,Regulering fysiologische processen via bindingen van hormonen aan receptoren
Definities
Exocriene cellen:
Geef de definitie van exocriene cellen
Klierproduct op een epitheeloppervlakte afgeven (vaak via afvoerbuisjes)
Endocriene klieren
Geef de definitie van endocriene klieren
Klierproduct aan de extracellulaire vloeistoffen afgeven (GEEN afvoerbuis)
Weefselhormoon
Geef de definitie van weefselhormoon?
= chemische stoffen die alleen invloed hebben op buurcellen bv: prostaglandines
Hormonen
Geef de definitie van hormonen?
= chemische signaalstoffen die via het bloed naar doelcellen in andere weefsel gaan.
3
, Overzicht endocriene stelsel
Geef een overzicht van het endocriene stelsel
1) Endocriene organen:
➔ Belangrijkste functie: afgifte hormonen
o Hypothalamus
o Hypofyse
o Epifyse
o Bijschildklieren
o Schildklier
o Bijnieren
o Pancreas (eilandjes)
2) Organen met secundaire endocriene functies
➔ Vele andere functies naast endocriene functie
o Hart
o Thymus
o Vetweefsel
o Tractus digestivus
o Nieren
o Geslachtsorganen
4
