Samenvatting Leerdoelen HNH-20306

Voedingsgedrag leerdoelen
HNE-20306
(lecture 6 niet doorgegaan, door ongeval docent)
Lecture 1
Verschillende perspectieven op voedingsgedrag

Perspectieven eetgedrag
 Psychologisch lekker, individueel niveau
 Landbouw/economisch graan groeit goed, goedkoop
 Sociologisch sociale status, maatschappelijk niveau
 Voedingskundig/fysiologisch gezond, vitamines

Perspectieven voedsel
 Instandhouding lichaam
 Maatschappelijk verschijnsel en politiek
 Religie: identificatie met eetpatroon
 Sociaal: maaltijden in sociale context
 Onderscheiden; vegetarisch, macrobiotisch
 Communicatie; romantisch diner, zakenlunch

Shepherd




Rozin and Sobal




19-12-2018 13:00 1 - 18

,Jos Mojet




Sociologisch
Functionalisme Structuralisme
No nonsense Bourdieu en Elias: onderscheiding sociale klassen
Voedseltaboes in Bijbel waren economisch rendabel door o.a. voedselkeuze
Je bent wat je eet

Samenhang tussen sociale klassen en obesitas
 Low income countries armsten kleinste kans op obesitas
 Upper-middle income countries armsten grootste kans op obesitas
 Minder interesse in gezondheid
 Kinderen vrijgelaten in voedselkeuze
 Gedachten bij ouders dat smaak vastligt
 Andere voedselkeuzes; ongezonder

Rozin
 Taxonomie: indelen van individuen/objecten in groepen
 Verwerping
 Acceptatie
 Zelfde dimensies




Transvalued: als eigenschappen van voeding overdraagbaar worden, bijv.:
Law of contagion: lekkere soep, maar haar erin maakt het vies
Law of sympathetic magic: als jouw idool van soep houdt, wil jij ook soep

Hersenstam: klassiek conditioneren voorkeur voor zoet
Limbisch systeem: instrumenteel conditioneren misselijk na veel snoep eten
Hersenschors: cognitie mening over gezond/ongezondheid van product

Gedrag = rationeel!




19-12-2018 13:00 2 - 18

, Wet van Engel: deel inkomen dat aan voedsel wordt besteed, wordt kleiner met groei van inkomen

Toename BNP
Afname in en% Toename in en%
Koolhydraten Suiker, vet als geheel
Plantaardige eiwitten Dierlijke eiwitten
Plantaardige vetten Dierlijke vetten
Totale inname eiwitten constant

Leeftijd Geslacht
Eiwit Constant Mannen meer
Melk Daalt met Gelijk
leeftijd
Groent Stijgt met leeftijd Gelijk
e
Fruit Constant Vrouwen
meer
Vlees - Gelijk*
* = t.o.v. totale energie-inname

Lecture 2
Voedselvoorkeuren

Nature aangeboren voorkeur zoet, afkeur bitter
 Slikbeweging als pasgeborene suikerwater krijgt
Nurture meeste voedselvoorkeuren, d.m.v. conditioneren stabiel rond leeftijd 2 jaar

Neophilia: nieuwe voeding proberen
Neophobia: afkeer hebben tegen nieuwe voeding
→ omnivore’s paradox: het is gevaarlijk, maar noodzakelijk voor omnivoren om nieuwe voeding
te proberen om aan alle voedingsstoffen te komen

Voorkeur voor zout aangeleerd binnen 6 maanden

Smaken aanleren
 Blootstelling; mere exposure
 Prenatale blootstelling: mere exposure effect begint bij prenatale blootstelling en borstvoeding
 0-6 maanden: makkelijk nieuwe smaken aanleren
 5-10 blootstellingen = voorkeur
 Exclusief groente spenen zorgt voor verhoogde groente inname tot 1 jaar oud
 Variatie zorgt voor reductie neophobia
 Energie-smaak en smaak-smaak conditioneren
 Energie-smaak: sterker effect bij dieren, lastig te reproduceren, niet effectiever dan mere exposure
 Smaak-smaak: bij groente met appelmoes wordt er wel meer groente gegeten, maar de liking verhoogt
niet
 Sociale beloning en straf
 Belonen van goed gedrag voorkeur omhoog
 Positieve aandacht tijdens eten voorkeur omhoog
 Voedingsmiddel als instrument voor andere beloning voorkeur sterk omlaag
19-12-2018 13:00 3 - 18