Samenvatting Aardrijkskunde VWO5 Hoofdstuk 4

Aardrijkskunde H4

§4.1: De Randstad en de rest

- Sociaal netwerk  een metropool waarbij de steden door infrastructuur en onderlinge
relaties verbonden zijn  Randstad
- Metropool is een stedelijk gebied dat niet alleen de kernstad, maar ook de voorsteden en
het ommeland omvat  vervult grootstedelijke functies van bedrijvigheid, openbaar
bestuur, kennis, cultuur en recreatie.

Kenmerken
- Ligging aan zee
- Nabij afzetmarkten
- Veel internationale verbindingen  mainports zoals Rotterdamse haven en Schiphol
- Grootstedelijke functies

Ruimtelijke opbouw Randstad
- Noordvleugel
 Amsterdam, Utrecht en mainport Schiphol
 Economisch sterkst
 Hoge BBP/hoofd
- Zuidvleugel
 Economisch minder sterk dan Noordvleugel
 Mainport: haven van Rotterdam, chemie, industrie en logistiek genereren minder
toegevoegde waarde
- Groene Hart
 Agrarisch gebied met landelijk uiterlijk
 Kan obstakel zijn in de ontwikkeling, maar kan ook gezien worden als
aantrekkelijk woongebied

Groeiende Randstad
- Randstad concurreert met andere stedelijke regio’s in Europa
- Randstad motor van ontwikkeling
- Stad moet internationale bedrijvigheid aantrekken
Gevolg: metropoolvorming: concentratie en intensivering ruimtegebied (door
aantrekkelijkheid)  proces van globalisering in de stedelijke samenleving
- Vooral in Amsterdam op Schiphol en Zuidas
- Overheid stimuleert metropoolvorming

Groei en krimp
- Metropoolvorming en toeneming bevolking Randstad gaat ten koste van
plattelandsgebieden en steden aan de randen van Nederland  daar treedt
bevolkingskrimp op
 Gevolgen: leegstand en vergrijzing (en daling geboortecijfer)

§4.2: Ruimtelijke ordering in Nederland

Ruimtelijke ordening in het verleden
- Vanaf 1960: spreidingsbeleid  bebouwing wordt gespreid over woonkernen
- Vanaf 1990: concentratiebeleid  gericht op concentreren van bebouwing in de steden

, Reden spreidingsbeleid vanaf 1960:
- Na opleiding gingen veel mensen op zoek naar
woonruimte buiten de stad  suburbanisatie
- Het platteland dreigde volgebouwd te raken
- Overheid wees groeikernen aan: dorpen of steden aan
de buitenrand van de Randstad of nog verder
- Gevolgen:
 Files
 Afname draagvlak voorzieningen in de stad

Reden concentratiebeleid na 1990:
- Wooncarrière van mensen veranderde  mensen
blijven na een opleiding vaker in de stad en stichten
daar een gezin
- Gevolgen:
 Compact stadsbeleid (bebouwing voormalige
bedrijven- of ziekenhuisterreinen)
 Stedelijke herstructurering
 Vinex-locaties  plaats aangewezen door de
overheid om suburbanisatie dmv nieuwbouw
op te vangen, aan de rand van een bestaande
stad

Ruimtelijke ordering
- Alle regels die er bestaan over de inrichting van de ruimte noemen we ruimtelijke
ordening
- Die regels werden altijd per sector (industrie, infrastructuur, woningbouw of landbouw)
vastgesteld  sectoraal beleid

De Betuwelijn
- De besluitvorming rond de Betuwelijn heeft jaren gekocht
- Vanaf 2018 treedt de Omgevingswet in werking die besluitvorming over de ruimte
eenvoudiger en sneller moet maken
- Nadelen sectoraal beleid:
 Trage besluitvorming
 Ruimtelijke conflicten zoals woningbouw en verkeerd of landschap en
infrastructuur

Doelen van beleid
- Ruimtelijk beleid nu  structuurvisies = lange termijnplannen
- Structuurvisie 2040 ambitie is Randstad internationaal aan de top

Doelen van het ruimtelijk beleid:
- Sterke duurzame economie met goede bereikbaarheid (weg en OV)
- Voldoende werk en welvaart om sociale voorzieningen te kunnen dragen
- Verschillende en aantrekkelijke woonomgevingen (met voldoende groen en water)
- Veiligheid bij klimaatverandering en overstromingen

§4.3: Hoe functioneert een stad?




2