Module 5
Litertuur:
De kern van het Ondernemingsrecht, hoofdstukken 5 (nrs. 1-5, 8), 6 (nrs. 1-3, 7), 7 (nrs. 1-4,
6);
HR 8 december 2006, NJ 2006, 659;
HR 5 september 2014, NJ 2015, 21.
Besluitvorming
BV
2:219: bestuur en rvc kunnen een ava bijeenroepen.
2:220: aandeelhouders met ten minste 1% kunnen ook een AVA afdwingen.
2:227: aandeelhouders hebben in ieder geval vergaderrecht. Certificaathouders,
vruchtgebruikers en pandhouders van aandelen hebben dat soms ook.
2:238: een buitenvergadering is besluitvorming buiten de formele
bijeenroepingsvoorschriften. Alle vergadergerechtigden moeten hiermee hebben
ingestemd. Ook moet stemmen schriftelijk geschieden.
2:228: aandeelhouders hebben in beginsel per aandeel één stem of stemrecht naar ratio
van de waarde van hun aandelen. Sommige aandeelhouders hebben geen stemrecht of
meer of minder stemecht wegens de bijzondere aard van hun aandeel. Dat kan statutair
bepaald zijn (lid 4 en 5).
2:230: besluitvorming op een ava vindt in beginsel plaats met volstrekte meerderheid van
stemmen. De wet of statuten kunnen voor bepaalde besluiten een andere
besluitvormingswijze voor (zie bijv. het quorumvereiste ex art. 2:243 lid 2 BW).
2:227 lid 7: bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de ava
2:230 lid 4: bestuur maakt aantekeningen van de in de ava genomen besluiten.
2:239 lid 6: een bestuurder mag niet meedoen aan besluitvorming als hij bij het onderwerp
een persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met het belang van de vennootschap.
Weissmuller-arrest: besluit is ongeldig als niet alle aandeelhouders zijn uitgenodigd voor
vergadering.
Besluit genomen door bevoegd orgaan en alle leden konden beraadslagen en er een
vereiste meerderheid van stemmen leidt tot geldig besluit.
NV
De regels van de NV zijn grotendeels hetzelfde als die van de BV maar verschillen op
sommige punten, soms vanwege het open karakter van de NV.
2:113: oproeping ava geschiedt door aankondiging in een landelijk verspreid dagblad of via
toegankelijke website
2:114a: itt tot de BV kunnen aandeelhouders in de NV met 3% de agenda van de ava
bepalen.
2:132-134 en 2:142-144: bestuurders kunnen niet worden benoemd en ontslagen door
besluiten van slechts bepaalde aandeelhouders.
, 2:107a: ingrijpende besluiten van het bestuur moeten door de ava worden goedgekeurd. Dit
gaat tegen de bestuursautonomie in.
2:129 lid 3: net als bij de BV moet het bestuur van de NV zich gedragen naar aanwijzingen
van de ava. Bij de NV kunnen die aanwijzingen echter alleen algemene lijnen betreffen. Dit
kan nader in statuten bepaald worden.
De stem en het stemmen
Aandeelhouders hoeven niet in de ava te verschijnen en te stemmen. Als aandeelhouders
stemmen, moeten zij wel rekening houden met de belangen van de bv en van andere
betrokkenen (2:8 BW).
Ook mogen stemovereenkomsten gesloten worden. Zo kan bij een impasse een
onafhankelijke derde partij het stemrecht worden verleend. Maar ook kunnen
aandeelhouders onderling afspreken op welke wijze zij gezamenlijk gaan stemmen om zo
een meerderheid af te dwingen. Indien een aandeelhouder deze afspraak niet nakomt,
heeft dat echter geen vennootschaprsechtelijke werking maar slechts verbintenisrechtelijke
werking.
Toch zijn er ook nietige stemovereenkomsten Als iemand zijn stem ‘verkoopt’ is dat
bijvoorbeeld in strijd met de goede zeden.
