Hoofdstuk 12 – Hormonen
12.1
Hormonen zijn signaalstoffen die via het bloed naar cellen worden toegevoerd en een rol spelen bij
groei en ontwikkeling.
Doelwitcellen: cellen met de juiste (membraan)receptoren die reageren op de hormonen en starten
dan een reactie waardoor de doelwitorganen lichaamsprocessen veranderen.
Endocriene klieren geven producten af aan het inwendige milieu (bijv. hormoonklieren)
Exocriene klieren geven producten af aan het uitwendige milieu (bijv. zweetklieren)
Hypofyse: centrale hormoonklier, bevindt zich net onder de hersenen en stuurt alle hormonen aan.
Is de verbinding tussen de hersenen en het hormoonstelsel.
Bestaat uit twee delen:
1. Neurohypofyse: bevat zenuwweefsel met uitlopers van neuronen uit hypothalamus.
2. Adenohypofyse: bestaat uit klierweefsel
Hypothalamus: deel van de hersenen die informatie doorgeeft aan de hypofyse.
Homeostase: intern milieu
Samenwerking hersenen en hypofyse:
verandering in lichaam neuronen in hypothalamus reageren hormoon wordt aangemaakt
via uitlopers van neuronen komt het hormoon in de neurohypofyse uitlopers geven af aan bloed
vervoering naar de doelwitcellen
Releasing-hormonen: hormonen die worden afgegeven aan bloed door synapsen in hypothalamus.
Komen dan rechtstreeks in de adenohypofyse, waardoor afgifte FSH hormonen.
Inhibiting-hormonen: hormonen die de productie van andere hormonen door hypofyse remmen.
Het lichaam stemt de concentraties van hormonen nauwkeurig af, dit wordt door negatieve
terugkoppeling gedaan. Hierbij remmen bepaalde hormonen elkaar af, wanneer hier weer minder
van zijn zullen er juist weer meer van een andere ontstaan en gaat het zo de hele tijd door. Op deze
manier blijven de concentraties rond de norm en vinden er geen gekke afwijkingen plaats.
Door positieve terugkoppeling zal de hormoonconcentratie juist stijgen.
12.2
Groeihormoon: GH, stimuleert indirect door samen te werken met de lever, ook werkzaam als
hormoonklier, de deling van kraakbeencellen. Maar GH zet vetcellen bijv. ook aan tot de afbraak van
vetten.
Groeifactoren: signaalstoffen, komen vrij uit beschadigde cellen en hechten zich aan receptoren van
buurcellen. Hierdoor worden zij gestimuleerd tot delen.
Adrenocorticotroop hormoon: ACTH stimuleert cellen in bijnierschors tot afgifte van verschillende
hormonen.
Herkenning receptoren doelwitcellen van hormoon:
- Steroïdhormonen (hydrofoob): bestaande uit cholesterol, gaan eerst door celmembraan en
hechten zich dan aan receptoren in het grondplasma van cel. Daar wordt dan het hormoon-receptor-
complex gevormd. Deze activeert dan het DNA, via RNA ontstaat een bepaald eiwit in cel.
- Tyrosinehormonen (hydrofoob): bestaande uit tyrosine, bereiken doelwitcellen op twee manieren.
Bindt zich of aan receptoren in het grondplasma van de cel, of aan receptoren in celmembraan.
- Peptidehormonen: bestaande uit tientallen gekoppelde aminozuren, binden zich aan receptoren in
celmembraan.
12.1
Hormonen zijn signaalstoffen die via het bloed naar cellen worden toegevoerd en een rol spelen bij
groei en ontwikkeling.
Doelwitcellen: cellen met de juiste (membraan)receptoren die reageren op de hormonen en starten
dan een reactie waardoor de doelwitorganen lichaamsprocessen veranderen.
Endocriene klieren geven producten af aan het inwendige milieu (bijv. hormoonklieren)
Exocriene klieren geven producten af aan het uitwendige milieu (bijv. zweetklieren)
Hypofyse: centrale hormoonklier, bevindt zich net onder de hersenen en stuurt alle hormonen aan.
Is de verbinding tussen de hersenen en het hormoonstelsel.
Bestaat uit twee delen:
1. Neurohypofyse: bevat zenuwweefsel met uitlopers van neuronen uit hypothalamus.
2. Adenohypofyse: bestaat uit klierweefsel
Hypothalamus: deel van de hersenen die informatie doorgeeft aan de hypofyse.
Homeostase: intern milieu
Samenwerking hersenen en hypofyse:
verandering in lichaam neuronen in hypothalamus reageren hormoon wordt aangemaakt
via uitlopers van neuronen komt het hormoon in de neurohypofyse uitlopers geven af aan bloed
vervoering naar de doelwitcellen
Releasing-hormonen: hormonen die worden afgegeven aan bloed door synapsen in hypothalamus.
Komen dan rechtstreeks in de adenohypofyse, waardoor afgifte FSH hormonen.
Inhibiting-hormonen: hormonen die de productie van andere hormonen door hypofyse remmen.
Het lichaam stemt de concentraties van hormonen nauwkeurig af, dit wordt door negatieve
terugkoppeling gedaan. Hierbij remmen bepaalde hormonen elkaar af, wanneer hier weer minder
van zijn zullen er juist weer meer van een andere ontstaan en gaat het zo de hele tijd door. Op deze
manier blijven de concentraties rond de norm en vinden er geen gekke afwijkingen plaats.
Door positieve terugkoppeling zal de hormoonconcentratie juist stijgen.
12.2
Groeihormoon: GH, stimuleert indirect door samen te werken met de lever, ook werkzaam als
hormoonklier, de deling van kraakbeencellen. Maar GH zet vetcellen bijv. ook aan tot de afbraak van
vetten.
Groeifactoren: signaalstoffen, komen vrij uit beschadigde cellen en hechten zich aan receptoren van
buurcellen. Hierdoor worden zij gestimuleerd tot delen.
Adrenocorticotroop hormoon: ACTH stimuleert cellen in bijnierschors tot afgifte van verschillende
hormonen.
Herkenning receptoren doelwitcellen van hormoon:
- Steroïdhormonen (hydrofoob): bestaande uit cholesterol, gaan eerst door celmembraan en
hechten zich dan aan receptoren in het grondplasma van cel. Daar wordt dan het hormoon-receptor-
complex gevormd. Deze activeert dan het DNA, via RNA ontstaat een bepaald eiwit in cel.
- Tyrosinehormonen (hydrofoob): bestaande uit tyrosine, bereiken doelwitcellen op twee manieren.
Bindt zich of aan receptoren in het grondplasma van de cel, of aan receptoren in celmembraan.
- Peptidehormonen: bestaande uit tientallen gekoppelde aminozuren, binden zich aan receptoren in
celmembraan.
