Volledige samenvatting geneeskundige ziekteleer

Geneeskundige ziekteleer - spieraandoeningen

Anatomie
Spier  spierbundels  vezels  myofilamenten, fibrillen, zenuwen
Alle spieren zijn op zelfde manier opgebouwd

Differentiatie ifv myosine heavy chain isotypes
 Slow twitch type I: reageren trager, herhaaldelijke bewegingen,
werken aeroob, kunnen beweging lang aanhouden
 endurance (quarter horses)
 Fast twitch type II: explosief, niet lang te werken want lactaat
 sprinters
 Hybride vormen

I  I + IIA  IIA  IIAX  IX
 Door trainen kan je van ene naar andere gaan
 Door trianen kan je zorgen voor meer aerobe capaciteit

Fysiologie
Ongetraind dier: spieren = limiterende factor
 Longen en hart kunnen het nog oke bijhouden
Getraind dier: longen = limiterende factor
 Bloedvaten en bloedvoorziening is wel beter thv longen




Parameters om te bepalen
1/ Melkzuur
 OBLA = onset of blood lactate accumulation
 In rust is lactaat laag, maar naarmate meer inspanning krijg je meer
 Lichaam moet lactaat voldoende nsel kunnen afvoeren en afbreken
 Bij te zware inspanning gaat lactaat niet weg  stijging
 Hoe sneller je loopt, hoe meer lactaat – maar vanaf bep moment
maak je zoveel aan dat er omknikpunt is waar het omhoog schiet
2/ Welke snelheid kan paard lopen waarbij dat na een bep afstand, het
lactaat nog steeds onder 4 blijft (vooral bij dravers gebruikt)
3/ Kijken naar snelheid dat je kan lopen met bep hartslag (180 of 200)

Wat wil je bereiken met trainig
 Hypertrofie: korte isometrische contracties  snelheidstraining
 Kwaliteit, aeroob metabolisme: tonisch lange contractie  afstand
 dan krijgt spier meer mito’s, meer capillairen, meer nutrienten
Normale spierfunctie
 O2 voorziening: long – hart – bv

,  Voldoende sterke spieren: oefening
 Afvoer restproducten: bv
 E-voorziening: glucose – VZ
 Opslag: glycogeen en E-rijke verbinding in spier, glycogeen in lever
 Intacte en goed functionerende cm (vit E en Se!!!)

Symptomen spieraandoeningen
Acuut
Angstig, pijnlijke, zweet, palpatie afwijkend, pigmenturie (dr myoglobine:
donkerbruin-koffiekleurig (DDX hemolyse)), koliek, fasciculaties

Subacuut
Verminderde prestatie

Chronisch
Spieratrofie door trauma of neurologisch (als zenuw weg: spier gaat altijd
atrofieren!!!)

Diagnostische mogelijkheden
Creatinine kinase CK (of CPK)
= enzyme dat in spieren zit en bij patho massaal kan vrijkomen in bloed
 Normaal rond 250 – bij stijging spreek je direct over 1000’en
 Specifiek voor spieren: hart en skeletspieren
 myocard: nooit CK meten, wel cardiac troponine I
 Korte T1/2
 In vitro hemolyse: dan kan hemolyse ook optreden, fout resultaat

Aspartaat aminotransferase (AST)
 Stijgt bij spieraandoening, maar ook hart en vooral lever

Lactaat dehydrogenase (LDH)
 Stijgt bij spieraandoening, maar ook lever, hart, vetweefsel

CK gaat snel hoog stijgen, maar binnen 24u
ook dalen indien gn aanhoudende schade
AST stijgt trager, trager geeelimineerd – LDH
nog trager (dus CK  AST  LDH)
Zo kan je indicatie krijgen van: wanneer, is
het al aan het verbeteren, …


Bloedonderzoek voor hart
Cardiac troponine I (high sensitive HS)
 Veel humane testen
 Sommige geven foutief gestegen waarden vr paard (veel firma’s)
 Je moet het altijd goed kunnen linken met symptomen

Troponine T (cTnT): altijd zelfde firma, handiger en betrouwbaarder
LDH niet gebruiken!

