OG2 Ontsluitingsfase
13/03/2025
1. Wat is de ontsluitingsfase en wat zijn de kenmerken?
Eerste fase van de baring
Ontsluitingsfase begint bij het optreden van regelmatige weeënactiviteit, die ontsluiting
van de baarmoederhals tot gevolg heeft, en eindigt bij volledige ontsluiting.
Begin: moeilijk te bepalen tijdstip => regelmatige weeënactiviteit met toenemende
ontsluiting van cervix
Einde: volledige ontsluiting cervix
Duur: varieert en is afhankelijk van tijdstip van opname, pariteit, weeënactiviteit, ligging
van foetus…
Primigravida: 8-12u
Multigravida: 8-12u
Langdurige arbeid: >24u (gevaren voor moede: infectie bij langdurig gebroken
vliezen, uitputting…)
Stortgeboorte: ongewoon snel verlopende arbeid + bevalling, kind kan met 1 perswee
geboren worden
Fasen:
Latente fase: tot 2-3cm ontsluiting, vaak onopgemerkt
Overgangsfase: tot 4cm, baringsproces komt actief op gang (weeën worden
duidelijker)
Versnellingsfase: tot 9cm, contracties nemen toe in frequentie, duur en intensiteit,
cervix ontsluit
Deceleratiefase: tot volledige ontsluiting, iets trager verloop van de laatste cm’s
Kenmerken:
Ontsluitingsweeën, die in frequentie, duur en intensiteit toenemen
Vorderende verstrijking en ontsluiting van de cervix
Breken van de vliezen: spontaan of kunstmatig
Verdere indaling van de foetus in kleine bekken , foetaal caput zal moeten reflecteren
en spildraaien
Mechanismen van verstrijking
Verandering hormonenspiegels einde ZS => verweking cervix, evt ontsluiting cervix
=> OUS gevormd
Proces gaat verder oiv weeën: cervix wordt dun en opgetrokken
Mechanisme van ontsluiting cervix
Ontstaan van circulaire opening die groot genoeg is om foetaal caput door te laten
Factoren die voor ontsluiting zorgen: uteruscontracties en druk van voorliggend deel
2. Wat is een amniotomie?
Kunstmatig breken van vliezen, doorprikken en verscheuren van vliezen t.h.v. onderste
eipool via cervix d.m.v. puntig voorwerp. (vliezenbreker)
Bij twijfel:
PROM: test dmv wisser
pH-bepaling: vruchtwater = 7.0-7.5 vaginale secretie = 3.8-5.5
a. Indicaties?
Stimulatie van baringsproces
o Als nuteffect van vochtblaas verloren is gegaan en de rol van de vochtblaas
beter overgenomen wordt door het foetaal caput
, OG2 Ontsluitingsfase
13/03/2025
o Bevordering van weeënactiviteit bij hypotone uterus; manipulatie van de
cervix bij kunstmatig breken van de vliezen werkt stimulerend door het
vrijkomen van prostaglandines
Bij volkomen ontsluiting: vochtblaas kan uitdrijving bemoeilijken en belemmert
O2-toevoer bij eerste ademhaling van de baby (“met de helm geboren worden”)
Voor inductie van de baring
Vliezen worden enkel gebroken als het voorliggend deel een caput is en niet meer
opdrukbaar is!
b. Contra-indicaties?
Niet voelen van een voorliggend deel, opdrukbaar voorliggend deel
Stuitligging: vliezen zo lang mogelijk bewaren
Preterme arbeid
Voorliggende navelstreng: gevaar voor prolaps (of bloeding bij doorprikken
navelstreng)
Geen/te weinig ontsluiting en een niet-verstreken cervix
Vasa praevia: kloppend, oneffen oppervlak op vochtblaas
c. Voordelen?
Versnellen van bevallingsproces (zonder medicatie te gebruiken)
d. Nadelen?
KBV verhoogt risico op infectie als er geen goede vooruitgang is van het
baringsproces
Grote nadeel van amniotomie alleen als inductie van baring is dat
uteruscontracties onvoorspelbaar zijn (ze kunnen occasioneel zijn met grote
tijdsintervallen tussen amniotomie en het begin van uteriene contracties)
e. Welke gegevens krijg je bij het uitvoeren en hoe ga je die interpreteren?
Beoordelen van vruchtwater:
Kwantiteit
o Hoeveelheid vruchtwater stijgt in loop van zwangerschap, maximale volume
rond 38w, daarna vermindert het vruchtwatervolume
o Gemiddeld hoeveelheid vruchtwater: 500-1000ml
o Bij het breken van de vliezen vloeit niet altijd de totale hoeveelheid
vruchtwater af, maar een deel kan ook pas bij de geboorte worden
uitgedreven
o Polyhydramnion (>2000 ml): kan gepaard gaan met congenitale afwijkingen
van de foetus of kan voorkomen bij ziekten bij de moeder (vb. diabetes)
o Oligohydramnion (<100ml): kan gepaard gaan met congenitale afwijkingen
van foetus vooral thv nieren en urinewegen
Aspect
o Tot 36w is vruchtwater helder en bevat geen vlokken, daarna neemt troebeling
progressief toe en verschijnen er steeds meer vlokken (=> loslaten van
materiaal van foetale huid (=vernix))
o Helder = preterm
Vlokkerig = à terme
Papperig = serotien (>42w)
Kleur
o Kleur van vruchtwater dat niet vermengd is met bloed of meconium wordt
bepaald door concentratie bilirubine (gele kleur), bilirubineconcentratie
verandert in de loop van de zwangerschap (maximaal rond 20w, daalt tot 36w
en daarna nauwelijks aantoonbaar)
o Kleurloos tot lichtgelig = normaal
o Groen = meconiaal
13/03/2025
1. Wat is de ontsluitingsfase en wat zijn de kenmerken?
Eerste fase van de baring
Ontsluitingsfase begint bij het optreden van regelmatige weeënactiviteit, die ontsluiting
van de baarmoederhals tot gevolg heeft, en eindigt bij volledige ontsluiting.
