Hoorcollege aantekeningen BPOP
HC01: Psychotische stoornissen, klinisch perspectief
Bijbehorende literatuur uit het boek: H13
Aandachtspunten
Psychosen (kenmerken, impact, beloop)
Auditieve hallucinaties
Psychosociale invloeden op het ontstaan van psychosen en het weer terugvallen in een
psychose
Psychose
Toestand waarin men de werkelijkheid NIET van fantasie kan onderscheiden, en waarin men
een nieuwe realiteit creëert
Het betreft meestal:
o Wanen: irrationeel geloof
o Hallucinaties: sensorische ervaring in afwezigheid van een externe gebeurtenis
Er bestaan verschillende soorten wanen en hallucinaties
Iedereen met schizofrenie heeft doorgaans een psychose doorgemaakt
Echter: niet iedereen die een psychose heeft doorgemaakt heeft schizofrenie
Schizofrenie (DSM-5)
A. Twee (of meer): wanen, hallucinaties, gedesorganiseerd spreken/gedrag, negatieve
symptomen
B. Functioneren lager dan voor begin stoornis
C. Zes maanden aanwezig
Andere psychotische stoornissen:
Schizoaffectieve stoornis: psychose + depressieve of manische stemming
Post-partum psychose: na de bevalling wanen of hallucinaties
Verschil DSM-IV-tr en DSM-5:
Subtypes vervallen in DSM-5 (paranoïde type, catatone type, etc.)
Ernst symptomen in kaart gebracht door DSM-5 m.b.v. vierpuntsschaal (o.a. wanen,
hallucinaties, negatieve symptomen, depressie, manie)
STATISTIEKEN:
1% ontwikkelt schizofrenie
Mannen 1.5x meer kans dan vrouwen
Ontstaan:
o Mannen: rond 20j
o Vrouwen: rond 25j
Chronisch: niet te genezen, wel te behandelen; life time disorder
o Onderliggende processen kunnen niet hersteld worden
, Impact op het leven:
Wanen en hallucinaties: veelal beangstigend/gevaarlijk
Ongv 15% van schizofreniepatiënten overlijdt door suïcide
Schizofrenie: predictoren voor beloop
Ongunstig beloop Gunstig beloop
Mannelijk geslacht (3x groter dan bij vrouwen) Vrouwelijk geslacht
Slechte ondersteuning Goede ondersteuning
Jongere leeftijd bij ontstaan Oudere leeftijd bij ontstaan
Geen duidelijke stressvolle gebeurtenis Plots begin volgend op een stressvolle
voorafgaand aan psychose gebeurtenis
Slechte sociale integratie voor de eerste Goede sociale integratie voor de eerste episode
episode (vaste professionele bezigheden, (vaste professionele bezigheden, stabiele
stabiele relatie) relatie)
Negatieve symptomen Positieve symptomen
Familiegeschiedenis van schizofrenie Familiegeschiedenis van stemmingsstoornissen
Epileptische aanvallen, neurologische Symptomen van een stemmingsstoornis
symptomen
Lange duur ziekte
Sluipend begin
Teruggetrokken, autistisch gedrag
Geboortecomplicaties
Geen herstel de eerste drie jaar of veel
terugvallen in psychose
Stemmen in beeld
Wat gebeurt er in het brein als iemand stemmen hoort? Kan gemeten worden door hersenactiviteit
meten:
1. MRI-scanner meet hersenactiviteit
2. Patiënt geeft stemmen aan met drukknop
Conclusies:
Grootste signaalverandering vlak voor stemmen horen in (para)hippocampus
Activiteit in taalperceptie en taalproductie gebieden en primaire gehoor-schors
HC01: Psychotische stoornissen, klinisch perspectief
Bijbehorende literatuur uit het boek: H13
Aandachtspunten
Psychosen (kenmerken, impact, beloop)
Auditieve hallucinaties
Psychosociale invloeden op het ontstaan van psychosen en het weer terugvallen in een
psychose
Psychose
Toestand waarin men de werkelijkheid NIET van fantasie kan onderscheiden, en waarin men
een nieuwe realiteit creëert
Het betreft meestal:
o Wanen: irrationeel geloof
o Hallucinaties: sensorische ervaring in afwezigheid van een externe gebeurtenis
Er bestaan verschillende soorten wanen en hallucinaties
Iedereen met schizofrenie heeft doorgaans een psychose doorgemaakt
Echter: niet iedereen die een psychose heeft doorgemaakt heeft schizofrenie
Schizofrenie (DSM-5)
A. Twee (of meer): wanen, hallucinaties, gedesorganiseerd spreken/gedrag, negatieve
symptomen
B. Functioneren lager dan voor begin stoornis
C. Zes maanden aanwezig
Andere psychotische stoornissen:
Schizoaffectieve stoornis: psychose + depressieve of manische stemming
Post-partum psychose: na de bevalling wanen of hallucinaties
Verschil DSM-IV-tr en DSM-5:
Subtypes vervallen in DSM-5 (paranoïde type, catatone type, etc.)
Ernst symptomen in kaart gebracht door DSM-5 m.b.v. vierpuntsschaal (o.a. wanen,
hallucinaties, negatieve symptomen, depressie, manie)
STATISTIEKEN:
1% ontwikkelt schizofrenie
Mannen 1.5x meer kans dan vrouwen
Ontstaan:
o Mannen: rond 20j
o Vrouwen: rond 25j
Chronisch: niet te genezen, wel te behandelen; life time disorder
o Onderliggende processen kunnen niet hersteld worden
, Impact op het leven:
Wanen en hallucinaties: veelal beangstigend/gevaarlijk
Ongv 15% van schizofreniepatiënten overlijdt door suïcide
Schizofrenie: predictoren voor beloop
Ongunstig beloop Gunstig beloop
Mannelijk geslacht (3x groter dan bij vrouwen) Vrouwelijk geslacht
Slechte ondersteuning Goede ondersteuning
Jongere leeftijd bij ontstaan Oudere leeftijd bij ontstaan
Geen duidelijke stressvolle gebeurtenis Plots begin volgend op een stressvolle
voorafgaand aan psychose gebeurtenis
Slechte sociale integratie voor de eerste Goede sociale integratie voor de eerste episode
episode (vaste professionele bezigheden, (vaste professionele bezigheden, stabiele
stabiele relatie) relatie)
Negatieve symptomen Positieve symptomen
Familiegeschiedenis van schizofrenie Familiegeschiedenis van stemmingsstoornissen
Epileptische aanvallen, neurologische Symptomen van een stemmingsstoornis
symptomen
Lange duur ziekte
Sluipend begin
Teruggetrokken, autistisch gedrag
Geboortecomplicaties
Geen herstel de eerste drie jaar of veel
terugvallen in psychose
Stemmen in beeld
Wat gebeurt er in het brein als iemand stemmen hoort? Kan gemeten worden door hersenactiviteit
meten:
1. MRI-scanner meet hersenactiviteit
2. Patiënt geeft stemmen aan met drukknop
Conclusies:
Grootste signaalverandering vlak voor stemmen horen in (para)hippocampus
Activiteit in taalperceptie en taalproductie gebieden en primaire gehoor-schors