,Bijkomende bloedonderzoeken
Selenium: glutathionperoxidase meten
Vit E kan je meten, maar is lichtgevoelig (dus dek af) en kan fluctueren
doorheen de dag
Genetische test: sommige paarden gemakkelijker pathologie ontwikkelen

Spierbiopten
 Bij sommige aandoeningen kan het bevestiging van diagnose geven
 Bij aandoeningen waar we aan twijfelen
 Bv: rhabdomyolyse (skeletspiermyolyse)
 biopt van m semitendinosus/semimembra en m gluteus
 EMND (equine motor neuron disease), gerelateerd met vit E
 biopt van m sacrococcygeus dorsalis
Hoe nemen: gekoeld en vers opsturen nr labo (liefst niet formol)

Inspanningstesten
1/ Wat is rust-CK (moet laag zijn)
 Als rust-CK in orde is, maar paard toch spierproblemen bij werk
 Afhankelijk van wat paard moet doen van normaal werk
 Ook CK meten 2-4u na inspanning: mag niet meer dan verdubbelen
Let op resultaat sterk afh van: leeftijd, type werk en intensiteit, conditie,
omgeving (longe, bereden, piste, …)

Bijkomende onderzoeken inspanningstest
Lactaat: <2mmol/l aeroob, >4mmol/l anaeroob  voor en na het werk
 lactaat van 4 is vooral een trainingswaarde dus)

Arteriele zuurstofspanning: ipv spierprobleem een longprobleem

Andere diagnostische testen
Urine analyse: pigmenturie
 Myoglobine bekijken, hemoglobine
 Atypische myopathie: dr esdoorn intoxicatie bv
Elektromyografie, thermografie, scintigrafie

Congenitale / erfelijke aandoeningen
1. Recurrent exertional rhabdomyolse (RER)
Etiologie
 Vooral bij volbloeden, opgefokte nerveuze, jonge dieren
 Iets meer bij merries dan hengsten/ruinen
 Erfelijke aandoening, autosomaal D: ryanodine R
 Geassocieerd met inspanning, is recurrent

Symptomen
Pijnlijke angstige blik, harde spieren, moeilijk stappen, hoge hartslag,
oppervlakkide ADH

Diagnose
Symptomen, ras, type dier, merrie, opgefokt dier, gestegen spierenzymen

, Spierbiopten, contractietesten

Behandeling
 Geen stress, geen vervoer, rustig houden
 Pijnstillers, licht sederen (zodat je gn spasmen krijgt)
 Vloeistof indien veel spierschade: Hb en Mb kan glomerulus
verstoppen en nierinsufficientie geven
 Spierrelaxantia; geeft Ca-regeling, kramp weg
 Geen diuretica (enkel als ze goed gehydrateerd zijn)

Preventie
Dieet: vit E en selenium (maar niet te veel Se)
Dieetveranderingen: minder ZM en suikers, meer vetten en maisolie, geen
KV en haver

Training
In rustige omgeving stallen, gradueel hervatten werk, kalmeren vr
training, dagelijkse training, regelmaat, opwinding vermijden, meer
intense trainingsmomenten (vr verbruik glycogeen)

2. Polysaccharide storage myopathie (PSSM)
 Te maken met glycogeenopstapeling in spieren die niet goed is
 Kan bij verschillende rassen, verschillende types PSSM
 Schade in spieren  caviteiten opgevuld met glycogeen
 1° probleem is niet glycogeen, is gevolg van myopathie

Type I PSSM: vooral bij quarter horses en verwante rassen
 Door mutatie in glycogeen synthetase 1 (GYS1)
 Accumulatie abnormaal gevormde glycogeen in spier (PAS-kleuring)
 Genetische test beschkibaar
 Vaker bij volwassen dieren

PSSM niet veroorzaakt door mutatie GYS1: type II f MFM
 Testen negatief op genetische test
 Vaker over myofibrillaire myopathie: warmbloed, arabisch volbloed

Symptomen PSSM 1
Acuut: werk geeft schade, rhabdomyolyse, stijf, zweten, harde spieren,; CK
verhoogd tijdens episodes, pijnlijke angstige blik, gestrekte positie
Chronisch: pijnlijke spieren, poor performance, slechte presteerders


Symptomen PSSM 2
Wordt ook PSSM2 ER (exertional rhabdomyolysis) genoemd: inspanning 
symptomen: harde spieren, pijnlijk, zweten, CK verhoogd, …
Aan te raden om voeding aan te passen zoals RER

Symptomen MFM
CK verhogingen minder uitgesproken, histologie eerder probleem van
aggregaten desmine (vervangen dr glycogeen), vage symptomen, …