Totstandkoming van besluiten
Een bestuurder mag niet meedoen aan de besluitvorming indien hij een concreet
tegenstrijdig persoonlijk belang heeft met het belang van de vennootschap (2:129/239 lid 6
BW). Er zijn drie soorten tegenstrijdige belangen: een direct belang, een indirect belang en
een kwalitatief belang.
Een direct tegenstrijdig belang verschijnt wanneer de bestuurder en de
vennootschap met elkaar handelen.
Een indirect tegenstrijdig belang is aan de orde wanneer de vennootschap een
rechtsverhouding heeft met een derde partij met wiens belang de bestuurder materieel of
immaterieel betrokken is. Er kan hierbij gedacht worden aan de zoon van een bestuurder
die een arbeidscontract met de vennootschap aan wil gaan.
Een kwalitatief tegenstrijdig belang doet zich voor wanneer de vennootschap een
overeenkomst wil aangaan met een andere nv/bv en de bestuurder van beide
vennootschappen bestuurder is.
Aantasting van besluiten
Besluiten van vennootschappen zijn rechtshandelingen. Ze kunnen daardoor nietig of
vernietigbaar zijn. De bepalingen daarover zijn te vinden in artikel 2:14, 15 en 16 en dus niet
in boek 3 BW, omdat 3:59 bepaalt dat de bepalingen over nietigheid en vernietigbaarheid
uit boek 3 BW gelden zolang de aard van de rechtshandeling of rechtsbetrekking zich daar
niet tegen verzet
Een besluit is nietig indien de inhoud daarvan in strijd is met de wet of met de
statuten (2:14) en die nietigheid geldt van rechtswege. Ogv 2:14 lid 2 BW kan in sommige
gevallen van een totstandkomingsgebrek nietigheid ontnomen worden als het besluit
achteraf bekrachtigd wordt.
Litertuur:
De kern van het Ondernemingsrecht, hoofdstukken 5 (nrs. 1-5, 8), 6 (nrs. 1-3, 7), 7 (nrs. 1-4,
6);
HR 8 december 2006, NJ 2006, 659;
HR 5 september 2014, NJ 2015, 21.
Besluitvorming
BV
2:219: bestuur en rvc kunnen een ava bijeenroepen.
2:220: aandeelhouders met ten minste 1% kunnen ook een AVA afdwingen.
2:227: aandeelhouders hebben in ieder geval vergaderrecht. Certificaathouders,
vruchtgebruikers en pandhouders van aandelen hebben dat soms ook.
2:238: een buitenvergadering is besluitvorming buiten de formele
bijeenroepingsvoorschriften. Alle vergadergerechtigden moeten hiermee hebben
ingestemd. Ook moet stemmen schriftelijk geschieden.
2:228: aandeelhouders hebben in beginsel per aandeel één stem of stemrecht naar ratio
van de waarde van hun aandelen. Sommige aandeelhouders hebben geen stemrecht of
meer of minder stemecht wegens de bijzondere aard van hun aandeel. Dat kan statutair
bepaald zijn (lid 4 en 5).
2:230: besluitvorming op een ava vindt in beginsel plaats met volstrekte meerderheid van
stemmen. De wet of statuten kunnen voor bepaalde besluiten een andere
besluitvormingswijze voor (zie bijv. het quorumvereiste ex art. 2:243 lid 2 BW).
2:227 lid 7: bestuurders en commissarissen hebben een raadgevende stem in de ava
2:230 lid 4: bestuur maakt aantekeningen van de in de ava genomen besluiten.
2:239 lid 6: een bestuurder mag niet meedoen aan besluitvorming als hij bij het onderwerp
een persoonlijk belang heeft dat tegenstrijdig is met het belang van de vennootschap.
Weissmuller-arrest: besluit is ongeldig als niet alle aandeelhouders zijn uitgenodigd voor
vergadering.