Begin: moeilijk te bepalen tijdstip => regelmatige weeënactiviteit met toenemende
ontsluiting van cervix
Einde: volledige ontsluiting cervix
Duur: varieert en is afhankelijk van tijdstip van opname, pariteit, weeënactiviteit, ligging
van foetus…
Primigravida: 8-12u
Multigravida: 8-12u
Langdurige arbeid: >24u (gevaren voor moede: infectie bij langdurig gebroken
vliezen, uitputting…)
Stortgeboorte: ongewoon snel verlopende arbeid + bevalling, kind kan met 1 perswee
geboren worden
Fasen:
Latente fase: tot 2-3cm ontsluiting, vaak onopgemerkt
Overgangsfase: tot 4cm, baringsproces komt actief op gang (weeën worden
duidelijker)
Versnellingsfase: tot 9cm, contracties nemen toe in frequentie, duur en intensiteit,
cervix ontsluit
Deceleratiefase: tot volledige ontsluiting, iets trager verloop van de laatste cm’s
Kenmerken:
Ontsluitingsweeën, die in frequentie, duur en intensiteit toenemen
Vorderende verstrijking en ontsluiting van de cervix
Breken van de vliezen: spontaan of kunstmatig
Verdere indaling van de foetus in kleine bekken , foetaal caput zal moeten reflecteren
en spildraaien
Mechanismen van verstrijking
Verandering hormonenspiegels einde ZS => verweking cervix, evt ontsluiting cervix
=> OUS gevormd
Proces gaat verder oiv weeën: cervix wordt dun en opgetrokken
Mechanisme van ontsluiting cervix
Ontstaan van circulaire opening die groot genoeg is om foetaal caput door te laten
Factoren die voor ontsluiting zorgen: uteruscontracties en druk van voorliggend deel
2. Wat is een amniotomie?
Kunstmatig breken van vliezen, doorprikken en verscheuren van vliezen t.h.v. onderste
eipool via cervix d.m.v. puntig voorwerp. (vliezenbreker)
Bij twijfel:
PROM: test dmv wisser
pH-bepaling: vruchtwater = 7.0-7.5 vaginale secretie = 3.8-5.5
a. Indicaties?
Stimulatie van baringsproces
o Als nuteffect van vochtblaas verloren is gegaan en de rol van de vochtblaas
beter overgenomen wordt door het foetaal caput
, OG2 Ontsluitingsfase
13/03/2025
o Bevordering van weeënactiviteit bij hypotone uterus; manipulatie van de
cervix bij kunstmatig breken van de vliezen werkt stimulerend door het
vrijkomen van prostaglandines
Bij volkomen ontsluiting: vochtblaas kan uitdrijving bemoeilijken en belemmert
O2-toevoer bij eerste ademhaling van de baby (“met de helm geboren worden”)
Voor inductie van de baring
Vliezen worden enkel gebroken als het voorliggend deel een caput is en niet meer
opdrukbaar is!
b. Contra-indicaties?
Niet voelen van een voorliggend deel, opdrukbaar voorliggend deel
Stuitligging: vliezen zo lang mogelijk bewaren
Preterme arbeid
Voorliggende navelstreng: gevaar voor prolaps (of bloeding bij doorprikken
navelstreng)
Geen/te weinig ontsluiting en een niet-verstreken cervix
Vasa praevia: kloppend, oneffen oppervlak op vochtblaas
c. Voordelen?
Versnellen van bevallingsproces (zonder medicatie te gebruiken)
d. Nadelen?
KBV verhoogt risico op infectie als er geen goede vooruitgang is van het
baringsproces
Grote nadeel van amniotomie alleen als inductie van baring is dat
uteruscontracties onvoorspelbaar zijn (ze kunnen occasioneel zijn met grote
tijdsintervallen tussen amniotomie en het begin van uteriene contracties)
e. Welke gegevens krijg je bij het uitvoeren en hoe ga je die interpreteren?
Beoordelen van vruchtwater:
Kwantiteit
o Hoeveelheid vruchtwater stijgt in loop van zwangerschap, maximale volume
rond 38w, daarna vermindert het vruchtwatervolume
o Gemiddeld hoeveelheid vruchtwater: 500-1000ml
o Bij het breken van de vliezen vloeit niet altijd de totale hoeveelheid
vruchtwater af, maar een deel kan ook pas bij de geboorte worden
uitgedreven
o Polyhydramnion (>2000 ml): kan gepaard gaan met congenitale afwijkingen
van de foetus of kan voorkomen bij ziekten bij de moeder (vb. diabetes)
o Oligohydramnion (<100ml): kan gepaard gaan met congenitale afwijkingen
van foetus vooral thv nieren en urinewegen
Aspect
o Tot 36w is vruchtwater helder en bevat geen vlokken, daarna neemt troebeling
progressief toe en verschijnen er steeds meer vlokken (=> loslaten van
materiaal van foetale huid (=vernix))
o Helder = preterm
Vlokkerig = à terme
Papperig = serotien (>42w)
Kleur
o Kleur van vruchtwater dat niet vermengd is met bloed of meconium wordt
bepaald door concentratie bilirubine (gele kleur), bilirubineconcentratie
verandert in de loop van de zwangerschap (maximaal rond 20w, daalt tot 36w
en daarna nauwelijks aantoonbaar)
o Kleurloos tot lichtgelig = normaal
o Groen = meconiaal