Besluit genomen door bevoegd orgaan en alle leden konden beraadslagen en er een
vereiste meerderheid van stemmen leidt tot geldig besluit.
NV
De regels van de NV zijn grotendeels hetzelfde als die van de BV maar verschillen op
sommige punten, soms vanwege het open karakter van de NV.
2:113: oproeping ava geschiedt door aankondiging in een landelijk verspreid dagblad of via
toegankelijke website
2:114a: itt tot de BV kunnen aandeelhouders in de NV met 3% de agenda van de ava
bepalen.
2:132-134 en 2:142-144: bestuurders kunnen niet worden benoemd en ontslagen door
besluiten van slechts bepaalde aandeelhouders.
, 2:107a: ingrijpende besluiten van het bestuur moeten door de ava worden goedgekeurd. Dit
gaat tegen de bestuursautonomie in.
2:129 lid 3: net als bij de BV moet het bestuur van de NV zich gedragen naar aanwijzingen
van de ava. Bij de NV kunnen die aanwijzingen echter alleen algemene lijnen betreffen. Dit
kan nader in statuten bepaald worden.
De stem en het stemmen
Aandeelhouders hoeven niet in de ava te verschijnen en te stemmen. Als aandeelhouders
stemmen, moeten zij wel rekening houden met de belangen van de bv en van andere
betrokkenen (2:8 BW).
Ook mogen stemovereenkomsten gesloten worden. Zo kan bij een impasse een
onafhankelijke derde partij het stemrecht worden verleend. Maar ook kunnen
aandeelhouders onderling afspreken op welke wijze zij gezamenlijk gaan stemmen om zo
een meerderheid af te dwingen. Indien een aandeelhouder deze afspraak niet nakomt,
heeft dat echter geen vennootschaprsechtelijke werking maar slechts verbintenisrechtelijke
werking.
Toch zijn er ook nietige stemovereenkomsten Als iemand zijn stem ‘verkoopt’ is dat
bijvoorbeeld in strijd met de goede zeden.
Totstandkoming van besluiten
Een bestuurder mag niet meedoen aan de besluitvorming indien hij een concreet
tegenstrijdig persoonlijk belang heeft met het belang van de vennootschap (2:129/239 lid 6
BW). Er zijn drie soorten tegenstrijdige belangen: een direct belang, een indirect belang en
een kwalitatief belang.
Een direct tegenstrijdig belang verschijnt wanneer de bestuurder en de
vennootschap met elkaar handelen.
Een indirect tegenstrijdig belang is aan de orde wanneer de vennootschap een
rechtsverhouding heeft met een derde partij met wiens belang de bestuurder materieel of
immaterieel betrokken is. Er kan hierbij gedacht worden aan de zoon van een bestuurder
die een arbeidscontract met de vennootschap aan wil gaan.
Een kwalitatief tegenstrijdig belang doet zich voor wanneer de vennootschap een
overeenkomst wil aangaan met een andere nv/bv en de bestuurder van beide
vennootschappen bestuurder is.
Aantasting van besluiten
Besluiten van vennootschappen zijn rechtshandelingen. Ze kunnen daardoor nietig of
vernietigbaar zijn. De bepalingen daarover zijn te vinden in artikel 2:14, 15 en 16 en dus niet
in boek 3 BW, omdat 3:59 bepaalt dat de bepalingen over nietigheid en vernietigbaarheid
uit boek 3 BW gelden zolang de aard van de rechtshandeling of rechtsbetrekking zich daar
niet tegen verzet
Een besluit is nietig indien de inhoud daarvan in strijd is met de wet of met de
statuten (2:14) en die nietigheid geldt van rechtswege. Ogv 2:14 lid 2 BW kan in sommige
gevallen van een totstandkomingsgebrek nietigheid ontnomen worden als het besluit
achteraf bekrachtigd wordt.
